دیباچه (از یوپیتر) (Proem). از یوپیتر بگیریم نخستین آغاز موزه‌ها را: اوست که بیش از همه بر زبان آدمیان است، او که با قدرت بزرگ خویش چارراه‌ها را آکنده می‌سازد، و انجمن مردان را، و دریای ژرف را، و بندرگاه‌های دریا را. همه از یوپیتر برخورداریم و همه بدو نیازمندیم. ما از نژاد اوییم؛ با نشانی نیکو دست راستش راه را بر ما می‌نماید و مردم را به رنج‌ها می‌راند، تا در اندیشهٔ زندگانی باشند: کِی زمین برای بیل شایسته‌تر است یا برای گاو، او هشدار می‌دهد، و در چه هنگام رواست که بکارند، یا نهال‌های بسترنشانده را به آب بپاشند. خود او روشنایی‌ها را در آسمان بزرگ نشانده است، هر یک در نظم خویش، و در پیش‌بینی سراسر سال ستارگان را به ما بخشید، تا ما را هشدار دهند که در چه ساعت هر کاری شایستهٔ انجام است، تا همه چیز به قانونی استوار برآید. پس همان نخست آرام کرده می‌شود و همان واپسین. ای پدر بزرگ، ای فزایندهٔ بزرگِ آدمیان، ای زادگان کهن‌تر، و پیش از همه، ای موزه‌های شیرین، همگی با هم بر من درود فرستید، و چون ستارگان را می‌سرایم، اگر حق و قانون ایزدی روا دارند، سرودی دراز را کشیده گردانید.

خرس‌ها (Arcti). دیگر اجرام آسمانی همه با حرکتی شتابان روان‌اند، همراه با آسمان یکسان، شب و روز، برده می‌شوند: اما محور بی‌جنبش ایستاده است و هرگز جای خویش را دگرگون نمی‌کند؛ زمین را در توازنی برابر نگاه می‌دارد، و آسمان گرداگرد آن با گردابی بزرگ می‌چرخد. دورترین نقطه در هر دو لولا قطب نامیده می‌شود؛ از این دو، یکی دیده نمی‌شود، و دیگری، به سوی بوره‌آس، تا کرانه‌های اقیانوس بالا برمی‌کشد. خرس‌ها آن را در میان می‌گیرند، که به نام گردونه نام‌آورند، و مردمان ما خو کرده‌اند که هفت گاو شخم‌زن بنامندشان. سرِ یکی به سوی پشت شعله‌ورِ دیگری می‌نگرد، و سپهرِ گردان آن دو را به نوبت می‌راند، خمیده بر همان شانه‌هاشان. از کرت، اگر باور را روا باشد، به دژهای روشن آسمان آمدند، خانهٔ خویش را وانهاده. یوپیتر چنین خواست، که چون به سان کودکی میان گیاهان خوشبو بازی می‌کرد، در غارِ خوش‌آیندِ دیکته‌اش نهادند، نزدیک کوه ایدا، و سراسر سالی پروردندش، تا کوریبانت‌های دیکته‌ای ساتورن را بفریبند. از این دو، یکی نزد یونانیان کونوسورا خوانده می‌شود؛ و دیگری هلیکه نام دارد، که آخایی‌ها را می‌نماید بر دریا به کدام مسیر کشتی را باید گرداند؛ اما این به هلیکه است که فنیقیان شب‌هنگام در ژرفنا به راهبر خویش اعتماد می‌کنند. با این همه، آن نخستین روشن‌تر می‌درخشد، به ستارگانی روشن‌تر مزین، و پهناور، و بی‌درنگ از آغاز شب دیده می‌شود. دومی خرد است؛ اما دریانوردان را در آن سودی است: زیرا با مسیری کوتاه بر مدار درونی خویش می‌چرخد، و استوارترین نشانه‌ها را به دریانوردان سیدونی می‌نماید.

اژدها (Draco). میان این دو، همچون رودی با جریانی تند، اژدهای سهمگین در زیر می‌خزد، و در بالا خویشتن را پیچان، از تن خود چنبره‌های خمیده می‌سازد، که سگانِ گردابِ شمالی، خود ناتر، بدان‌ها دست می‌سایند. اما هلیکه به انبوهِ دورترین دُمش کمربند بسته است؛ آنجا که خمِ چنبره‌اش هست، سرِ خرسِ کونوسورایی نهاده است: با این همه او با پاهای خویش از فرقِ سرش تا پهلو بدو می‌رسد. اینجا باز مار بر مسیر واپس‌رونده‌اش بازمی‌گردد. برای او نه تنها یک ستاره می‌درخشد و سرش را می‌آراید؛ بلکه شقیقه‌هایش به فروغی دوگانه نشان‌دار است، و از چشمان درنده‌اش دو روشناییِ سوزان می‌جهد، و چانه‌اش به یک ستارهٔ پرتوافشان می‌درخشد؛ سرِ خم‌گشته و بر گردنِ گردِ خویش بازتافته را، گویی نگاهش را بر دُمِ خرسِ بزرگ‌تر دوخته است. بخش‌های راستِ دُم رویاروی سرِ سر است. اینجا سر اندکی فرو می‌رود و ناگاه خود را پنهان می‌کند، آنجا که برآمدن و فرونشستن در یک سو درمی‌آمیزند.

زانوزده (Engonasin / Hercules). نزدیک آن، همچون پیکرِ خستهٔ مردی در سوگ، هیئتی می‌چرخد: کیست او، کس نتواند برایت به یقین بگوید، و نه به کدام رنج فرسوده است؛ با این همه او را انگوناسین می‌خوانند، زیرا بر زانوها تکیه‌زده برده می‌شود. با هر دو دست به سوی جای‌های مخالف دراز می‌شود، و بر فراز شانه‌هایش با بازوان کشیده گسترده می‌گردد، و بر رویِ مار، که از سوراخ‌های تهی آتش می‌دمد، ردِ پای راست خویش را می‌نهد.

تاج (Corona). اینجا آن تاج با فروغی بی‌مانند نهاده شده است. این را، به گواهیِ عشقش به آریادنه، باکوس به آسمان برآورد، آنجا که پشتِ زانوزده شکاف برمی‌دارد. نزدیک شانه‌هایش این حلقهٔ گل آرمیده است. نزدیک سرِ مارافکن،

مارافکن (Ophiuchus). که یونانیان او را به نام روشنِ اوفیوخوس می‌نامند، سرِ زانوزده هست؛ و از همان فرقِ سرِ زانوزده به آسانیِ تمام ستارگانِ درخشانِ آن دیگری را خواهی شناخت. بر فراز شانه‌های دوگانه‌اش به نظر می‌آید نشانده شده است ستاره‌ای چشمک‌زن با چنان نمود و چنان درخششی، که می‌درخشد، چنانکه ماه چون به نورِ پُر می‌تابد. نیرو در دو دستِ همزادش برابر نیست، هرچند آن‌ها را نه فروغی کم است، و نه حجمشان کم‌ترین است؛ با این همه فروغشان نازک است، با نوری پراکنده در پیرامون. با فشارِ دوگانهٔ کف دستانش مار را سخت نگاه می‌دارد، و خود نیز با سراسر تنش بدان بسته می‌ماند؛ زیرا مار میانِ آن مرد را زیرِ سینه در میان می‌گیرد. او با این همه، به سنگینی تکیه‌زده، گام‌ها برمی‌دارد، و با پاهایش بر چشمان و سینهٔ کژدم فشار می‌آورد. به دستِ راستش فشرده، تاج برمی‌آید؛ اما در سوی چپ حلقهٔ مینوسی بالاترین جای گونه‌اش را لمس می‌کند.

چنگال‌ها (Chelae). زیرِ چنبره‌اش چنگال‌ها را خواهی جست، با تنی بی‌کران، که با این همه به رغم حجمشان فروغی بزرگ نمی‌افشانند.

خرس‌بان (Arctophylax / Bootes). خودِ هلیکه را کسی پی می‌گیرد که در هیئت از چوپانی ناهمانند نیست، خرس‌بان، که عوام او را بوئوتس می‌خوانند، زیرا خرس را، گویی به مالبند بسته، پیش خویش می‌راند. روشن است او، و زیرِ سینه‌اش به نظر می‌آید استوار نشسته است ستاره‌ای که با پرتوها چشمک می‌زند، به نامِ روشنِ آرکتوروس.

