Khúc Mở Đầu (Từ Jupiter). Hãy bắt đầu từ Jupiter, khởi nguyên đầu tiên của các nàng Muse: chính người luôn ở trên môi loài người nhiều hơn cả, chính người, với uy quyền lớn lao, lấp đầy những ngã tư đường, những hội đồng của các bậc trượng phu, biển sâu thăm thẳm và những bến cảng của biển khơi. Tất cả chúng ta đều sống nhờ Jupiter và đều cần đến người. Chúng ta là dòng giống của người; với điềm lành, tay phải người vạch sẵn lối đi cho ta và thúc bách dân chúng vào công việc nhọc nhằn, để họ lo toan cho cuộc sống: khi nào đất thích hợp cho lưỡi cuốc hay cho con bò, người báo trước, và vào mùa nào thì nên gieo hạt, hay tưới nước cho những cây non đã trồng thành luống. Chính người đã đặt những ánh sáng trên vòm trời rộng lớn, mỗi ánh sáng theo trật tự riêng, và lo liệu trước cho trọn cả năm, người đã ban cho ta những vì sao, để chúng dạy ta vào giờ nào mỗi việc đáng được làm, hầu mọi sự đều mọc lên theo một quy luật chắc chắn. Vậy chính người là vị thần đầu tiên được nguyện cầu, và cũng là vị cuối cùng. Hỡi Cha vĩ đại, nguồn tăng trưởng lớn lao của những kẻ phàm trần, hỡi dòng giống xưa hơn, và trước hết thảy, hỡi các nàng Muse dịu hiền, xin tất cả cùng chào đón tôi, và trong lúc tôi hát về các vì sao, nếu lẽ phải và ý trời cho phép, xin hãy dẫn dắt khúc ca dài này.

Những Con Gấu (Arcti). Mọi thiên thể khác đều trôi đi với chuyển động nhanh, được cuốn theo bầu trời như nhau, suốt đêm và ngày: nhưng cái trục thì đứng bất động và không bao giờ đổi chỗ; nó giữ trái đất được cân bằng bởi sức nặng đều nhau, và quanh nó, bầu trời quay tròn trong một cơn lốc lớn. Điểm xa nhất ở mỗi đầu của hai chốt trục được gọi là cực; trong hai cực ấy, một cực không thể trông thấy, cực kia, hướng về Boreas, vươn lên tận những ranh giới phía trên của Đại Dương. Quanh nó là những con Gấu vây bọc, lừng danh dưới cái tên Cỗ Xe, mà người của ta quen gọi là Bảy Con Bò Cày. Đầu con này nhìn về phía lưng rực cháy của con kia, và vòm trời quay tròn cuốn chúng luân phiên, ngả nghiêng trên chính bờ vai chúng. Từ đảo Crete, nếu được phép tin, chúng đã đến những thành lũy sáng ngời của bầu trời, bỏ lại quê nhà. Jupiter đã muốn vậy, vị thần mà thuở còn chơi đùa như đứa trẻ giữa cỏ thơm, người ta đã đặt nằm trong hang êm đềm của Dicte, ngay bên núi Ida, và nuôi nấng suốt cả năm, trong khi các Corybantes ở Dicte đánh lừa Saturn. Trong hai con ấy, một con người Hy Lạp gọi là Cynosura; con kia mang tên Helice, con dẫn lối cho người Achaea trên biển, chỉ hướng phải lái con tàu; nhưng người Phoenicia thì lại tin vào Cynosura làm kẻ dẫn đường giữa biển khơi ban đêm. Tuy vậy con thứ nhất ngời sáng hơn, được điểm tô bằng những vì sao rạng rỡ hơn, và rộng khắp, và thấy được ngay từ đầu hôm. Con thứ hai thì nhỏ; nhưng với người đi biển nó lại hữu dụng: bởi nó quay theo một vòng cung ngắn ở phía trong, và chỉ cho thủy thủ Sidon những dấu hiệu chắc chắn nhất.

Con Rồng (Draco). Giữa hai con Gấu ấy, tựa một dòng sông cuộn xiết, con Rồng dữ tợn bò luồn bên dưới, rồi ở phía trên lại cuộn mình lại, kết thành những khúc uốn cong từ thân thể, mà những con chó của vực sâu phương Bắc chạm tới, dẫu chúng không hề ướt. Helice bị vây quanh bởi một dải của cái đuôi xa nhất của nó; nơi khúc cuộn uốn lại, ở đó là đầu của con Gấu Cynosura: con này dùng chân chạm tới nó, từ đỉnh đầu cho đến tận sườn. Tại đây con Rắn lại quay đầu trên đường đi giật lùi của mình. Trên đầu nó không phải chỉ một ngôi sao chiếu sáng để điểm trang; hai bên thái dương nó được ghi dấu bằng ánh hào quang kép, từ đôi mắt hung dữ bừng lên hai luồng sáng rực, và cằm nó ngời lên với một ngôi sao tỏa tia; cái đầu cúi nghiêng và bẻ ngược trên chiếc cổ tròn, bạn hẳn nói rằng nó ghim cái nhìn vào đuôi của con Gấu lớn hơn. Phần bên phải của cái đuôi đứng đối diện với những đầu mút của cái đầu. Tại đây cái đầu chìm xuống chút ít, rồi bỗng nhiên ẩn mình, nơi điểm mọc và điểm lặn hòa lẫn vào nhau ở cùng một phía.

Người Quỳ Gối (Engonasin / Hercules). Ngay bên cạnh, tựa hình bóng mỏi mệt của một kẻ đang sầu khổ, một bóng dáng quay tròn: nó là ai, không ai có thể nói chắc cho bạn, cũng chẳng rõ nó kiệt sức vì nỗi nhọc nhằn nào; vậy mà người ta gọi nó là Engonasin, bởi nó được nâng lên trong tư thế tựa trên đầu gối. Nó vươn cả hai tay về những phía đối nghịch, và dang rộng phía trên đôi vai với hai cánh tay duỗi thẳng, rồi đặt dấu chân phải của mình lên trên cái đầu của con Rắn, con vật phun lửa ra từ những lỗ mũi rỗng.

Vương Miện (Corona). Tại đây đặt chiếc Vương Miện với ánh sáng vô song ấy. Chính nó, để làm chứng cho tình yêu dành cho Ariadne, Bacchus đã đưa lên trời, nơi tấm lưng của Người Quỳ Gối nứt ra. Bên cạnh vai nó là vòng hoa. Ngay gần đầu của Người Bắt Rắn,

Người Bắt Rắn (Ophiuchus). kẻ mà người Hy Lạp gọi bằng cái tên sáng ngời Ophiuchus, là đầu của Người Quỳ Gối; và từ chính đỉnh đầu của Người Quỳ Gối, bạn sẽ nhận ra dễ dàng nhất những vì sao trắng ngời của kẻ kia. Phía trên đôi vai kép của ông dường như được gắn một ngôi sao lấp lánh với dáng vẻ như thế, ánh ngời như thế, đến nỗi nó sáng rực như mặt trăng khi phản chiếu trọn ánh đầy. Sức mạnh trong đôi bàn tay sinh đôi của ông không đều nhau, dẫu chúng chẳng thiếu vẻ rạng rỡ, mà khối của chúng cũng chẳng phải nhỏ nhất; tuy vậy ánh sáng của chúng vẫn mảnh, với luồng sáng tỏa tản khắp nơi. Bằng cái xiết kép của hai lòng bàn tay, ông giữ chặt con Rắn, và chính ông cũng bị nó trói buộc bằng cả thân thể; bởi con Rắn quấn quanh giữa thân người đàn ông, dưới ngực. Ông tuy vậy vẫn nặng nề chống đỡ mà đặt từng bước, và dùng chân đè lên đôi mắt cùng ức của con Bọ Cạp. Bị tay phải đè lên, Vương Miện mọc lên; nhưng ở phía trái, vòng hoa của Minos chạm tới đỉnh gò má ông.

Những Chiếc Càng (Chelae). Dưới khúc cuộn của ông, bạn sẽ tìm thấy những chiếc Càng với thân thể to lớn, song dẫu khối đồ sộ, chúng cũng chẳng tỏa ra ánh sáng nhiều.

Người Canh Gấu (Arctophylax / Bootes). Theo sau chính Helice là một kẻ có dáng không giống người chăn bò, Người Canh Gấu, mà dân gian quen gọi là Bootes, bởi ông xua con Gấu đi trước mặt, như thể nó được buộc vào càng xe. Ông sáng ngời, và dưới ngực ông dường như có gắn chặt một ngôi sao lấp lánh tia, mang cái tên rạng rỡ Arcturus.