دوشیزه (Virgo). اینجا، زیرِ پاهای بوئوتس، جداگانه نهاده، بیرون می‌آید دوشیزه، که خوشهٔ روشن را به دست دارد، با تنی تابان. چه پدرش آسترائوس باشد، که گفته می‌شود همان است پدرِ صورت‌های فلکی و ستارگان، و چه هر کسِ دیگر، مهربان باد: این افسانه را عوام چنین روایت می‌کنند. آسترائا روزگاری بر زمین می‌زیست، چون آسمان را وانهاده بود، و از انجمن‌های مردمانِ پیشین رو نمی‌گرداند، و از دیدارِ گردهمایی‌های زنان نیز سر نمی‌پیچید؛ رها از مرگ، آمیخته میان نژادِ میرا فرونشست، شادمان از نامِ دادگری؛ و چون پیران گرد می‌آمدند، چه در میدانِ بزرگ، چه در گذرگاهِ فراخِ گشاده، با کوشش قوانینِ شهروندی را بر مردمان دیکته می‌کرد. هنوز نه ستیزِ بدی بود، و نه ناسازگاری‌ای شناخته، و نه آشوبِ درنده عوامِ دمدمی را به دیوانگی کشانده بود، و نه تنگه‌های بی‌رحم فشارِ کشتی‌های گستاخ را چشیده بودند؛ بلکه، با شیار زدنِ زمین به گاوآهنِ گاوکشیده، خوش‌تر داشتند که از زندگانیِ ساده خرسند زیست کنند، چون ایزدبانو از شاخِ پُرِ خویش دادگران را همه چیز بسنده می‌کرد. چنین ماند، تا نژادِ زرّین بر زمینِ مقدس می‌ماند. اما او از فلزِ سیم چندان شادمان نگشت؛ و چون خوی‌ها دگرگون شد، ارادهٔ او نیز پیش‌تر دگرگون گشت، و به‌ندرت ایزدیِ خویش را به نژادِ پست‌تر پیوست. تنها، از کوه‌های ناهموار فرود می‌آمد، رهسپار به سوی شب، به هیچ‌کس با گفتارِ نرم چاپلوسی نمی‌کرد. اما همین که به شهرهای بزرگِ آدمیان می‌رسید، جنایت‌های ناروای آنان را با سخنانِ هراس‌انگیز کیفر می‌داد: «از این پس خود را شایستهٔ آن نمی‌دانم که برای دیدنتان نموده شوم، ای نژادِ تباه، که اکنون نسلِ دومینِ نخستین نسلید، و خود نوادگانی هرچه تباه‌تر خواهید داشت، بارها و بارها. آنگاه جنگ‌های درنده بر نژادِ آدمیان آویزان خواهد بود، و کشتارهای ناگفتنی تهدید خواهند کرد، و گناه را کیفرش به مثابهٔ همراه پی خواهد گرفت.» چنین گفت، و مردمان را که هنوز رویشان را خیره بر او داشتند، وانهاد، و رهسپارِ کوه‌ها و بی‌راهه‌های جنگل‌ها گشت. این روزگار را به زندگانی واگذاشت، و زادگانش را پشتِ سر نهاد. آنگاه به‌راستی نژادِ آهنین ناگهان پدید آمد، و نخست جسارت کرد که شمشیرِ مرگبار را بسازد، و گوسالهٔ رام‌شده و سرکوب‌گشته را به دست بچشد. آنگاه ایزدبانو، که نژادِ میرا را به نفرت گرفته بود، به فراز پرید، و در پادشاهیِ یوپیتر، در بخشی از آسمان، فرونشست؛ جایی تابان نصیبش گشت، آنجا که در شبی صاف دوشیزه آشکارا می‌درخشد، همسایهٔ بوئوتس. بر فراز او، شانه‌های دوگانه‌اش می‌چرخد، و بالش

پیش‌نویدِ انگورچینی (Praevindemiator / Protrygeter). به سوی راست، که به نام یونانیِ پروتروگتر خوانده می‌شود، ستاره‌ای چشمک‌زن، با چنان نمود و چنان درخششی که آنکه زیرِ دُمِ خرسِ سترگ می‌چرخد. آن یکی به‌راستی شعله‌ور است؛ اما این دوشیزه را نیز ستارگانِ شعله‌ورِ بیشتری هست، که با اندک رنجی توانی یافت. زیرا حتی پیش از پاهایش، به فروغی بزرگ نشان‌دار، ستاره‌ای می‌درخشد؛ سپس نخستین به شانه‌ها برمی‌آید، دومین به کمر. سومین زیرِ دُم، در همان زانو، نورِ خویش را می‌گستراند. اما باقی این‌جا و آن‌جا پراکنده، بی‌نام، می‌درخشند.

دوپیکر (Gemini). اما دوپیکرها را، آن زادگان را، زیرِ سرِ خرس خواهی دید: زیرِ میانشان خرچنگ نهاده است، و در پاهاشان نگاه داشته می‌شود شیرِ بزرگ، که شعلهٔ لرزان را از تنش می‌تکاند. اینجا راهِ فوبوس بالاترین آتش‌های خویش را می‌گشاید: آنگاه هیچ خوشه‌ای در زمین‌های شخم‌زده پدیدار نمی‌شود؛ و در همان آغازِ خورشید که در آبیِ آسمان روان است، با این جنبشِ آن پرتوافشان، بادهای اتسیایی، گرد آمده، بر آب‌های ژرفنا فرومی‌افتند و با دمی دراز می‌وزند. آنگاه پاروی که کلکِ بینوا بدان نیازمند است مرا خوش نباشد، بلکه کشتی‌ای به‌اندازه پهناور، و برازندهٔ باد با سُکانی راست.

ارابه‌ران (Erichthonius / Auriga). اگر آرزو داری که ارابه‌ران و ستارگانِ ارابه‌ران را بشناسی، و آوازه‌ای از بُز به گوش‌هایت رسیده باشد، و از بزغاله‌ها نیز، که دو روشناییِ آنان را آدمیان بسیار می‌بینند میانِ دریای خشمگین، آنجا که مرده‌ها افکنده می‌شوند: ارابه‌ران را خواهی یافت، سترگ؛ با سراسر تنش برده می‌شود، پنهان زیرِ سوی چپِ دوپیکر. رویاروی سرِ او هلیکهٔ درنده‌چشم پاس می‌دارد. بُزِ روشن شانهٔ چپش را دارد؛ پنداشته می‌شود که روزگاری پستان‌های خویش را به شیر دادنِ تندرافکنِ هنوز خردسال داد؛ کارگزارانِ یوپیتر او را بُزِ اولنیایی نامیدند. اما او به نشانه‌ای بزرگ و تابان آراسته است. رویاروی او بزغاله‌ها آتشی خرد به آدمیان می‌افکنند، در دستانِ ارابه‌ران؛ و به پی‌ردِ او پایبند، گاوِ شاخدار خود را می‌کشد، با تنِ نیرومندش تکیه‌زده، که او را با استدلالی نه دشوار توانی شناخت.

گاو (Taurus). زیرا ستارگانش می‌آرایند، که به نشانه‌ای از بیرون آورده نیازمند نیستند، که سرِ زنده‌اش را از دو سو می‌سازند، و روشنایی‌های نام‌آور را بر سراسر پیشانیش می‌پاشند. این ستارگان را یونانیان خو کرده‌اند که هیادها بنامند. اما پای راستِ ارابه‌ران و شاخِ چپِ گاو به یک آتش می‌درخشند، و هر دو با هم برده می‌شوند. اما گاو، چون ارابه‌ران پیشاپیش می‌رود، رو به اقیانوسِ پهناور می‌نهد، هرچند با هم از موج‌های آرامِ دریا برمی‌آیند.

کفئوس (Cepheus). وانگهی کهن‌ترین خاندانِ کفئوس، پسرِ یاسوس، به رنج‌های خویش نام‌دار است، که یوپیتر، پدیدآورندهٔ نژادش، ناگهان میانِ ستارگانِ نام‌آور جایش داد. زیرا خود او درست در پشتِ خرسِ کونوسورایی می‌چرخد، پسرِ یاسوس، با کف‌های گشوده بازوان را می‌گستراند؛ و از دورترین دُمِ خرس، خط‌کشی به اندازه هر پا را جدا می‌کند، به همان اندازه که پا از پا فاصله دارد.

کاسیوپیا (Cassiepea). اما اگر چشمانت را اندکی از کمربندِ کفئوس بگردانی، به سوی نخستین صف‌های اژدهای سهمگین، اینجا کاسیوپیا خواهد بود، که در ماهِ تمام تواناییِ دیدنش نداری، تار در نمودِ ستارگانش. زیرا ستارگانش انبوه نیستند، و نه صورت‌های فلکیِ پیوسته از آتش‌های گوناگون یک آتشِ برجسته می‌سازند: بلکه چنانکه چفت، نهاده رویاروی لنگهٔ درِ دولنگه، دروازه‌های استوارشده به سدّ را سخت می‌بندد، چنین این ستارگان نیز، جداگانه نهاده، این هیئت را بدو می‌دهند، هر یک به‌تنهایی؛ و خودِ او با بازوانِ گشوده گسترده است، درست همچون کسی که بر سرنوشتِ ناروای دختری دل می‌سوزاند.

آندرومدا (Andromeda). زیرا درست نزدیکِ او، با تنی تابان، می‌چرخد آندرومدا، که در سوگ از دیدارِ مادر می‌گریزد: که جستنش به شب رنجِ نگرانی نمی‌طلبد؛ چنان روشن است سرش، چنان به ستاره‌ای بزرگ شعله می‌کشند هر دو شانه، و بالاترین پاهایش، و جامه‌های روانش. او نیز بازوان را به سوهای گوناگون می‌گستراند، و چنانکه پیش‌تر، چنین اکنون نیز در آسمانِ بزرگ، زنجیرهایش کف‌های فرسوده از بارِ سخت را آسوده نمی‌کنند.

اسب (Equus / Pegasus). نزدیکِ او آن اسب، یال را با فروغی چشمک‌زن می‌تکاند، با شکمش بالاترین جای سرِ او را لمس می‌کند، و یک ستاره، پیوندزنان، دو پیکر را به نوری مشترک نگاه می‌دارد، به آرزوی آنکه از ستارگان گرهی جاودان بافد. اما پهلو و کتف‌های آن مرکب را سه ستاره می‌نگارند، ستارگانی که از یکدیگر به فاصله‌ای برابر ایستاده‌اند، با فروغی بی‌مانند، که نه سرِ بلند با آنان برابر است، و نه گردنِ دراز؛ اما واپسینِ آرواره‌ٔ شعله‌ور ستاره‌ای است که در درخشش از آن چهار دیگر کم نمی‌آورد، خود تابان، میانینِ ستارگانِ درخشان. اینجا به‌راستی چارپا نیست، بلکه تا میانِ شکم آن مرکبِ شریف رخسارِ ارجمندش را نمایان می‌سازد. گویند که روزگاری، نزدِ بالاترین یال‌های هلیکون، نوشابهٔ هیپوکرنه را به ما بخشید. آنگاه سبزیِ کوهِ آئونیایی هنوز به آبِ بارور تر نشده بود؛ همین که سُمِ کرّهٔ نژاده بر زمین کوفت، بی‌درنگ چشمه‌ای سترگ بیرون جهید، که نخستین چوپانان آن را چشمهٔ اسبی نامیدند. آن چشمه، چکیده از صخره‌ها، کشتزارهای تو را آب می‌دهد، ای سرزمینِ تسپیا؛ اما اسب، در ازای چنین بخششِ بزرگ، درون‌سراهای روشنِ آسمانِ بزرگ را می‌آراید.

قوچ (Aries). از آن پس قوچ با شاخ‌های پیچیده‌اش می‌چسبد. او به‌راستی، جاودانه در مدارهای دراز رانده، نه کندتر از نشانهٔ خرسِ کونوسورایی می‌دود، با این همه سست و تار، گویی ماه می‌خواهد لبهٔ شعله‌اش را کند کند، نزدیکِ کمربندِ آندرومدا می‌چرخد. از نزدیک، در زیرِ او، توانی او را به این تکیه‌گاه بشناسی: زیرا بخشِ میانینِ آسمان را می‌ساید، چنانکه پیش‌تر آن چنگال‌ها، و سینه، آنجا که اوریون دیده می‌شود.

مثلث (Deltoton). و نزدیک آن نشانه‌ای خرد خواهی دید، زیرِ سینهٔ روشنِ آندرومدا، که یونانیان خو کرده‌اند که دلتوتون بنامند، زیرا پیکرش به هیئتِ همانندِ حرفِ آنان می‌درخشد. برای آن دو پهلو پدیدار است، به درازایی همانند کشیده؛ اما نه بخشِ سومِ پهلو؛ زیرا از آن دو کوچک‌تر است، با این همه نام‌آور می‌درخشد، با ستارگانی دور و انبوه نشانده.

ماهیان (Pisces). اندکی پایین‌تر قوچ است، و بیشتر به سوی بادِ جنوب خمیده؛ و حتی سخت‌تر از او، ماهیان، که یکی از آن دو اندکی پیشاپیش می‌خزد، و بیشتر به بال‌های هول‌آوازِ آکویلون دست‌خورده است. و از دُم‌هاشان، همچون زنجیرهایی برنجین، دیرگاهی جدا گردانده، از میانِ روشنایی‌ها می‌خزند، و سرانجام با هم، مشترک، به یک ستاره می‌چسبند، که پیشینیان خو کرده‌اند که گرهِ آسمانی بنامند.

پرسئوس (Perseus). اگر از شانهٔ چپِ آندرومدا پی‌جوییِ خویش را پیش بری، خواهی توانست ماهیِ نهاده بر فرازِ او را بشناسی؛ زاده از پاهایش پرسئوس را خواهی دید، پسرِ یوپیترِ توانا، پاهایی که پرسئوس بر شانه‌هایش نگاه می‌دارد، تنش را استوار نهاده، آنگاه که دم‌ها از بالاترین ناحیهٔ آکویلون می‌کوبند. دستِ راستش را به سوی نشیمنِ کاسیوپیا می‌کشد، و پاهای از هم گشوده‌اش را، بسته به صندل‌های برازندهٔ بال‌دار، گویی، غبارآلوده، ناگاه از زمین لغزیده، خویشتن را چون رهسپاری به آسمان می‌برد، زیرِ آن گنبدِ بزرگ.

پروین (Vergiliae). اما نزدیکِ زانوی چپ، از هر سو نهاده، پروینِ خرد را با نورِ نازکشان خواهی دید. این هفت‌تا عوام، به آیینِ کهن، نام می‌برند چون ستارگان، اما به‌راستی شش‌تا دیده می‌شوند، از هر سو خرد. اما روا نیست پنداشت که یکی نابود شده باشد؛ بلکه بیهوده، بی‌اندیشه، از سوی عوام، بی هیچ استدلالی، هفت‌تا خوانده می‌شوند، چنانکه شاعرانِ کهن مقرر داشتند، که همه را با نامی جاودان در گذرِ روزگاران ارج می‌نهند: آلکیونه، و مروپه، کلائنو، و تایگته، الکترا، و استروپه، و با آنان مایای بسیار مقدس. این‌ها کم‌سو می‌درخشند، روان با نوری خرد: با این همه نامِ این نشانه بزرگ است، و نام‌آور خوانده می‌شود، زیرا هم آغازهای تابستان را آشکار می‌کند، و سپس، برآمدنِ فصلِ زمستان را پیشاپیش گشوده، آدمیان را هشدار می‌دهد که بذر را به زمین بسپارند.

چنگ (Lyra). از آن پس چنگ به نظر می‌آید، سبک نهاده و گود؛ که مرکوریوس، گویند، روزگاری با دستانِ خردش ساخت در گهواره، و در نشیمنی بلند نهاد؛ که، فرولغزیده، به سوی زانوی چپِ زانوزده فرونشست، و میانِ زانوی خمِ زانوزده و سرِ پرنده آویخت.

قو (Cycnus). زیرا آنجا پرنده هست، آن بال‌دار، که زیرِ پوششِ پهناورِ آسمان می‌پرد، و، روان، هوا را با دو بالش می‌شکافد. یک بخشِ آن تار است، و از نور بی‌بهره؛ دیگری به روشنایی‌هایی نه خرد، نه روشن، می‌سوزد، بلکه نوری میانه می‌افکند و از تنش می‌تکاند. با بالِ راست می‌کوشد کف دستِ راستِ کفئوس را بزند؛ و اکنون به‌راستی سُمِ اسبِ نیرومند، درست نزدیکِ بالِ تنِ بال‌دارش، به‌تندی فروخمیده است.