Trinh Nữ (Virgo). Tại đây, dưới chân Bootes, hiện ra, được đặt riêng một nơi, nàng Trinh Nữ, tay cầm bông lúa sáng ngời, thân thể rạng rỡ. Dù cha nàng là Astraeus, kẻ cũng được gọi là cha của các chòm sao và các vì tinh tú, hay là một ai khác, thì xin nàng cứ hằng phúc lành: câu chuyện ấy được dân gian kể vậy. Xưa kia Astraea từng sống trên mặt đất, sau khi rời bỏ bầu trời, nàng chẳng khinh chê những cuộc hội họp của loài người thuở trước, cũng không chối từ thăm viếng những buổi tụ tập của phái nữ; vốn không vương cái chết, nàng đã hòa mình mà ngụ giữa giống phàm trần, vui với cái tên Công Lý; và với các bậc bô lão tụ họp, dù ở quảng trường lớn, hay trên con phố rộng thênh thang, nàng cần mẫn ban truyền cho dân chúng những luật lệ công dân. Khi ấy chưa có cuộc tranh chấp ác độc nào, cũng chưa biết đến bất hòa, chưa có cuộc nổi loạn man rợ nào khích động đám đông dễ dao động, những eo biển hung dữ cũng chưa cảm thấy sức ép của những thân tàu bạo gan; mà người ta, xẻ đất bằng lưỡi cày do bò kéo, thích sống bằng lòng với chút ít đạm bạc, khi nữ thần từ chiếc sừng đầy ban cho người ngay thẳng mọi thứ. Nàng ở lại chừng nào giống nòi vàng son còn ở trên mặt đất thiêng. Nhưng nàng chẳng vui mừng quá đỗi với thứ kim loại bạc; khi phong tục đổi thay, ý chí của nàng trước kia cũng đổi theo, và hiếm khi nàng còn nối thần tính của mình với giống nòi tệ hơn. Một mình nàng từ những rặng núi gồ ghề bước xuống, đi về phía đêm, chẳng nói lời êm ái nịnh nọt với ai. Nhưng vừa khi đến những đô thành lớn của loài người, nàng trừng phạt tội ác xấu xa của họ bằng những lời kinh hãi:,,Từ nay ta không tự cho mình xứng đáng để cho ai trông thấy nữa, hỡi giống nòi suy đồi, nay là con cháu thứ hai của con cháu đời đầu, sẽ còn sinh ra những hậu duệ suy đồi hơn nữa, hết lần này đến lần khác. Khi ấy những cuộc chiến man rợ sẽ treo lơ lửng trên giống loài người, và những cuộc tàn sát ghê tởm sẽ đe dọa, còn hình phạt sẽ theo gót tội lỗi như bạn đồng hành”. Nàng nói vậy, rồi rời bỏ những dân tộc vẫn còn dán mắt nhìn theo, và lao về phía núi non cùng những lối hoang vu của rừng thẳm. Thời đại ấy nàng đã bỏ lại sự sống, và lìa xa dòng dõi của nó. Khi ấy quả thật giống nòi sắt bỗng nhiên trỗi dậy, và là kẻ đầu tiên dám rèn nên thanh gươm gây chết chóc, và dùng tay nếm thịt con bê đã bị thuần phục và chế ngự. Khi ấy nữ thần, đã ghê tởm giống phàm trần, bay vút lên cao, và ngụ trong vương quốc của Jupiter, ở một phần của bầu trời; nàng được ban cho một chỗ sáng ngời, nơi mà trong đêm trong vắt, nàng Trinh Nữ tỏa sáng hiển hiện, kề bên Bootes. Phía trên nàng, đôi vai kép quay tròn, còn một cánh

Người Báo Mùa Nho (Praevindemiator / Protrygeter). về bên phải, mang cái tên Hy Lạp Protrygeter, một ngôi sao lấp lánh, với dáng vẻ và ánh ngời như thế, giống ngôi sao quay tròn dưới đuôi của con Gấu khổng lồ. Ngôi sao kia quả rực cháy; nhưng nàng Trinh Nữ này cũng có thêm những ngôi sao rực cháy, mà bạn sẽ tìm thấy với chút công sức nhỏ. Bởi ngay cả trước chân nàng, được ghi dấu bằng ánh sáng lớn, một ngôi sao chiếu sáng; rồi ngôi thứ nhất lên tới vai, ngôi thứ hai tới hông. Ngôi thứ ba, dưới đuôi, ngay sát đầu gối, trải ánh sáng của mình ra. Còn lại thì lấp lánh rải rác đó đây, không tên tuổi.

Song Sinh (Gemini). Còn cặp Song Sinh, đôi con, bạn sẽ thấy dưới đầu của con Gấu: dưới giữa chúng là con Cua đặt nằm, còn nơi chân chúng giữ con Sư Tử lớn, rung từ thân thể ngọn lửa run rẩy. Tại đây con đường của Phoebus mở ra những ngọn lửa cao nhất: khi ấy chẳng có bông lúa nào hiện ra trên những thửa ruộng đã cày; và ngay từ buổi đầu mặt trời chạy qua bầu trời xanh thẳm, với chuyển động tỏa tia ấy, những ngọn gió Etesia, tụ lại, sà xuống mặt nước của biển sâu và thổi một luồng dài. Khi ấy chớ để tôi ưa mái chèo, thứ mà chiếc bè khốn khổ cần đến, mà phải một con tàu đủ rộng và thuận cho gió, với bánh lái ngay ngắn.

Người Đánh Xe (Erichthonius / Auriga). Nếu bạn muốn biết Người Đánh Xe và những vì sao của ông, mà có tin đồn nào về con Dê Cái đã đến tai bạn, cùng với những con Dê Con, mà hai ánh sáng của chúng người ta thường thấy giữa biển cả giận dữ, nơi những xác tàu bị quăng quật: bạn sẽ tìm thấy Người Đánh Xe, đồ sộ; với cả thân thể ông được cuốn đi, khuất dưới phía trái của cặp Song Sinh. Đối diện đầu ông, Helice dữ tợn nhìn chăm chăm. Con Dê Cái sáng ngời chiếm lấy vai trái ông; người ta cho rằng xưa kia nó đã hiến bầu vú để nuôi vị thần Sấm Sét còn bé; các tôi tớ của Jupiter gọi nó là con dê xứ Olenus. Nhưng nó được phú cho một dấu hiệu lớn lao và lừng lẫy. Đối diện nó, những con Dê Con ném cho người phàm chút lửa nhỏ, trong tay của Người Đánh Xe; và bám theo dấu chân ông, con Bò Mộng có sừng vươn mình, chống đỡ bằng thân thể vạm vỡ, con bò mà bạn có thể nhận ra bằng cách suy xét chẳng mấy khó.

Bò Mộng (Taurus). Bởi điểm trang cho nó là những vì sao chẳng cần dấu hiệu vay mượn từ bên ngoài, những vì sao tạo nên cái đầu sống động của nó ở cả hai phía, rải khắp vầng trán nó những ánh sáng trứ danh. Những vì sao ấy người Hy Lạp quen gọi là chòm Hyades. Nhưng chân phải của Người Đánh Xe và chiếc sừng trái của con Bò Mộng cùng lóe lên một ngọn lửa, và cả hai cùng được cuốn đi. Nhưng con bò, khi Người Đánh Xe đi trước, lại hướng về Đại Dương rộng, dẫu chúng cùng mọc lên từ những con sóng phẳng lặng của biển.

Cepheus (Cepheus). Hơn nữa, ngôi nhà cổ xưa nhất của Cepheus, con trai Iasus, nổi tiếng vì những nỗi bất hạnh của chính nó, mà Jupiter, kẻ khởi tạo nên dòng giống ông, đã bất chợt đưa lên giữa những vì sao lừng danh. Bởi chính ông quay tròn ngay sau lưng con Gấu Cynosura, con trai Iasus, dang đôi cánh tay với hai lòng bàn tay mở rộng; và từ cái đuôi xa nhất của con Gấu, một đường mực thước phân cách mỗi bàn chân, đúng bằng khoảng cách từ chân này sang chân kia.