اسب، بزغاله و آبریز (Equus). اما خودِ آن اسب، روان، به دستِ هر دو ماهی نگاه داشته می‌شود؛ گردنش را در راست آبریز نوازش می‌کند. دیرتر نیرویِ اسب به فرونشستن‌گاه‌های زمین سر می‌زند تا بزغالهٔ سرد، که سرمای سخت را از تنِ نیرومندش می‌دمد، بزغالهٔ بزرگِ موکنده بر مدارش؛ که چون تیتان او را به نوری پیوسته بپوشاند، ارابهٔ خویش را در فصلِ زمستان خم و چرخ می‌دهد. بپرهیز از آنکه در این ماه خود را به دریا بسپاری: زیرا گسترهٔ روزانه با درازایی نه بزرگ خواهد لغزید؛ شبِ زمستانی با مسیری شتابان نخواهد چرخید؛ بامدادِ نمناک بر شکوه‌های شما زودتر خود را نخواهد نمود، آن مژده‌رسانِ خورشیدِ روشن. اما آوستر با نیروهای سهمگین بر دریا خواهد کوفت؛ آنگاه تنِ شکافته به سرمای لرزان تکانده خواهد شد. با این همه سال‌ها اکنون در سراسرِ فصل روان‌اند، و به هیچ‌یک از نشانه‌ها سر فرود نمی‌آورند، و نه از دم‌ها می‌پرهیزند، و نه از موج‌های خاکستریِ با غریوِ تهدیدآمیز می‌هراسند. اما دریانوردان، همانندِ چنگرها، و غوّاصِ شناگر، چشمانِ نگرانشان را بر سراسرِ دریا می‌افکنند، بیهوده کرانه‌هایی را می‌جویند که هیچ‌جا رامِ آنان نمی‌شوند، تا تخته‌ای نازک آنان را از اورکوسِ سیاه جدا می‌دارد.

کمان‌دار (Sagittipotens / Sagittarius). و در ماهِ بالاتر نیز، چون کشتی و دریا پیموده می‌شوند، چون کمان‌دار گویِ خورشید را برمی‌دارد، مپندار که خطرهایی بسیار سبک‌تر در پیش‌اند، و با احتیاط دماغهٔ کشتی را پیش از تاریکی‌های سیاه بیرون بکش. زیرا اکنون از نزدیک، برای زمانی کوتاه، روشنایی در دسترس است. دریانوردان توانند این نشانه را چون نزدیک می‌شود از پیش بشناسند: زیرا، چون شب نزدیکِ افتادن است، رخصت خواهد بود که دیده شود چگونه کژدم، خود را نمایان، بلند برمی‌آید، و با نیروی تنش کمانِ خمیده را از پی می‌کشد. اما کژدم چندان پیش نمی‌رود؛ با این همه نخست از موج‌ها بیرون می‌آید. اکنون در بالا خواهی دید که سرِ خرسِ خردتر آنجاست، و راست‌تر به سوی بالاترین مدار می‌گردد. آنگاه اوریون اکنون با سراسر تنش خود را دفن می‌کند نزدیکِ پایانِ شب، و کفئوس ژرف پنهان می‌شود تا کمرش، رانده به دستِ کسی به سوی سایه‌ها.

تیر (Sagitta). اینجا، بی کمان‌انداز، یک تیرِ درخشان آرمیده است، که نزدیکِ آن پرندهٔ روشن‌پر می‌چرخد؛ و اندکی بیشتر به سوی نسیم‌های آکویلون خمیده است.

عقاب (Aquila). اما نزدیکِ آن عقاب خویشتن را با تنی سوزان می‌برد، اثرِ آتش‌زا را با بال‌های لرزان نوازش می‌کند، نه با تنی بسیار سترگ، اما نشانه‌ای که، اندوهبار برای دل‌تنگان، به دریانوردان می‌نماید و دریاها را برمی‌آشوبد.

دلفین (Delphinus). سپس، نزدیکِ شاخ‌های بزغالهٔ بزرگ، دلفینِ خمیده آرمیده است، روشن‌شده با فروغی نه بسیار؛ جز چهار ستاره که بر پیشانیش نهاده‌اند، که یک فاصله آن‌ها را به جفت‌ها جدا می‌کند: باقیِ آن، پهناور، با نوری نازک می‌خزد. آن روشنایی‌ها که از دهانِ درخشانش می‌درخشند، در میانِ بخش‌های سردِ رو به آکویلون نهاده‌اند، و میانِ آن گستره و رد‌های خورشیدِ شاد. اما بخشِ پایینیِ دلفین ریخته به نظر می‌آید میانِ راهِ خورشید و دم‌های باد، آنجا که نفسِ آوسترِ بلندپایه با نیرو فوران می‌کند.

اوریون (Orion). از آن پس اوریون، با تنِ کجش تکیه‌زده، بخش‌های پایینیِ گاوِ درنده‌چشم را نگاه می‌دارد. آنکه، در شبی صاف به آسمان رو بالا کند، و او را پهناور گسترده نبیند، به‌راستی به‌سختی توانَد امید داشت که دیگر نشانه‌ها را بتواند بشناسد.

سگ (Canis / Sirius). زیرا زیرِ پاهایش به نوری سرخ‌فام می‌درخشد آن سگِ شعله‌ور، تابان به نورِ ستارگانش. شکمی تار آن را زیرِ سینه می‌پوشاند؛ و نه، با دمیدنِ شعله از سراسرِ تنِ خشمگینش، آتش‌های گرمازا را با دم‌های نیرومند بیرون می‌جهاند. سراسرِ آن سوزِ درخشان از دهانش به آدمیان افکنده می‌شود: یونانیان او را به نامِ نام‌آورِ سیریوس می‌خوانند. چون این سگ خویشتن را، همراه با خورشید، به بلندای آسمان برکشد، نمی‌گذارد درختان، در پناهِ برگشان، میوه‌های خویش را بیهوده، آویخته در دودلی، نگاه دارند. زیرا آنان را که ریشه‌هاشان را زمین در آغوش گرفته و چنگ زده، این سگ، با افزودنِ زندگانیشان، با شعلهٔ زندگانی‌بخش نوازش می‌کند. اما آنان را که ریشه‌هاشان نتوانند زمین را بشکافند، شاخه‌ها را از برگ و تنه‌ها را از پوست برهنه می‌کند. او را آنگاه نیز که به سوی کرانه‌های باختری می‌رود، حس می‌کنیم. دیگر ستارگان برای نشان‌گذاریِ اندامش کم‌سو‌اند.

خرگوش (Lepus). نزدیکِ آن، و زیرِ آن پاها که پیش‌تر گفتیم، پاهای اوریون، خرگوشِ سبک‌پا آرمیده است. می‌گریزد، در هراس از ضربه‌های هول‌انگیزِ پوزهٔ تیز، لرزان: زیرا سگ ردِ او را با مسیری خصمانه پی می‌گیرد، سرنگونش می‌راند، اکنون تازه اندکی برآمده، هرگز مسیرِ خویش را با تنی نافرسوده فرو نمی‌نشاند.

کشتی (Argo). اما نزدِ دُمِ سگ، روان، آرگو پیش می‌لغزد، دماغه‌ای واگردانده را با نور پیش خویش می‌برد: نه چنانکه دیگر کشتی‌ها خو کرده‌اند که دماغهٔ پیشین را در ژرفنا پیش نهند، با منقار مرغزارهای نپتونی را بشکافند؛ بلکه واگردانده به پس، خویشتن را از میانِ ناحیه‌های آسمان می‌برد. درست چنانکه، چون به بندرگاه‌های امن نزدیک می‌شوند، دریانوردان کشتی را با بارِ سنگینش می‌گردانند، و دماغهٔ واگردانده را به سوی کرانهٔ آرزوشده می‌کشند؛ چنین آرگوی کهن، واگردانده، بر فرازِ اثیر می‌لغزد؛ و از دماغه تا دکلِ بلند بی‌نور است، اما از دکل تا دماغه با فروغی روشن دیده می‌شود. سپس سُکان، تابان به نورِ پراکنده، واپسین رد‌های سگِ روشن را لمس می‌کند.

نهنگ (Pistrix / Cetus). از آن پس، آندرومدا را که دور و در امان نهاده شده، با این همه نهنگِ درنده، پی‌جویان، می‌کوشد بجوید، پیش می‌رود، و او را که رو به دم‌های نیرومندِ آکویلون نهاده، در آبیِ آسمان ردیابی می‌کند، محدود در بخش‌های آوستر.