Cassiepea (Cassiepea). Nhưng nếu bạn dời mắt đi một chút khỏi thắt lưng của Cepheus, quay về phía những hàng đầu của con Rồng hung tợn, ở đó sẽ là Cassiepea, kẻ mà khi trăng tròn bạn chẳng thể thấy, mờ tối trong dáng vẻ của những vì sao mình. Bởi sao của nàng chẳng dày, mà các chòm sao gắn liền cũng chẳng góp từ những ngọn lửa khác nhau thành một ngọn lửa trác tuyệt: nhưng như chiếc then cài, đặt đối diện cánh của cửa đôi, chốt chặt cánh cổng được gia cố bằng thanh chắn, thì những vì sao này, đặt riêng từng ngôi, cũng tạo cho nàng hình dáng ấy, mỗi ngôi một chỗ; và chính nàng trải mình ra với hai cánh tay dang rộng, chẳng khác kẻ đang thương xót cho số phận bất công của con gái.

Andromeda (Andromeda). Bởi ngay bên cạnh nàng, với thân thể sáng ngời, quay tròn Andromeda, trong nỗi sầu, đang chạy trốn ánh mắt của mẹ: muốn tìm nàng trong đêm thì chẳng cần nhọc công lo lắng; đầu nàng sáng đến vậy, hai vai cùng những bàn chân trên cao và xiêm áo buông lơi đều rực lên với những vì sao lớn. Nàng cũng dang đôi cánh tay về những phía khác nhau, và như thuở trước, nay cũng vậy, trên vòm trời rộng lớn, những xiềng xích chẳng buông tha đôi tay nàng, mỏi mệt vì sức nặng khắc nghiệt.

Ngựa (Equus / Pegasus). Bên cạnh nàng, con Ngựa ấy, rũ bờm với ánh ngời lấp lánh, dùng bụng chạm tới đỉnh đầu nàng, và một ngôi sao, nối liền, giữ hai hình dáng bằng một thứ ánh sáng chung, mong muốn kết từ các vì sao một nút buộc vĩnh hằng. Nhưng sườn và bả vai của con tuấn mã được ba ngôi sao vẽ nên, ba ngôi sao đứng cách nhau những khoảng đều nhau, với ánh ngời vô song, mà cái đầu cao cũng chẳng sánh bằng, chiếc cổ dài cũng không; nhưng ngôi cuối ở chiếc hàm rực cháy, ngôi sao ấy chẳng kém ánh ngời so với bốn ngôi kia, tự nó tỏa sáng, ở giữa những vì sao lấp lánh. Ở đây quả thật nó chẳng phải con vật bốn chân, mà chỉ đến nửa bụng con tuấn mã cao quý mới phô ra khuôn mặt đáng kính của mình, hiển hiện. Người ta kể rằng xưa kia, bên những đỉnh cao nhất của Helicon, nó đã ban tặng chúng ta dòng nước Hippocrene. Khi ấy màu xanh của ngọn núi Aonia chưa được thấm bởi dòng nước phong nhiêu; vừa khi móng của con tuấn mã cao quý giáng xuống mặt đất, lập tức một dòng suối khổng lồ vọt lên, từ đó những người chăn đầu tiên gọi nó là suối của ngựa. Dòng suối ấy, rỉ ra từ đá, tưới tắm cho cánh đồng của ngươi, hỡi đất Thespiae; nhưng con Ngựa, để đền cho món quà lớn lao đến thế, điểm trang cho nội cung sáng ngời của bầu trời vĩ đại.

Cừu Đực (Aries). Tiếp đó con Cừu Đực bám liền, với cặp sừng xoắn của mình. Nó tuy bị xua mãi mãi qua những vòng cung dài, chạy chẳng chậm hơn chòm sao của con Gấu Cynosura, song vẫn yếu ớt và mờ tối, như thể mặt trăng làm cùn mũi nhọn ngọn lửa nó, nó cuộn tròn ngay bên thắt lưng của Andromeda. Ở gần, bên dưới nàng, bạn có thể nhận ra nó nhờ chỗ tựa này: bởi nó cọ vào phần giữa bầu trời, như trước kia những chiếc Càng kia, và phần ngực, nơi người ta thấy Orion.

Tam Giác (Deltoton). Và ngay bên cạnh bạn sẽ thấy một dấu hiệu nhỏ, dưới bộ ngực sáng ngời của Andromeda, dấu hiệu mà người Hy Lạp quen gọi là Deltoton, bởi hình dáng nó ngời lên giống chữ cái của họ. Hai cạnh của nó nhô ra, được vẽ với độ dài bằng nhau; nhưng cạnh thứ ba thì không, bởi nó ngắn hơn hai cạnh kia, song lại lừng danh chiếu sáng nhờ những vì sao đặt dày và xa.

Song Ngư (Pisces). Thấp hơn một chút là con Cừu Đực, và nghiêng nhiều hơn về phía ngọn gió Nam; mà còn dữ dội hơn cả nó, là cặp Song Ngư, một con trong chúng lướt đi hơi sớm hơn, và bị chạm tới nhiều hơn bởi đôi cánh rít gào ghê rợn của Aquilo. Và từ đuôi của chúng, tựa những sợi xích đồng, tách riêng nhau hồi lâu, bò luồn qua những ánh sáng, rồi cuối cùng cùng nhau bám vào chung một ngôi sao, ngôi sao mà người Xưa quen gọi là Nút Thắt Trời.

Perseus (Perseus). Nếu từ vai trái của Andromeda bạn tiếp tục tìm kiếm, bạn sẽ nhận ra con Cá được đặt phía trên nàng; sinh ra từ chân nàng, bạn sẽ thấy Perseus, con trai của Jupiter uy quyền, đôi chân mà Perseus giữ nơi vai mình, thân thể chống đỡ vững vàng, khi những luồng gió đập tới từ vùng cao nhất của Aquilo. Ông vươn tay phải về phía chỗ ngồi của Cassiepea, còn đôi chân dang ra, buộc bằng những chiếc dép có cánh thích hợp, như thể, phủ đầy bụi, bất chợt trượt khỏi mặt đất, ông tự mang mình như một lữ khách lên trời, dưới vòm cao lớn.

Tua Rua (Vergiliae / Pleiades). Nhưng bên đầu gối trái, được đặt ở mọi phía, bạn sẽ thấy chòm Tua Rua nhỏ bé với ánh sáng mảnh mai. Bảy ngôi sao ấy, theo lệ xưa, dân gian thường nhắc đến, nhưng quả thật ta chỉ thấy sáu ngôi, bé nhỏ khắp nơi. Song chẳng nên cho rằng một ngôi đã biến mất; mà chỉ vì đám đông, vô ích và khinh suất, chẳng theo lẽ nào, gọi chúng là bảy, như các thi nhân thuở xưa đã định, những người tôn vinh tất cả bằng cái tên bất tử qua muôn đời: Alcyone, và Merope, Celaeno, cùng Taygete, Electra, và Sterope, với nàng Maia chí thánh. Những ngôi sao ấy chiếu yếu ớt, lướt đi với ánh sáng nhỏ: song cái tên của dấu hiệu này thì lớn lao, được gọi là lừng danh, bởi nó vừa làm rõ buổi đầu của mùa hè, vừa sau đó, mở ra những điểm mọc của mùa đông, nhắc người phàm hãy gieo hạt giống xuống đất.

Đàn Lia (Lyra). Tiếp đó là Đàn Lia, đặt nhẹ và cong, hiện ra; cây đàn mà người ta kể rằng xưa kia Mercury đã tạo nên bằng đôi tay nhỏ trong nôi, rồi đặt lên một chỗ ngồi cao; cây đàn ấy, trượt xuống, ngụ lại bên đầu gối trái của Người Quỳ Gối, và mắc giữa đầu gối gập của Người Quỳ Gối với đầu của con Chim.

Thiên Nga (Cycnus). Bởi ở đó có một con Chim, kẻ có cánh, bay dưới tấm màn rộng của bầu trời, và, lướt đi, rạch không khí bằng đôi cánh. Một phần của nó thì mờ tối và không có ánh sáng; phần kia cháy lên với những luồng sáng chẳng nhỏ cũng chẳng tỏ, mà chỉ phóng ra ánh sáng vừa phải, rung lên từ thân thể. Nó dùng cánh phải cố đập vào lòng bàn tay phải của Cepheus; và kìa, móng của con Ngựa mạnh mẽ, ngay bên cánh của thân thể có cánh của nó, đã nghiêng gập xuống dữ dội.