رودخانه (Eridanus). قوچ او را می‌پوشاند، و ماهیان با تنِ پولک‌دارشان، چون او با تنش به کناره‌های رودِ روشن دست می‌ساید. زیرا اریدانوس را نیز خواهی دید، نهاده در بخشی از آسمان، آن رودِ سوگبارِ پرنیرو، که خواهرانِ سوگوارِ فائتون بارها با اشک‌ها بر آن افشاندند، مرگش را با آوازی اندوهگین سرودند. این مار را زیرِ کفِ پای چپِ اوریون توانی دید؛ و بندهای درازی خواهی دید، که ماهیان را نگاه می‌دارند، نهاده در بخشِ دُم‌هاشان، آمیخته با رود، که به پس به سوی پشتِ نهنگ بازمی‌گردند. اینجا به یک ستاره بسته‌اند، که آن را تیغهٔ پشتِ نهنگ از خود می‌افکند، تابان به نوری نیرومند. از آن پس بسیار خردها با نوری نازک ریخته و پراکنده میانِ نهنگ دیده می‌شوند، و همه ستارگانی که خرگوش، در هراس از گزشِ تیز، می‌پوشاند، و سُکان. برای این‌ها نه نامی، و نه هیئتی استوار پیشینیان، چنین می‌نماید، مقرر داشته‌اند. زیرا آن‌ها را که طبیعت به ستارگانِ روشن پرداخته، و نگاشته، هیئت‌هاشان را به نورِ گوناگون نشان‌دار کرده، این‌ها را آن نگهبانِ ستارگان به استدلال نشان زد، و نشانه‌های آسمانی را به نامِ راستین نشان کرد. اما این‌ها را، که با نوری خرد ریخته‌اند، ستارگانی با نمودِ همانند و درخششی برابر، نتوانست به پیکری شناخته بر ما روشن سازد.

ماهیِ جنوبی (Piscis Australis). از آن پس آن را که خو کرده‌اند ماهیِ جنوبی بنامند، پایین‌تر از بزغاله، به سوی آوستر، می‌چرخد، نهنگ را می‌پاید، دور از آن ماهیانِ دیگر چسبیده.

آبریز (Aquarius). اما نزدیک خواهی دید، همه بی‌نام، میانِ نهنگ و ماهی‌ای که جنوبیش خواندیم، ستارگانی پراکنده زیرِ پاهای آبریزِ پرتوافشان. نزدیکِ آن‌ها آبریز از دستِ راست رودِ تار را می‌ریزد، که با سفیدیِ کم‌رنگِ ستارگانش می‌درخشد. با این همه از میانِ بسیاران دو روشنایی پهناور می‌درخشند: یکی زیرِ پاهای بزرگِ آبریز دیده خواهد شد؛ آن دیگری، فروافتاده از جریانِ سردِ چشمه، زیرِ دُمِ خاردارِ نهنگ چسبیده است؛ این ستارگانِ نازک به نامِ آب نام‌برده می‌شوند. اینجا دیگران می‌پرند، روشن به نوری خرد، و زیرِ پیش‌ترین رد‌های پاهای کمان‌دارِ بزرگ می‌روند، و، تار، بی‌نام کنار می‌روند.

محراب (Ara). از آن پس، نزدیکِ نوکِ درخشانِ کژدم، خواهی دید محراب را، که نفسِ آوستر آن را با دمِ خویش نوازش می‌کند، که برای زمانی کوتاه از آستانه‌های بالا می‌گذرد: زیرا دور نهاده شده است، در بخشی رویاروی آرکتوروس. به آرکتوروس یوپیتر گستره‌ای بزرگ در بالا داد؛ به محراب مداری خرد در بخشِ پایین نهاد. با این همه این شب، که این ناحیه‌ها را در مسیرِ جاودانش سر می‌زند، به دریانوردان نشانه‌هایی داد که همگان توانند شناخت، دل‌سوزِ سرنوشت‌های هول‌انگیزِ آدمیان از هر سو. زیرا چون ببینی، تابان بی ابرهای سیاه، محراب را نهاده زیرِ ناحیهٔ میانینِ آسمان، با بخشِ بالاییش پوشیده به مِهِ تار، آنگاه، پرهیزان، از آوسترِ پرنیرو بگریز: که اگر با پیش‌بینی از آن پرهیختی، و همه ساز و برگت را با احتیاط نهادی، در امان از میانِ موج‌ها خواهی لغزید. اما اگر بادی سنگین با دمی تند فرود آید، دکل‌های بلند را با نیروی استوارِ چوبش درهم خواهد شکست، چنانکه هیچ چیز نتواند توفان‌های درنده را آرام کند، مگر آنکه محراب آغاز کند که ابرِ تار را از سوی آکویلون براند، و آن را به دم‌های ناگهانی بپراکَنَد.

کنتاور (Centaurus). اما اگر کنتاور شانه‌هایش را در میانِ آسمان داشته باشد، و خود پوشیده به ابری آبیِ تیره برده شود، و محراب را، تارگشته، به سایه‌ای نازک بپوشاند، آنگاه در فرونشستن‌گاهِ نشانه‌ها باید از نیروی فاوونیوس هراسید. اما آن کنتاور، نهاده در نشیمنی بلند، آنجا که کژدم خویشتن را، درخشان و روشن، پیش می‌آورد، در زیرِ این، بخشِ مردانهٔ خویش را پیش می‌برد، کنار می‌رود، شتابان تا بخش‌های اسبیش را زیرِ چنگال‌ها بنشاند. اینجا، دستِ راست را پیش کشیده، آنجا که آن چارپای سترگ نگاه داشته می‌شود، که هیچ‌یک از یونانیان نامی استوار بدان نداده، دراز می‌کند، و، درنده، به سوی محرابِ روشن پیش می‌رود.

مار آبی (Hydra). اینجا هودرا خویشتن را از بخش‌های زیرین برمی‌افرازد، با لغزشی سرنگون، ماری با تنِ خمیده. سر و چشمانش را به سوی پشتِ کژدم می‌پیچاند، و، با چنبره‌ای گود، از زیرِ بخش‌های زیرینِ شیر می‌گذرد، کنتاور را، لغزان، با دُمِ نرمش لمس می‌کند: و در میانهٔ چنبره‌اش جامِ تابان بازمی‌درخشد: در پایانِ آن کلاغ، چشمک‌زن با تنِ پرپوش، با منقار می‌کوبد. و اینجا، درست زیرِ دوپیکر، پیش از سگ، آن یک است که به نامِ یونانیِ پروکیون برده می‌شود. این‌هایند نشانه‌هایی که، چون شب‌هنگام بپایی، و بخواهی حرکتِ جاودانِ جهان را بشناسی، خواهی دید که آسمان را با مسیری مشروع می‌پیمایند. زیرا آن پنج ستاره که خو کرده‌اند بلغزند از میانِ مدارِ دوازده نشانه، به استدلالی همانند نشان‌پذیر نیستند؛ زیرا رد‌هایی که در مسیر می‌سازند، همواره بر همان گستره، ساییده، برده نمی‌شوند. چنین خوش‌تر دارند که سرگردان بمانند، آواره از میانِ ابرهای آسمان، و مدارهای خویش را با حرکتی گوناگون بپیمایند. این‌ها سال‌های بزرگِ زمانی دراز را می‌سازند، چون زیرِ پوششِ آسمان به همان نشانه بازمی‌گردند: که اکنون نمی‌توانم سراسرِ مسیرهاشان را بگشایم. اما این‌ها را، که همواره بر مداری استوار می‌چرخند، ثابت، همراه با مدارهای بزرگ بر ملت‌ها عرضه خواهم کرد.