Ngựa, Ma Kết và Bảo Bình (Equus). Nhưng chính con Ngựa ấy, khi lướt đi, bị giữ bởi cả hai con Cá; chiếc cổ bên phải của nó được Bảo Bình vuốt ve. Sức của con Ngựa đến thăm vùng lặn của trái đất muộn hơn con Ma Kết lạnh lẽo, kẻ phả ra cái giá buốt mạnh mẽ từ thân thể vạm vỡ, con Ma Kết lớn, đầy lông cứng, trên vòng cung của mình; con vật mà khi Titan khoác lên bằng ánh sáng không ngơi nghỉ, ngài uốn và quay cỗ xe của mình lại trong mùa đông. Hãy đề phòng, chớ ham phó mình cho biển cả trong tháng này: bởi quãng ngày sẽ lướt đi với độ dài ít ỏi; đêm đông sẽ không quay vần với vòng chạy nhanh; nàng bình minh ẩm ướt cũng chẳng đáp lại những lời than van của bạn mà hiện ra sớm hơn, kẻ báo trước mặt trời sáng tỏ. Còn Auster sẽ đập vào mặt biển bằng những sức mạnh dữ dội; khi ấy thân thể rách bươm sẽ run lên vì cái rét run rẩy. Vậy mà những năm tháng vẫn lướt đi suốt cả mùa, chẳng nhường bước cho dấu hiệu nào, cũng không tránh những luồng gió, cũng chẳng sợ những con sóng bạc đầu với tiếng gầm đe dọa. Nhưng người đi biển, tựa loài le le và con chim lặn, quăng những ánh nhìn lo âu khắp cả mặt biển, luống công tìm những bến bờ chẳng nơi nào chịu hé lộ cho họ, chừng nào tấm ván mỏng còn ngăn họ với Orcus đen tối.

Cung Thủ (Sagittipotens / Sagittarius). Và cả trong tháng phía trên nữa, khi tàu thuyền và biển cả được vượt qua, khi Cung Thủ nâng đỡ vòng tròn của mặt trời, chớ nghĩ rằng những hiểm nguy đe dọa nhẹ hơn nhiều, hãy cẩn trọng kéo lái thuyền vào bờ trước khi bóng tối đen kịt buông. Bởi giờ đây, từ gần kề, trong thời gian ngắn, ánh sáng đã trong tầm tay. Người đi biển có thể nhận biết trước dấu hiệu này khi nó đến: bởi khi đêm gần sụp xuống, ta sẽ được thấy con Bọ Cạp, hiện ra, mọc lên cao thế nào, kéo theo sau, bằng sức mạnh của thân thể, chiếc Cung uốn cong. Nhưng con Bọ Cạp đi trước chẳng nhiều; song nó ra khỏi sóng trước. Giờ đây ở phía trên bạn sẽ thấy đầu của con Gấu nhỏ hơn ở đó, và dựng đứng hơn, quay về phía vòng cung cao nhất. Khi ấy Orion đã vùi cả thân thể ngay gần cuối đêm, còn Cepheus ẩn mình sâu đến tận thắt lưng, bị một bàn tay đẩy vào bóng tối.

Mũi Tên (Sagitta). Tại đây, không có người bắn, một Mũi Tên lấp lánh nằm đơn độc, bên cạnh nó quay tròn con Chim với chiếc lông sáng ngời; và nó nghiêng nhiều hơn một chút về phía những luồng gió của Aquilo.

Đại Bàng (Aquila). Nhưng bên cạnh nó, con Đại Bàng mang mình đi với thân thể rực cháy, vuốt ve bầu trời mang lửa bằng đôi cánh run rẩy, với thân thể không quá to lớn, nhưng như một dấu hiệu, buồn cho những kẻ ưu phiền, nó phô ra cho người đi biển, khuấy động mặt biển.

Cá Heo (Delphinus). Rồi, bên cạnh cặp sừng của con Ma Kết lớn, con Cá Heo nằm cong, được rọi sáng bằng ánh ngời chẳng mấy lớn; ngoài bốn ngôi sao đặt trên trán nó, mà một khoảng cách phân thành từng cặp: phần còn lại của nó, rộng, bò luồn với ánh sáng mảnh. Những ánh sáng lóe lên từ chiếc mõm lấp lánh của nó được đặt giữa những phần lạnh lẽo về phía Aquilo, và giữa khoảng không cùng những dấu vết của mặt trời vui tươi. Nhưng phần dưới của con Cá Heo dường như trải ra giữa lối đi của mặt trời với những luồng gió, nơi hơi thở của Auster trên cao bùng ra với sức mạnh.

Orion (Orion). Tiếp đó Orion, vươn mình với thân thể nghiêng chéo, giữ lấy những phần dưới của con Bò Mộng dữ tợn. Kẻ nào, ngước nhìn lên trời trong đêm trong vắt, mà chẳng thấy chàng trải rộng ra, thì quả thật khó lòng mong rằng mình có thể nhận biết những dấu hiệu khác.

Con Chó (Canis / Sirius). Bởi dưới chân chàng chiếu sáng với ánh đỏ rực con Chó cháy bỏng ấy, ngời lên bằng ánh sáng của những vì sao mình. Một chiếc bụng mờ tối che phủ nó dưới ngực; nó chẳng phun ra lửa từ cả thân thể điên cuồng, mà bùng ra những ngọn lửa nóng bỏng bằng những luồng thở mạnh mẽ. Cả luồng nóng, lóe sáng, phóng ra từ mõm nó cho người phàm: người Hy Lạp gọi nó bằng cái tên lừng danh Sirius. Khi con Chó này, cùng với mặt trời, vươn lên những đỉnh của bầu trời, nó chẳng để cây cối, trong tấm màn lá của chúng, giữ vô ích những trái cây treo lơ lửng trong nỗi bấp bênh. Bởi với những cây mà rễ đã được đất ôm lấy và giữ chặt, con Chó này, làm tăng sự sống của chúng, vuốt ve bằng ngọn lửa nuôi dưỡng. Nhưng với những cây mà rễ không thể chẻ được đất, nó lột trần cành khỏi lá, và thân khỏi vỏ. Ta cũng cảm thấy nó cả khi nó hướng về những bờ phía tây. Những vì sao khác thì yếu, chẳng đủ phác nên chân tay nó.

Con Thỏ (Lepus). Bên cạnh nó, và dưới chân, những bàn chân ta đã nói trước, của Orion, nằm con Thỏ chân nhẹ. Nó bỏ chạy, sợ hãi những cú đòn khủng khiếp của chiếc mõm nhọn, run rẩy: bởi con Chó đuổi theo dấu chân nó với bước chạy thù địch, xua nó lao đầu chạy thục mạng, giờ mới vừa hơi mọc lên, chẳng bao giờ ngơi nghỉ đường chạy với thân thể không hề mỏi.

Thuyền Argo (Argo). Nhưng bên đuôi con Chó, lướt đi, con thuyền Argo trượt qua, mang đằng trước nó chiếc đuôi tàu, quay ngược, với ánh sáng: chẳng như những con thuyền khác quen đưa mũi đi trước giữa biển khơi, rạch những cánh đồng của Neptune bằng mũi tàu; mà quay ngược lại, nó mang mình qua những vùng của bầu trời. Như khi bắt đầu cập tới những bến cảng an toàn, người đi biển xoay con thuyền với sức nặng lớn của nó, và kéo chiếc đuôi tàu quay ngược về bến bờ mong ước; thì con thuyền Argo cổ xưa, quay ngược, cũng lướt trên bầu trời; và từ mũi tàu cho đến chiếc cột buồm cao thì không có ánh sáng, nhưng từ cột buồm đến đuôi tàu thì thấy nó với ánh ngời sáng tỏ. Rồi chiếc bánh lái, lấp lánh với ánh sáng tản mát, chạm tới những dấu chân sau của con Chó sáng ngời.

Quái Vật Biển (Pistrix / Cetus). Tiếp đó, dẫu Andromeda đã được đặt xa tít và an toàn, con Quái Vật Biển hung dữ vẫn dò tìm, lùng sục nàng, tiến lên và lần theo nàng, kẻ được đặt về phía những luồng thở mạnh của Aquilo, trong vùng xanh thẳm, có ranh giới ở những phần của Auster.

Dòng Sông (Eridanus). Con Cừu Đực che phủ nàng, và cặp Song Ngư với thân vảy của chúng, khi nàng dùng thân thể chạm tới bờ của dòng sông sáng ngời. Bởi bạn cũng sẽ thấy Eridanus, được đặt ở một phần của bầu trời, dòng nước tang thương với sức mạnh lớn lao, dòng sông mà những người chị sầu khổ của Phaethon thường rưới đầy nước mắt, hát về cái chết của chàng bằng giọng đau đớn. Con Rắn ấy bạn có thể thấy dưới gan bàn chân trái của Orion; và bạn sẽ thấy những chiếc Xiềng dài, những chiếc giữ cặp Song Ngư, đặt ở phần đuôi của chúng, hòa với dòng sông, quay ngược trở lại về phía lưng của Quái Vật. Tại đây chúng được buộc bằng một ngôi sao, ngôi mà chiếc xương sống của Quái Vật phóng ra từ mình, ngời lên với ánh sáng mạnh. Tiếp đó, nhiều ngôi nhỏ bé, với ánh sáng mảnh, được thấy trải ra và rải rác giữa con Quái Vật, và mọi vì sao mà con Thỏ, sợ cú cắn sắc bén, che phủ, cùng chiếc bánh lái. Với chúng, người Xưa dường như chẳng định cho một cái tên, cũng chẳng một hình dáng chắc chắn nào. Bởi những ngôi mà tự nhiên đã mài bóng thành sao rạng rỡ, và tô vẽ, ghi dấu hình dáng chúng bằng ánh sáng khác nhau, thì kẻ canh giữ các vì sao ấy đã ghi nhận bằng lý lẽ, và đặt cho những dấu hiệu trên trời cái tên đích thực. Nhưng những ngôi trải ra với ánh sáng nhỏ, những vì sao có dáng vẻ giống nhau và ánh ngời ngang nhau, thì ông chẳng thể làm rõ cho ta bằng một hình thù quen thuộc.

Cá Phương Nam (Piscis Australis). Tiếp đó, kẻ mà người ta quen gọi là Cá Phương Nam, quay tròn thấp hơn con Ma Kết, về phía Auster, dò chừng con Quái Vật, bám lấy ở nơi xa những con Cá kia.

Người Mang Nước (Aquarius). Nhưng ngay bên cạnh bạn sẽ thấy, tất cả đều không tên, giữa con Quái Vật với con Cá mà ta gọi là Cá Phương Nam, những vì sao rải dưới chân của Người Mang Nước tỏa tia. Bên cạnh chúng, Người Mang Nước đổ từ tay phải một dòng mờ tối, dòng nước ngời lên với sắc trắng nhạt của những vì sao mình. Song trong nhiều ngôi, hai ánh sáng tỏa rộng: một ngôi sẽ thấy dưới đôi chân lớn của Người Mang Nước; ngôi còn lại, rơi xuống từ dòng suối lạnh, đã bám dưới chiếc đuôi đầy gai của con Quái Vật; những vì sao mảnh ấy được gọi bằng cái tên của Nước. Tại đây những ngôi khác bay lượn, sáng với ánh nhỏ, và lên tới những dấu chân trước nhất của con Cung Thủ lớn, rồi, mờ tối, lui đi không tên.

Bàn Thờ (Ara). Tiếp đó, bên mũi nhọn sáng ngời của con Bọ Cạp, bạn sẽ thấy chiếc Bàn Thờ, mà hơi thở của Auster vuốt ve bằng luồng gió mình, chiếc bàn thờ chỉ trong thời gian ngắn vượt qua những ngưỡng cửa trên cao: bởi nó được đặt ở xa, về phía đối nghịch với Arcturus. Với Arcturus, Jupiter ban một khoảng rộng trên cao; với chiếc Bàn Thờ ngài chỉ định một vòng cung nhỏ ở phần dưới. Vậy mà chính đêm, đến thăm những vùng ấy trong vòng chạy vĩnh hằng, đã ban cho người đi biển những dấu hiệu mà ai cũng có thể nhận biết, thương cảm cho những vận rủi đáng sợ rình rập khắp nơi của loài người. Bởi khi bạn thấy, sáng ngời, không vương mây đen, chiếc Bàn Thờ đặt dưới vùng giữa của bầu trời, với phần trên bị một làn sương mù mờ tối che phủ, thì khi ấy, tránh né, hãy chạy trốn Auster với sức mạnh dữ dội: nếu nhìn trước mà tránh được nó, sắp đặt cẩn thận toàn bộ dây buồm, bạn sẽ lướt an toàn qua những con sóng. Nhưng nếu cơn gió nặng nề ập tới với luồng thổi dữ dội, nó sẽ bẻ gãy những cột buồm cao với sức của thân gỗ cắm chặt, đến nỗi chẳng gì có thể xoa dịu những cơn bão tố man dại, trừ phi chiếc Bàn Thờ bắt đầu xua đám mây mờ tối khỏi phía Aquilo, và làm tan nó bằng những luồng gió bất chợt.

Nhân Mã (Centaurus). Nhưng nếu Nhân Mã có đôi vai ở giữa bầu trời, mà chính nó lại bị cuốn đi, khoác trong đám mây xanh thẫm, rồi khoác lên chiếc Bàn Thờ, bị che mờ, một bóng tối mỏng, thì khi các dấu hiệu lặn, phải sợ sức mạnh của Favonius. Còn con Nhân Mã ấy, đặt trên một chỗ ngồi cao, nơi con Bọ Cạp mang mình lên, cháy rực và sáng ngời, ở dưới đó, mang đằng trước phần thân người của mình, nó lui đi, vội vã đưa phần thân ngựa luồn dưới những chiếc Càng. Tại đây, vươn tay phải, nơi giữ con vật bốn chân khổng lồ, con vật mà không người Hy Lạp nào đặt cho cái tên chắc chắn, nó với tới, và, hung dữ, tiến về phía chiếc Bàn Thờ sáng ngời.

Mãng Xà (Hydra). Tại đây con Mãng Xà vươn mình lên từ những phần thấp, trong cú trượt dốc, con rắn với thân thể uốn cong. Vặn đầu và mắt về phía lưng con Bọ Cạp, và, bằng khúc cuộn lồi, đi qua dưới những phần thấp của con Sư Tử, nó chạm tới Nhân Mã, trơn nhẵn, bằng chiếc đuôi mượt mà: còn giữa khúc cuộn của nó, một chiếc Bình ngời lên lấp lánh: ở đầu mút, con Quạ, lấp lánh với thân thể đầy lông, mổ bằng chiếc mỏ. Và tại đây, ngay dưới cặp Song Sinh, trước con Chó, là kẻ mang cái tên Hy Lạp Procyon. Đó là những dấu hiệu mà, canh chừng trong đêm, và mong biết được chuyển động vĩnh hằng của thế giới, bạn sẽ thấy chúng băng qua bầu trời theo đường đi hợp lệ. Bởi năm vì sao quen lướt qua vòng tròn của mười hai Chòm Sao thì không thể được ghi nhận theo cùng lý lẽ ấy; bởi những dấu vết chúng tạo ra trên đường đi không phải lúc nào cũng được cuốn theo, mòn vẹt, trên cùng một khoảng không. Vậy nên chúng thích lang thang, lạc lối qua những đám mây của trời, và đo những vòng cung của mình bằng chuyển động đổi thay. Chúng tạo nên những năm lớn của thời gian dài, khi chúng trở lại cùng một chòm sao dưới tấm màn của bầu trời: những vòng chạy trọn vẹn của chúng giờ tôi chẳng thể giãi bày. Nhưng những vì sao luôn quay tròn theo một vòng cung chắc chắn, cố định, thì cùng với những vòng tròn lớn, tôi sẽ trình bày cho các dân tộc.