مدارهای آسمانی. چهار مدار، که آسمان را با نوری جاودان می‌پیمایند، برده می‌شوند، ستاره‌دار، نشانه‌هاشان را می‌برند، زمین را در بر می‌گیرند، تکیه‌زده زیرِ پوششِ آسمان: از این‌ها روشنایی‌های گذرای سال‌ها را خواهی شناخت، که توان دید، نشان‌دار به نشانه‌های انبوه. سپس مدارهای بزرگ، پهناور به نورِ بزرگ، بسته به یکدیگر و جفت‌شده با گره‌های آسمانی، دو را خواهی دید که به فاصله‌ای برابر از دو نهاده‌اند. زیرا اگر، شب‌هنگام آسمان را بشناسی، چون نه مِهِ تارکننده ستارگان را زدوده، و نه ماه با نورِ پُر بر ستارگان چیره شده باشد، دایره‌ای بزرگِ سفید را دیده باشی که روشن می‌خزد: این نشان‌دار است، شیری، تابان به سفیدیِ بیش از حد. این مداری پیوسته نمی‌بافد. چهار دیگر برده می‌شوند، تابان به حجمی همانند: اما گفته می‌شود که در گستره از آن دو بالایی بسیار فزون‌تر است، و پهناور غارهای آسمان را می‌پیماید. از این‌ها، یکی، به دم‌های آکویلون دست‌ساینده، می‌چرخد، رو به رخسارِ روشنِ دوپیکر؛ سپس، در خود نگاه داشته آن زانوی سوزان، هر دو شانهٔ ارابه‌ران را می‌برد. این را پرسئوس با ساقِ چپ و شانهٔ چپش لمس می‌کند. اما در سوی راستِ آندرومدا نگاه داشته می‌شود؛ دستش رو به بوره‌آس است، آرنجش رو به آوستر. اسب دو پای خویش را بر آن می‌نهد؛ و همزمان پرنده سر را می‌نهد، و، تنش را خم کرده، پشت را. مارافکن با شانه‌هایش بدان فشار می‌آورد. او، واپس‌رونده، آوستر را پی می‌گیرد، آن دوشیزه، با تنش از آن می‌پرهیزد. اما سراسرِ گستره را شیرِ بزرگ خواهد پوشاند، و خرچنگ، تابان به نوری روشن، که در آن، ایستاده، خورشیدِ تابستانی مسیرش را بازمی‌گرداند، گذرهایش را با تنش در میانه نشان‌دار می‌کند. اینجا همه در میانه جدا می‌شود: آن دیگری، زیرِ پوشش‌های گودِ صدف‌ها، هم درون و هم بیرون نور دارد: اما نیروی هول‌انگیزِ شیرِ درنده مدار را با سینهٔ نیرومند و شکمش در اختیار دارد. اگر بتوانی این مدار را که به هشت بخش بخش شده بشناسی، خواهی یافت که در مدارِ بالایی پنج بخش می‌چرخند به فاصله‌ای برابر، و سه بخش وامانده‌اند، که نیروی زیرین شب‌هنگام بدان‌ها بسیار سر می‌زند. یکی به خرچنگ از دم‌های بوره‌آس پیوسته است؛ دیگری، رویاروی آن، از آوسترهای زیرین فشار می‌آورد. میانه را بخش‌کنان، این یکی زیرِ بزغاله می‌برد، و پاهای آبریز را که جریانِ سردش را می‌ریزد، و دُمِ آبیِ تیرهٔ نهنگِ درنده را، و آن خرگوشِ تابان را؛ سپس پاهای سگ را، و همزمان کشتیِ پهناورِ آرگوسی را با نورِ روشنش نگاه می‌دارد؛ و پشتِ کنتاور را، و نوکِ کژدم را می‌برد: سپس کمانِ استوارنشستهٔ کمان‌دار را در اختیار می‌گیرد. این مدار، که از دم‌های روشن‌آوازِ آکویلون به سوی آوستر کنار می‌رود، چرخِ سوزانِ خورشید واپسین آن را لمس می‌کند؛ از آنجا، خم‌گشته در فصلِ زمستان، نشیمن‌های خویش را در بالا بازمی‌یابد. به این مدار پنج بخش از شب نسبت داده‌اند، سه گفته می‌شود از آنِ نورِ بالاست. میانِ این دو به نظر می‌آید که بخشِ میانی را نگاه می‌دارد، به همان بزرگی که دایرهٔ تابانِ شیری خواهد بود: که در آن، در پاییز، و باز در نورِ بهار، خورشید گسترهٔ روز را با زمانِ شب برابر می‌کند. این را نگاه داشته، قوچ با سراسر تنش کم‌سو می‌درخشد، و گاوِ سترگ با زانوی خمیده فشار می‌آورد. اوریون برده می‌شود، آن را با سینهٔ روشنش لمس می‌کند. هودرا آن را با پیچش خود نگاه می‌دارد؛ جام و کلاغ بدان می‌چسبند، و چند ستاره از چنگال‌ها: همزمان زانوهای مارافکن، و پرنده، آن بال‌دارِ پیام‌رسانِ یوپیترِ بلندپایه، فشار می‌آورد؛ نزدیکِ آن اسب با سرش و نورِ گردنش بدان دست می‌ساید. این‌ها را محور نگاه می‌دارد، جدا به فاصله‌ای برابر، که از میانشان از بالاترین فرقِ آسمان می‌گذرد. اما آن دایرهٔ چهارم، با نورِ روشنش، دورترین مدارها را در دورترین بخش‌هایش نگاه می‌دارد، و همزمان از میانه، در بخشِ میانیش، بریده می‌شود، و کج میانِ این‌ها برده می‌شود، تابان به نور: چنانکه هیچ‌کس، که پالاسِ بسیار دانا با دستِ مقدسِ خویش خود هنرِ ماهرانه را در اصولِ پیشه‌وری بدو داده، نتواند چنان زیرکانه مدارهای پیچیده را بتراشد، چنانکه در آسمان به نیروی ایزدی خم گشته‌اند، زمین را در بر می‌گیرند، آسمان را به نور می‌آرایند، ستارگان را تکیه‌داده با فرقی عرضی نگاه می‌دارند. این چهار همه با یک حرکت می‌چرخند. اما تنها آن یک، کج در میانِ سه مدار تنیده، مسیر خویش را همان‌قدر بالای زمین نگاه می‌دارد، که بزغاله به فاصله از خرچنگ جدا گشته است؛ و زیرِ زمین گستره ناگزیر باید برابر باشد. و به همان بزرگی که پرتوهایی از نورِ خویش می‌افکنیم، که با آن‌ها این مدارِ گنبدیِ آسمان را لمس می‌کنیم، شش بخش چنان خواهند توانست زیرِ آن درآیند، که هر یک به فاصله‌ای برابر دو نشانهٔ آسمانی را نگاه می‌دارند. این را یونانیان زودیاک می‌نامند؛ و لاتین‌های ما آن را، به نامی راستین، مدارِ نشانه‌بر خواهند خواند: زیرا، چرخان، دوازده نشانهٔ سوزان را می‌برد. گرمازا است خرچنگ، که ستارگانِ سوزانش را می‌گستراند. زیرِ آن نیروی سهمگینِ شیر کنار می‌رود، تابان، که دوشیزه او را پی می‌گیرد، تابان به تنی سرخ‌فام، سپس چنگال‌ها، پیش‌افکنده به نورِ روشن؛ و خود نیروی بزرگِ کژدم پی می‌گیرد، درخشان. سپس کمان‌دار کمانِ خمیده را در دستِ راست نگاه می‌دارد. پس از او بزغاله با رخسارش پیش می‌رود. سپس آبریزِ آبناک برای مدار در جای خویش می‌درخشد. از آن پس ماهیانِ پولک‌بر مارآسا بازی می‌کنند؛ که همراهشان قوچ است، روان به نوری تار، و گاو، زانو خمیده، تنش پیش‌افکنده، و دوپیکر، که آتشِ روشن را با روشنایی‌هاشان می‌افکنند. این‌ها را خورشید گرد می‌چرخاند، می‌پیماید با نوری جاودان، فصل‌های سالانه را در مسیرِ چرخانش به پایان می‌برد. هرچه از مدار، به پایان رسیده، زیرِ زمین رانده می‌شود، درست همان‌قدر از آن، گشوده، بالای آدمیان برپاست. شش نشانه همواره کنار می‌روند، روان در هر شب، و همان‌قدر نشانهٔ تابان را آسمان باز می‌بیند. این گستره را، گذران، شب با سایه‌های کورش به پایان می‌برد، گستره‌ای که، وانهاده بالای زمین در آغازِ شب، از مدارِ نشانه‌بر و از نظمِ نشانه‌ها تکیه یافته است.