Các Vòng Tròn Thiên Cầu. Bốn vòng tròn, băng qua vòm trời bằng ánh sáng vĩnh hằng, được cuốn đi, mang theo sao, chở những dấu hiệu của mình, ôm lấy trái đất, chống đỡ dưới tấm màn của bầu trời: từ chúng bạn sẽ biết những ánh sáng thoảng qua của các năm, những ánh sáng mà ta có thể nhận ra, được ghi dấu bằng những chòm sao dày. Rồi những vòng tròn lớn, rộng với ánh sáng lớn, buộc với nhau và kết bằng những nút thắt trời, hai vòng bạn sẽ thấy đặt cách hai vòng kia một khoảng đều nhau. Bởi nếu, khi nhận biết bầu trời trong đêm, khi chẳng làn sương mây nào làm mờ những vì sao, cũng chẳng Mặt Trăng nào lấn át chúng bằng ánh đầy, bạn đã thấy một Vòng lớn trắng, bò luồn sáng ngời: vòng ấy được ghi dấu, là Ngân Hà, ngời lên với sắc trắng chói chang. Vòng này chẳng dệt thành một vòng tròn liên tục. Bốn vòng khác được cuốn đi, ngời lên với khối tương tự: nhưng người ta nói rằng nó vượt xa hai vòng trên về độ rộng, và băng rộng qua những hang động của bầu trời. Trong số chúng, một vòng, chạm tới những luồng gió của Aquilo, quay tròn, hướng về khuôn mặt sáng ngời của cặp Song Sinh; rồi, giữ trong mình chiếc đầu gối rực cháy, nó chở cả hai vai của Người Đánh Xe. Vòng này Perseus chạm tới bằng bắp chân trái và vai trái. Nhưng nó được giữ ở phía bên phải của Andromeda; tay nàng nhìn về phía Boreas, khuỷu tay nhìn về phía Auster. Con Ngựa đặt hai chân lên đó; và đồng thời con Chim đặt cái đầu, rồi, thân thể gập lại, đặt tấm lưng. Người Bắt Rắn chống vai lên nó. Còn nàng, lùi lại, nàng Trinh Nữ theo Auster, dùng thân thể né tránh nó. Nhưng cả khoảng không sẽ được con Sư Tử lớn khoác lên, cùng con Cua, ngời lên với ánh sáng sáng tỏ, nơi mà, dừng lại, mặt trời mùa hè quay vòng chạy của mình, ghi dấu những lối đi bằng thân thể ở giữa. Vòng này được chia đôi ở giữa: con kia, dưới những lớp vỏ lõm của mai, có ánh sáng cả trong lẫn ngoài: nhưng sức mạnh khủng khiếp của con Sư Tử dữ tợn chiếm lấy vòng cung bằng bộ ngực vạm vỡ và chiếc bụng của mình. Nếu bạn có thể nhận biết vòng này chia thành tám phần, bạn sẽ thấy ở vòng trên, năm phần quay tròn với khoảng đều nhau, còn ba phần thì để lại, những phần mà sức mạnh dưới lòng đất lui tới trong đêm. Một vòng nối với con Cua từ những luồng gió của Boreas; vòng kia chống lại, đối diện, từ những Auster dưới lòng đất. Chia đôi phần giữa, vòng này cắt bên dưới con Ma Kết, và đôi chân của Người Mang Nước, kẻ đổ dòng suối lạnh của mình, và chiếc đuôi xanh thẫm của con Quái Vật dữ tợn, cùng con Thỏ sáng ngời ấy; rồi đôi chân con Chó, và đồng thời giữ con Thuyền Argo rộng lớn với ánh sáng sáng tỏ của nó; cùng lưng của Nhân Mã, và mang mũi nhọn của con Bọ Cạp; rồi chiếm lấy chiếc cung cắm chặt của Cung Thủ. Vòng này, lui từ những luồng gió vang lừng của Aquilo về phía Auster, sau cùng chạm tới bánh xe rực cháy của Mặt Trời; từ đó, uốn cong trong mùa đông, nó tìm lại những chỗ ngồi của mình trên cao. Với vòng này, năm phần được gán cho đêm, ba phần được cho là thuộc về ánh sáng trên cao. Giữa hai vòng ấy, nó dường như giữ một phần ở giữa, lớn ngang bằng vòng Ngân Hà sáng ngời sẽ lớn: nơi mà, vào mùa thu, rồi lại bằng ánh sáng mùa xuân, mặt trời làm cho quãng ngày bằng với thời gian đêm. Giữ lấy nó, con Cừu Đực chiếu sáng yếu ớt với cả thân thể, còn con Bò Mộng khổng lồ chống đỡ với đầu gối gập. Orion được mang đi, chạm tới nó bằng bộ ngực sáng ngời. Mãng Xà giữ nó bằng khúc cuộn của mình; chiếc Bình và con Quạ bám vào nó, cùng vài vì sao của những chiếc Càng: đồng thời đầu gối của Người Bắt Rắn, và con Chim, sứ giả có cánh của Jupiter tối cao, chống vào; bên cạnh nó, con Ngựa chạm tới nó bằng cái đầu và ánh sáng của chiếc cổ. Cái trục chống đỡ những vòng này, được tách ra một khoảng đều, băng qua giữa chúng từ đỉnh cao nhất của bầu trời. Nhưng Vòng thứ tư ấy, với ánh sáng sáng tỏ, giữ những vòng xa nhất ở những phần xa nhất của mình, và đồng thời bị cắt từ giữa, ở phần giữa của nó, rồi, nghiêng chéo, nó được mang đi giữa chúng, ngời lên với ánh sáng: đến nỗi không ai, dù được Pallas uyên bác nhất tự tay thiêng ban cho tài khéo léo trong những nguyên lý của nghề, có thể tiện một cách tài tình những vòng cung xoắn như chúng đã được uốn trên trời bằng quyền năng thần thánh, ôm lấy trái đất, điểm trang vòm trời bằng ánh sáng, giữ những vì sao chống đỡ bởi đỉnh trục ngang. Bốn vòng này tất thảy quay theo cùng một chuyển động. Nhưng chỉ một vòng, đan nghiêng chéo giữa ba vòng kia, giữ vòng chạy của mình cao trên mặt đất đúng bằng khoảng cách giữa con Ma Kết với con Cua; và dưới mặt đất, khoảng cách ắt cũng phải bằng vậy. Và những tia ta phóng ra từ ánh sáng của mình lớn bao nhiêu, những tia mà ta dùng để chạm tới vòm cong này của trời, thì sáu phần ngần ấy có thể nằm vừa dưới nó, mỗi phần giữ, với khoảng đều nhau, hai chòm sao trời. Vòng này người Hy Lạp gọi là Hoàng Đạo; còn người La Tinh của ta sẽ gọi nó, bằng cái tên đích thực, là vòng mang dấu hiệu: bởi, khi quay tròn, nó chở mười hai chòm sao rực cháy. Con Cua mang nắng nóng, trải ra những vì sao bừng cháy của mình. Dưới nó lui đi, sáng ngời, sức mạnh hung tợn của con Sư Tử, theo sau là nàng Trinh Nữ, ngời lên với thân thể đỏ rực, rồi những chiếc Càng, được phóng ra trước với ánh sáng sáng tỏ; và chính sức mạnh lớn lao, ngời sáng, của con Bọ Cạp theo sau. Rồi Cung Thủ giữ chiếc cung uốn cong trong tay phải. Sau nó, con Ma Kết tiến lên bằng chiếc mõm. Tiếp đó Người Mang Nước ẩm ướt chiếu sáng cho vòng tròn ở chỗ mình. Rồi cặp Song Ngư đầy vảy giỡn đùa như rắn; bạn đồng hành của chúng là con Cừu Đực, lướt đi với ánh sáng mờ tối, và con Bò Mộng, đầu gối gập, thân thể phóng ra trước, cùng cặp Song Sinh, phóng ngọn lửa sáng tỏ bằng những ánh sáng của mình. Những chòm này Mặt Trời cuốn vần, băng qua với ánh sáng vĩnh hằng, hoàn thành những mùa trong năm bằng vòng chạy xoay vần. Vòng tròn được hoàn tất bị xua xuống dưới đất bao nhiêu, thì ngần ấy của nó, mở ra, đứng trên cao cho người phàm. Sáu chòm sao luôn lui đi, lướt qua mỗi đêm, và ngần ấy chòm sao sáng ngời, bầu trời lại trông thấy. Khoảng không này, băng qua, đêm hoàn tất bằng những bóng tối mù lòa, khoảng không mà, được để lại trên đất từ đầu hôm, được chống đỡ bởi vòng mang dấu hiệu và bởi trật tự của các chòm sao.