برآمدن‌ها و فرونشستن‌های نشانه‌ها. اما اگر بخواهی مسیرهای استوارِ خورشید را بشناسی، برآمدن‌های نشانه‌ها را شب‌هنگام خواهی پایید؛ زیرا تیتانِ برآینده همواره یک نشانه را بالا می‌کشد. اما اگر کوهی بلند، نشانه‌ها را سدّ کرده، مانع شود، یا ابرها با مِهِ کور نور را برگیرند، خود نشانه‌های استوار را از پوششِ آسمان گرفته، توانی همه برآمدن‌ها و فرونشستن‌ها را بشناسی. کدام‌ها با هم برمی‌آیند، خواهی دید؛ کدام‌ها در همان زمان شب‌هنگام به فرونشستن سرنگون می‌شوند، خواهی شناخت. زیرا همین که خرچنگ سراسرِ خویش را در نورِ بالا برکشید، بی‌درنگ تاج کنار می‌رود، فرولغزان؛ و ناحیه‌های زیرین را، تا دُمِ ماهی، سر می‌زند. تاج، نشان‌دار به ستارگان، یک نیمه را دیگر در بالا نگاه می‌دارد، و از بخشِ دیگر پس رانده شده است: که با این همه ماهی آن را پی می‌گیرد، نه یکسره به سایه‌ها کشیده، بلکه، پوشیده در تنِ بالاییش، کنار می‌رود: و مارافکن، از زانو تا شانه‌هایش، پنهان می‌کند آن مارِ بزرگِ خمیده را، از گردنِ نیرومندش. اکنون به‌راستی خرس‌بان به بخشی نابرابر بریده می‌شود: زیرا کوتاه‌تر از بخشِ روشنِ آسمان دیده می‌شود؛ بزرگ‌تر، رانده به زیر، سایه‌های زیرین را در اختیار دارد. چهار نشانه را خو کرده، در فرونشستن، با خود به زیر کشد از مدارِ نشانه‌بر؛ سپس دیرتر او کنار می‌رود، چون از نورِ بالا سیر شد، فرونشسته با تنی روشن پس از میانهٔ شب. این نشانه‌های تار را زمین، با چرخیدن، پنهان می‌کند. اما از سوی دیگر، با روشنایی‌های روشن، سرگردان است اوریون، تابان در شانه‌ها و سینهٔ پهنش، و در دستِ راست شمشیری را نگاه می‌دارد که از نور تهی نیست. اما چون نیروی شیر از زمین گشوده شود، هرچه خرچنگ در برآمدنِ روشنش بالا آورد، کنار می‌رود، تارگشته؛ همزمان نیروی بزرگِ عقاب رانده می‌شود، و زانوزده، که با تنی خمیده فرومی‌نشیند، اکنون نزدیک است از نورِ بالا رانده شود، کنار می‌رود: اما زانوی چپ، و کفِ پای روشنش را در بالا وامی‌گذارد. آنگاه رویاروی او سرِ روشنِ هودرا برمی‌آید، و خرگوش، و پروکیون، که، شعله‌ور، خویشتن را پیش از سگ پیش می‌برد؛ سپس نخستین رد‌های سگ دیده می‌شوند. نشانه‌های نه‌چندان‌کمی را از آسمان رانده، ناگاه دوشیزه برمی‌آید، تابان به نورِ روشن. چنگِ کولنیایی روشن کنار می‌رود، دلفین زیرِ موج فرومی‌رود، همزمان تیر، رانده، پوشیده می‌شود، و پرنده به سوی نوکِ دُم و پیش‌ترین پرها واپس می‌نشیند، و رودِ بزرگ نیز فرومی‌لغزد. اینجا اسب از سر و گردنِ درازش کم‌رنگ می‌شود. دورتر اکنون مار با تنی روشن برمی‌آید؛ و هودرا برای آدمیان تا جام می‌درخشد. سپس سگ پاهای پسینش را می‌نماید، و سپس خود دماغهٔ کشتی را با نورِ روشن می‌کشد. کشتی پی می‌گیرد، روان از میانِ روشنایی‌های آسمان؛ دکلِ میانیِ خویش را با تیرکی پرتوافشان می‌نماید؛ و اکنون دیگر دوشیزه با سراسر تنش بیرون آمده است. اما چون چنگال‌ها با تنی تار پیش می‌آیند، بوئوتس همزمان برمی‌آید با نوری فراوان، که بر تنِ رویارویش آرکتوروس استوار نشسته است؛ و اکنون سراسرِ آرگو، تابان در بالا، پیش می‌لغزد، و هودرا، چون پهناور در آسمان گسترده نگاه داشته می‌شود، هنوز سراسر آشکار نیست؛ زیرا سایه دُمش را می‌پوشاند. اما مارافکن باز به نورِ نوشده می‌درخشد. اکنون زانوی راست، و ساقِ آراسته به نور را آن کس برمی‌افرازد که، بی نامی شناخته، زانوزده است، که همواره مرزهای چنگِ آرکادیایی را لمس می‌کند؛ که او را بارها در یک شب خاموش و برآمده دیده‌ایم، چنانکه، گذران، مدارِ خردش را دوچندان کرده است. زانو و ساق را همراه با چنگال‌ها بلند برمی‌افرازد: اما خود، سرنگون، در شبِ تار نگاه داشته می‌شود، تا کژدم و کمان‌دار روشنایی‌های آسمان را سر بزنند. زیرا کژدم میانهٔ خویش را با خود خواهد گستراند؛ اما کمان، برآینده، خواهد کوشید سراسرِ خویش را به آسمان برکشد. او، برکشیده با سه نشانه، با سراسر تنش می‌درخشد: اما تاج از بخشِ میانیش برمی‌آید، و دُمِ کنتاور به دورترین فروغ بازمی‌درخشد. اینجا اکنون سراسرِ اسب خود را در سایه‌های کور پنهان می‌کند، که از کنارِ آن پرنده، تابان به پری سرخ‌فام، می‌پرد. سرِ روشنِ آندرومدا فرومی‌نشیند، و نهنگِ درنده فرومی‌لغزد، جویای خوان‌های هول‌انگیزش، شوم. رویاروی او کفئوس از کشیدنِ کف‌ها بازنمی‌ایستد: او تا تیغهٔ پشت، فرورونده، خود را آبی‌فام پنهان می‌کند. اما کفئوس سر و شانه‌ها و کف‌ها را به پس می‌خماند. اما چون نیروی تندِ کژدم برآمد، پهناور گسترده و پرّان، او به زمین فرومی‌لغزد؛ و اوریون، زده از هراس، همراه با او پنهان می‌شود. به اجازهٔ تو، ای دوشیزه، رخصت باد که سببِ این هراس را بگشایم: بیا به سوی من، می‌خواهم، آرام‌گشته، ای دیانا. این افسانهٔ آدمیان است، این آوازه از میانِ زمین‌ها می‌گردد؛ که روزگاری اوریون، گویند، بر دیانا دست‌درازی کرد، سرگردان، دیوانه، بر تپه‌های بلند، که خیوس آن‌ها را نگاه می‌دارد، استوارنشسته در گردابِ اژه‌ای، خیوس، که بازوانش را تاکِ سبز با پوششِ خویش می‌پوشاند. او، آشفته، با دلِ دیوانه جانوران را می‌کشت، به آرزوی آراستنِ خوان‌های تابانِ اوینوپیون. اما ناگهان جزیره، زده به پاهای دیانا، شکافت، و، صخره‌های پراکنده را برکنده، آن‌ها را تکان داد، و گودال‌های کور را به نور روشن کرد: که از آن‌ها، با تنی سترگ، پیشِ روی او بیرون آمد کژدمِ خصم، که نوکِ سوگبارش را پیش می‌برد. این، شکارگرِ آزمند در شکار را با ضربه‌ای پرنیرو زد، زهرِ مرگبار را از میانِ زخم‌ها در رگ‌هایش فرونشاند: او، میرنده، زمین را با تنِ سنگینش فرش کرد. از این رو، چون کژدم خویشتن را با روشنایی‌های بزرگش بالا می‌برد، اوریون، گریزان، تن‌های خویش را به زمین می‌سپارد. آنگاه به‌راستی آندرومدا می‌گریزد، و نهنگِ نپتونی سراسر پنهان می‌ماند؛ کنار می‌رود، با تنش واگردانده، کفئوس، دورترین زمین‌ها را با میانِ تنش لمس می‌کند. او تواند سر و بخش‌های بالا را فرو برد؛ اما سایهٔ زیرین هرگز کمرش را نخواهد پوشاند: زیرا خرس‌ها، که با نورشان می‌پیمایند، ساق‌هایش را نگاه می‌دارند. او نیز همزمان روان است، اشک‌بار، جویای دختر، کاسیوپیا؛ و نه با وقار از آسمان رانده می‌شود، بلکه برده می‌شود، دست‌ساینده، نخست با فرقِ سر واگردانده به زیر، به زمین، سپس با شانه‌ها، نشیمنش واژگون، برده می‌شود. این کیفر را نرئیدهای مهربان بر او می‌نهند، که با آنان، چنانکه گویند، جسارت کرد در زیبایی به رقابت برخیزد. خمیده فرومی‌نشیند: اما بخشِ دیگرِ تاج برآمده است، و اکنون سراسرِ هودرا با دُمش گسترده می‌شود. اما کنتاور سر، و سراسرِ خویش را، از سایه‌های تاریک بیرون می‌کشد، رد‌های خردِ پاهای پیشینش را پوشیده وامی‌گذارد: همین که روشنایی‌هایش را می‌گستراند: خود جانور را در دستِ راست نگاه می‌دارد. اما باقی چشم‌به‌راهِ برآمدنِ کمانِ بزرگ‌اند. سپس از آنجا پیش می‌لغزد مارافکن با سر و دستان: همزمان مار سرش را بالا می‌آورد، و بالاترین نورِ تنِ خمیده‌اش را. اینجا آن زانوزده برمی‌آید، با تنش واگردانده، شکم، ساق‌ها، شانه‌ها، و همزمان سینه را می‌پیماید، و با دستِ راست پرتوهایش را با نوری شاد می‌افکند. سپس، چون کمان‌دار آغاز کرد که روشنایی‌های بالا را سر بزند، سرِ زانوزده بیرون می‌آید، و همزمان چنگِ روشن خویشتن را برمی‌کشد، و کفئوس با تنش بیرون می‌آید. آن سگِ شعله‌ور با سراسر تنش کنار می‌رود. اوریون پنهان می‌شود، و خرگوش نیز می‌رود، پنهان در سایه؛ روشنایی‌های پایینیِ ارابه‌ران در لغزششان فرومی‌افتند. سپس بزغاله، در فرونشستن، از فرازِ بلند می‌راند ارابه‌ران را، و بُزِ تهدیدگر، و بزغاله‌های خرد را با هم، و کشتیِ بزرگِ کهن‌نام را به زیر می‌راند. پروکیون فروپوشیده می‌شود. با لغزشِ بال‌دار بیرون می‌آیند از زمین پرندگانِ پرّان. تیرِ روشن بیرون می‌آید. ساق و پای راستش را وانهاده، پرسئوس در جای‌های زیرین فرومی‌نشیند؛ سپس، کنارروان، آرگو از دماغه وانهاده می‌شود. اما پس از آنکه آبریز مدارِ بالا را سر زد، و بسیار مقدس‌نشیمنِ محرابِ جنوبی برمی‌آید؛ و اسب خویشتن را با شانه و پاهای پیشین بلند بیرون می‌کشد. شب نمی‌تواند دُمِ رویارویِ کنتاور را، که به بخش‌های زیرین چرخانده، تار کند، و نه سرش را، و شانه‌های پهن، و سینهٔ بزرگ؛ و از هودرا، که نزدیک‌ترین به گردنِ اوست، چنبره را به زیر می‌کشد، و دهانِ سرخ‌فامش را پنهان می‌کند. اما باقی دیرگاه با نورِ پرتوافشان برپا می‌مانند، و پیش‌تر از بالا، با آن نیم‌جانور، در رخسارهاشان، کنار نمی‌روند، تا ماهیان با تنِ دوچندانشان برآیند. و ماهی نزدیکِ بزغاله از دریا برمی‌آید، در بخشی دیگر چشم‌به‌راهِ برآمدنِ نشانهٔ پیش‌رو: چنین شانه‌های آندرومدا، و ساق‌های نام‌آورش با کف‌های فرسوده، در هنگامِ بخش‌شدهٔ نشانه‌ها برمی‌آیند. چون نخست ماهیان از موج‌های هموار برآیند، بخش‌های راستِ آندرومدا را دیدن بر تو رخصت خواهد بود. اما قوچ، جای‌های زیرین را وانهاده، چپِ او را به زمین می‌نماید. در همان هنگام تقریباً خواهی دید محراب را که مرزهای باختریِ دریا را نگاه می‌دارد، و پرسئوس را تا شانه‌هایش در بخشِ خاوری. دودلی است که آیا قوچ، درنگ‌کنان، سینهٔ پرسئوس را بالا می‌کشد، یا گاو: با گاو اثیر را می‌پیماید. اما نمی‌پندارم که این‌ها بازایستند، چون گاو برمی‌آید: زیرا نزدیکِ آنان ستارگانِ ارابه‌ران می‌درخشند، که با این همه گاو او را یکسره به نسیم‌های روشنِ نور نمی‌راند، بلکه او در میانِ خودِ دوپیکر کامل می‌شود، بلکه بزغاله‌های دوگانه، و بُز با پای چپش، با گاو برمی‌خیزند: آنگاه نهنگ پشتِ هول‌انگیزش را برمی‌افرازد، و دُمِ تابانش را در طاقِ آسمان. بوئوتس نیز خود فرومی‌نشیند، اکنون در بخشِ نخستش: چهار نشانه به‌سختی او را در دریای پهناور دفن می‌کنند، و استوار، در چپِ خرسِ باختری، رو به بالا می‌چرخد. هر دو پا، تا زانوی دوگانهٔ مارافکن، به آسمان کنار رفته، و فرولغزیده زیرِ آب‌های بی‌کران، برآینده در جایی دیگر، توانند دوپیکر را بنمایانند. اکنون به هیچ سو نهنگ نزدیک به نظر نمی‌آید، با این همه به‌زودی باید پاییدش، چون اکنون نخستین صف‌های رودخانه به میان خواهند آمد، تا دریانوردان در ژرفنا ببینندشان، که، چشم‌به‌راهِ آن، در انتظارِ نشانهٔ بزرگِ اوریون می‌مانند: یعنی تا راهِ کشتی، و اندازهٔ شب، گشوده شود، چنان نشانه‌هایی که خدایان بسیار به نژادِ آدمیان داده‌اند.