Sự Mọc và Lặn của Các Chòm Sao. Nhưng nếu bạn muốn biết những vòng chạy chắc chắn của Mặt Trời, bạn sẽ trông chừng những điểm mọc của các Chòm Sao trong đêm; bởi Titan mọc lên luôn kéo theo một chòm sao. Nhưng nếu một ngọn núi cao, che khuất các chòm sao, cản trở, hoặc mây bằng làn sương mù mù lòa cướp đi ánh sáng, thì tự lấy những dấu chắc chắn từ tấm màn của bầu trời, bạn có thể biết mọi điểm mọc và điểm lặn. Những chòm nào cùng nhau trỗi lên, bạn sẽ thấy; những chòm nào cùng lúc lao xuống điểm lặn trong đêm, bạn sẽ biết. Bởi vừa khi con Cua nâng trọn mình lên trong ánh sáng trên cao, lập tức chiếc Vương Miện lui đi, trượt xuống; và đến thăm những vùng thấp, cho đến tận đuôi con Cá. Chiếc Vương Miện, được ghi dấu bằng sao, giữ một nửa đã ở trên cao, còn nửa kia thì bị đẩy lui: song con Cá theo sau nó, chẳng bị kéo trọn vào bóng tối, mà, được che ở phần thân trên, lui đi: còn Người Bắt Rắn giấu, từ đầu gối cho đến vai, con Rắn lớn, cong queo, từ chiếc cổ mạnh mẽ của mình. Giờ đây quả thật Người Canh Gấu bị cắt thành phần không đều: bởi ngắn hơn, ta thấy ông từ phần sáng của trời; phần lớn hơn, bị đẩy xuống, chiếm lấy bóng tối dưới thấp. Bốn chòm sao ông quen, khi lặn, kéo theo mình xuống từ vòng mang dấu hiệu; rồi muộn hơn, ông lui đi, khi đã no nê với ánh sáng trên cao, chìm xuống với thân thể sáng tỏ quá nửa đêm. Những chòm sao mờ tối ấy trái đất, quay tròn, che giấu. Nhưng ở phía khác, với những ánh sáng sáng tỏ, lang thang Orion, ngời lên với đôi vai và bộ ngực rộng, và giữ trong tay phải thanh Gươm, chẳng thiếu ánh sáng. Nhưng khi sức mạnh của con Sư Tử hé mở từ mặt đất, mọi thứ con Cua đã đưa lên trong buổi mọc sáng ngời của mình đều lui đi, bị che mờ; đồng thời sức mạnh lớn của con Đại Bàng bị đẩy đi, còn Người Quỳ Gối, sụp xuống với thân thể gập, giờ gần như bị đẩy khỏi ánh sáng trên cao, lui đi: nhưng để lại trên cao đầu gối trái và gan bàn chân sáng ngời. Khi ấy đối diện ông mọc lên cái đầu sáng tỏ của Mãng Xà, cùng con Thỏ và Procyon, kẻ cháy rực mang mình lên trước con Chó; rồi thấy những dấu chân đầu tiên của con Chó. Xua không ít chòm sao khỏi trời, bất chợt nàng Trinh Nữ mọc lên, cháy rực với ánh sáng sáng tỏ. Đàn Lia xứ Cyllene lui đi sáng ngời, con Cá Heo chìm xuống dưới sóng, đồng thời Mũi Tên, bị đẩy lui, bị che khuất, còn con Chim lùi về phía chóp đuôi và những chiếc lông phía trước, và dòng Sông lớn đồng thời trượt xuống. Tại đây con Ngựa nhạt dần từ đầu và chiếc cổ dài. Tiếp đó con Rắn giờ mọc lên với thân thể sáng tỏ; còn Mãng Xà chiếu sáng cho người phàm cho đến tận chiếc Bình. Rồi con Chó phô ra những bàn chân sau của mình, và sau đó tự nó kéo chiếc đuôi tàu với ánh sáng sáng tỏ. Con Thuyền theo sau, lướt qua những ánh sáng của trời; nó phô ra chiếc cột buồm giữa với thân gỗ tỏa tia; và kìa, giờ cả nàng Trinh Nữ đã ra cả thân thể. Nhưng khi những chiếc Càng nhô ra với thân thể mờ tối, Bootes mọc lên đồng thời với ánh sáng dồi dào, trên thân thể quay ngược của ông, Arcturus được gắn chặt; và kìa, giờ cả con thuyền Argo, ngời sáng trên cao, tiến lên, còn Mãng Xà, bởi được giữ trải rộng khắp trời, chưa hé lộ trọn vẹn; bởi bóng tối che chiếc đuôi nó. Nhưng Người Bắt Rắn lại ngời lên với ánh sáng được làm mới. Giờ đầu gối phải và bắp chân được điểm trang bằng ánh sáng, kẻ ấy nâng lên, kẻ không tên tuổi quen thuộc, Người Quỳ Gối, kẻ luôn chạm tới ranh giới của Đàn Lia xứ Arcadia; kẻ mà ta đã rất thường thấy tắt và mọc trong cùng một đêm, đến nỗi, khi băng qua, nó nhân đôi vòng cung nhỏ của mình. Kẻ này nâng đầu gối và bắp chân lên cao cùng những chiếc Càng: nhưng chính nó thì, lao đầu xuống, bị giữ trong đêm mờ tối, chừng nào con Bọ Cạp và Cung Thủ còn lui tới những ánh sáng của trời. Bởi con Bọ Cạp sẽ trải phần giữa ra cùng mình; còn chiếc Cung, khi mọc lên, sẽ cố nâng trọn mình lên trời. Kẻ này, được nâng lên cùng ba chòm sao, chiếu sáng với cả thân thể: nhưng chiếc Vương Miện mọc lên từ phần giữa của nó, còn đuôi của Nhân Mã ngời lên với ánh sáng xa nhất. Tại đây con Ngựa giờ giấu trọn mình trong bóng tối mù lòa, bên cạnh nó, ngời lên với chiếc lông đỏ rực, con Chim bay vụt qua. Cái đầu sáng tỏ của Andromeda lặn xuống, còn con Quái Vật dữ tợn trượt đi, tìm những bữa tiệc khủng khiếp của mình, đầy chết chóc. Đối diện nó, Cepheus không ngừng vươn đôi tay: nàng, đến tận xương sống, chìm xuống ẩn mình trong vùng xanh thẳm. Còn Cepheus thì bẻ ngược đầu, vai và đôi tay. Nhưng khi sức mạnh dữ dội của con Bọ Cạp đã mọc lên, trải rộng và bay đi, nàng trượt xuống mặt đất; còn Orion, bị nỗi sợ đánh gục, ẩn mình cùng với nàng. Xin nàng cho phép, hỡi Trinh Nữ, để tôi giãi bày nguyên cớ của nỗi sợ này: xin hãy đến với tôi, tôi van nàng, đã nguôi giận, hỡi Diana. Đây là câu chuyện của loài người, lời đồn ấy lang thang khắp các xứ; rằng xưa kia Orion, người ta kể, đã dám xúc phạm Diana, lang thang, điên dại, trên những ngọn đồi cao, những ngọn đồi mà đảo Chios giữ, cắm chặt giữa vực Aegea, đảo Chios, mà cây nho xanh khoác lên cánh tay tấm áo của nó. Chàng, điên cuồng, với trái tim mê loạn, đã giết những con thú dữ, muốn điểm trang những bữa tiệc lộng lẫy của Oenopion. Nhưng bất chợt hòn đảo, bị bàn chân Diana giẫm mạnh, nứt ra, và, giật tung những tảng đá vỡ vụn, lay chuyển chúng, rồi rọi sáng những hang sâu mù lòa: từ đó hiện ra, với thân thể khổng lồ, trước mặt chàng, con Bọ Cạp thù địch, mang đằng trước chiếc mũi nhọn thê lương. Nó giáng cho kẻ đi săn, kẻ ham mê cuộc săn, một cú đòn mạnh, ghim chất độc gây chết qua vết thương vào mạch máu: chàng, hấp hối, phủ lên mặt đất bằng thân thể nặng nề. Vì thế, khi con Bọ Cạp mang mình lên với những ánh sáng lớn, Orion, bỏ chạy, phó thân thể mình cho mặt đất. Khi ấy quả thật Andromeda chạy trốn, còn con Quái Vật của Neptune giấu mình trọn vẹn; Cepheus lui đi, thân thể quay ngược, chạm tới những vùng đất xa nhất bằng phần giữa thân mình. Ông có thể nhấn chìm cái đầu và những phần trên; nhưng bóng tối dưới thấp chẳng bao giờ khoác lên thắt lưng ông: bởi những con Gấu, băng qua bằng ánh sáng, giữ lại đôi bắp chân ông. Và đồng thời nàng lướt đi, đẫm lệ tìm con gái, Cassiepea; nàng cũng chẳng bị xua khỏi trời một cách duyên dáng, mà bị mang đi, chạm tới, với đỉnh đầu cúi xuống, trước hết là mặt đất, rồi đến đôi vai, với chỗ ngồi lật ngược, nàng bị mang đi. Hình phạt ấy những nàng Nereid hiền dịu giáng cho nàng, những nàng mà, người ta kể, nàng đã dám đua sắc. Nàng lặn xuống, nghiêng ngả: nhưng phần kia của chiếc Vương Miện đã mọc lên, và giờ cả Mãng Xà trải ra cùng chiếc đuôi. Còn Nhân Mã rút cái đầu, và cả thân mình, ra khỏi những bóng tối, để lại những dấu chân nhỏ của những bàn chân trước còn bị che: vừa khi nó trải ánh sáng của mình ra: chính nó giữ con thú dữ trong tay phải. Nhưng phần còn lại chờ điểm mọc của chiếc Cung lớn. Rồi tiến lên Người Bắt Rắn, với đầu và đôi tay: đồng thời con Rắn nâng cái đầu, và ánh sáng cao nhất của thân thể gập của mình. Tại đây Người Quỳ Gối ấy mọc lên, thân thể quay ngược, băng qua chiếc bụng, đôi ống chân, đôi vai, và đồng thời bộ ngực, rồi phóng những tia của mình bằng tay phải trong ánh sáng vui tươi. Rồi, khi Cung Thủ bắt đầu lui tới những ánh sáng trên cao, cái đầu của Người Quỳ Gối hiện ra, và đồng thời Đàn Lia sáng ngời nâng mình lên, còn Cepheus ra với thân thể. Con Chó cháy bỏng ấy lui đi với cả thân thể. Orion ẩn mình, con Thỏ cũng lặn, khuất trong bóng tối; những ánh sáng dưới thấp của Người Đánh Xe rơi xuống trong cú trượt. Rồi con Ma Kết, khi lặn, xua khỏi đỉnh cao Người Đánh Xe, cùng con Dê Cái sấn tới, và đồng thời những con Dê Con nhỏ, và xua xuống con Thuyền lớn mang cái tên cổ xưa. Procyon bị nhấn chìm. Trong cú trượt có cánh, hiện ra từ mặt đất những con chim biết bay. Mũi Tên sáng tỏ hiện ra. Để lại ống chân phải và bàn chân, Perseus lặn xuống những vùng thấp; rồi, lui đi, con thuyền Argo bị bỏ lại từ phía đuôi. Nhưng sau khi Người Mang Nước đã đến thăm vòng trên cao, và chỗ ngồi chí thánh của chiếc Bàn Thờ Phương Nam mọc lên; con Ngựa cũng nâng mình lên cao bằng vai và những bàn chân trước. Đêm chẳng thể che mờ chiếc đuôi đối diện của Nhân Mã, đã cuốn nó về những phần thấp, cũng chẳng che được cái đầu, đôi vai rộng và bộ ngực lớn của nó; còn với Mãng Xà, kẻ gần chiếc cổ nó nhất, đêm kéo xuống khúc cuộn, và giấu chiếc mõm đỏ rực của nó. Nhưng phần còn lại đứng vững hồi lâu với ánh sáng tỏa tia, cũng chẳng lui khỏi trên cao, cùng với những khuôn mặt nửa thú, chừng nào cặp Song Ngư chưa trỗi lên với thân thể nhân đôi. Và một con Cá mọc lên gần con Ma Kết từ mặt biển, ở phía khác chờ điểm mọc của chòm sao sấn tới: cũng vậy, đôi vai của Andromeda, cùng đôi ống chân lừng danh với những bàn tay mỏi mệt, mọc lên vào lúc phân chia của các chòm sao. Khi cặp Song Ngư trỗi lên đầu tiên từ những con sóng phẳng, bạn sẽ được thấy những phần bên phải của Andromeda. Còn con Cừu Đực, rời những vùng thấp, phô ra cho mặt đất những phần bên trái của nàng. Vào khoảng thời gian ấy bạn sẽ thấy chiếc Bàn Thờ canh giữ những ranh giới phía tây của biển, và Perseus đến tận vai ở phần phía đông. Còn ngờ vực điều này: con Cừu Đực, chần chừ, có kéo bộ ngực Perseus, hay là con Bò Mộng: cùng con Bò Mộng nó băng qua bầu trời. Nhưng tôi chẳng cho rằng những chòm này ngơi nghỉ khi con Bò Mộng mọc: bởi gần chúng lấp lánh những vì sao của Người Đánh Xe, kẻ mà con Bò Mộng dẫu vậy chẳng đưa trọn vào những luồng ánh sáng tươi, mà ông hoàn tất giữa chính cặp Song Sinh, song cặp Dê Con kép, và con Dê Cái với bàn chân trái, cùng con Bò trỗi lên: khi ấy con Quái Vật dựng tấm lưng kỳ vĩ của mình, và chiếc đuôi ngời sáng trong vòm trời. Chính Bootes cũng lặn, giờ ở phần đầu của mình: bốn chòm sao mới vừa vùi được ông trong vực rộng, còn phần bên trái, vững vàng, cuốn lên trên của con Gấu đang lặn. Cả hai bàn chân, đến tận đầu gối kép của Người Bắt Rắn, nhường bước cho bầu trời, và trượt xuống dưới những dòng nước mênh mông, khi mọc lên nơi khác sẽ có thể chỉ ra cặp Song Sinh. Giờ chẳng phía nào con Quái Vật còn có vẻ gần, song chẳng mấy chốc sẽ phải trông chừng nó, khi những hàng đầu của dòng Sông đã ra giữa, để người đi biển thấy chúng giữa vực sâu, những kẻ, trông chừng nó, đợi dấu hiệu lớn của Orion: ấy là, để lối đi của con tàu và thước đo của đêm được hé mở, những dấu hiệu như thế, mà các vị Thần đã ban nhiều cho giống loài người.