پیشگویی‌ها (نشانه‌های هوا) (Prognostica). ۱. نگهبانِ گلهٔ بزغاله‌زاد، از گردابِ بی‌کران. (پریسکیانوس، ۶) ۲. با کشتی‌های به عرشه برده، در جستجوی آرایه‌های شناورِ دماغه. (پریسکیانوس، ۷) ۳. آن را که نه توفان نابود خواهد کرد، و نه پیریِ دراز از میان خواهد برد، و فروغ‌های روشنِ آسمان را خاموش خواهد ساخت. (پریسکیانوس، ۱۰) ۴. چنانکه ماه، گذران، گویِ هوپریون را سدّ می‌کند، پرتوها خاموش می‌شوند، پوشیده به تاریکیِ کور. (پریسکیانوس، ۱۰) ۵. اما همچنین آخور، که به نوری نازک می‌تابد. (پریسکیانوس، ۱۶) ۶. و افزون بر این بارها بادهای آینده را پیشاپیش می‌نمایاند، دریای برآماسیده، چون ناگهان و از ژرفا برمی‌خیزد، و صخره‌های خاکستریِ نمک، کف‌کرده به کفِ برف‌فام، می‌کوشند آوازهای اندوه‌بار خویش را به نپتون بازپس دهند؛ یا چون غریوی انبوه، برخاسته از فرازِ بلندِ کوهی، بلندتر می‌شود، بارها به بازتاب از صخره‌ها. همچنین چنگرِ خاکستری، گریزان از گردابِ دریا، با فریادِ خویش خبر می‌دهد که توفان‌های هول‌انگیز در پیش‌اند، و سرودهایی نه‌خرد از گلوی لرزانش می‌ریزد. (سیسرون، در باب پیشگویی، ۱، ۸) ۷. شما نیز نشانه‌ها را می‌بینید، ای پروردگانِ آبِ شیرین، چون، با هیاهو، آماده می‌شوید که آوازهای تهی‌تان را بریزید، و با آوازی نامعقول چشمه‌ها و آبگیرها را برمی‌انگیزید. بارها نیز سرودی بس اندوهبار از سینه می‌خواند و بامدادان جغدِ خرد با آوازهایش پای می‌فشارد، با آوازها پای می‌فشارد، و شکوه‌های پیوسته از دهان می‌افکند، چون نخستین‌بار آئورورا شبنم‌های سرد را بازپس می‌فرستد. و گاه کلاغِ تیره‌فام، دوان از کرانه‌ها، سرش را فرو برد و موج را بر گردنش پذیرفت. (سیسرون، در باب پیشگویی، ۱، ۸، ۹) ۸. و گاوانِ نرم‌پا، خیره بر روشنایی‌های آسمان، با سوراخ‌های بینی شیرهٔ نم‌آورِ هوا را فروکشیدند. (سیسرون، در باب پیشگویی، ۱، ۹) ۹. و اکنون به‌راستی آن همیشه‌سبز و همیشه‌بارورِ مصطکی، که خو کرده با باری سه‌گانه فربه شود، سه‌بار میوه ریزان، سه فصلِ شخم‌زدن را می‌نمایاند. (سیسرون، در باب پیشگویی، ۱، ۹)