Tiên Báo (Dấu Hiệu Thời Tiết). 1. Kẻ canh giữ đàn dê, từ vực thẳm mênh mông. (Priscianus, 6) 2. Đưa thuyền lên rồi, đi tìm những mảnh trang trí đuôi tàu trôi nổi. (Priscianus, 7) 3. Kẻ mà bão tố chẳng hủy diệt, mà tuổi tác dài lâu cũng chẳng mài mòn, dập tắt những vật báu rạng rỡ của trời. (Priscianus, 10) 4. Như khi Mặt Trăng, đi ngang, che khuất vòng tròn của Hyperion, những tia sáng tắt đi, bị bóng tối mù lòa che phủ. (Priscianus, 10) 5. Nhưng cả chòm Máng Cỏ, kẻ rực lên với ánh sáng mảnh. (Priscianus, 16) 6. Và nó cũng thường báo trước những ngọn gió sắp đến, khi mặt biển phồng lên, bỗng nhiên và từ sâu thẳm dâng trào, rồi những tảng đá bạc của muối, sủi bọt trắng như tuyết, ganh nhau trả lại cho Neptune những tiếng kêu thê lương; hoặc khi tiếng rít dày, dấy lên từ đỉnh cao của ngọn núi, to dần lên, thường nhờ dội lại từ những mỏm đá. Cũng vậy, con le le xám, bỏ chạy khỏi vực biển, loan báo bằng tiếng kêu rằng những cơn bão khủng khiếp đã gần kề, tuôn ra từ cổ họng run rẩy những khúc ca chẳng nhỏ. (Cicero, Về Việc Bói Toán, I, 8) 7. Cả các ngươi nữa cũng thấy những dấu hiệu, hỡi đàn con của dòng nước ngọt, khi, với tiếng la, các ngươi chuẩn bị tuôn ra những giọng kêu rỗng tuếch, và bằng âm thanh kỳ quặc khuấy động những dòng suối và ao đầm. Con ếch xanh cũng thường hát từ lồng ngực một khúc ca buồn thảm, và lúc rạng đông con cú nhỏ sấn tới bằng những giọng của mình, bằng những giọng nó sấn tới, và tuôn từ mỏ những lời than không dứt, khi nàng Aurora vừa mới trả lại những giọt sương lạnh. Và đôi khi con quạ sẫm màu, chạy dọc theo những bờ biển, đã nhúng cái đầu và đón con sóng lên gáy. (Cicero, Về Việc Bói Toán, I, 8, 9) 8. Và những con bò chân mềm, ngước nhìn những ánh sáng của trời, đã dùng lỗ mũi hút từ không khí thứ nước mang hơi ẩm. (Cicero, Về Việc Bói Toán, I, 9) 9. Và cây nhũ hương, luôn xanh và luôn trĩu quả, quen phình lên với ba lứa trái, ba lần tuôn hoa lợi, chỉ ra ba mùa cày cấy. (Cicero, Về Việc Bói Toán, I, 9)