번역 원문
1 서가(序歌, 유피테르에서). 유피테르에서 시작하자, 그에게서—무사 여신들의 근원이 그에게 있으니. 사람들의 입에 가장 많이 오르내리는 이가 그요, 그 큰 신위(神威)로 네거리와 사람들의 모임과 깊은 바다와 바다의 항구를 채우는 이가 그다. 우리는 모두 유피테르로 말미암아 살고, 그를 의지한다. 우리는 그의 자손. 그는 길한 징조와 더불어 오른손으로 우리에게 길을 가리키고, 백성을 노역으로 다그친다, 제 살림을 헤아리라고. 언제 땅이 괭이에, 또는 소에 더 알맞은지를 그는 일러 주고, 어느 때에 씨를 뿌리고, 또는 이랑에 심은 모종에 물을 뿌려야 하는지를 보여 준다. 그 자신이 큰 세계에 빛을 박아 두고, 저마다를 제 차례에 두고, 한 해 전체를 미리 살펴 별들을 주었으니—그것들이 우리에게, 어느 시각에 무슨 일을 함이 마땅한지를 깨우치고, 만물이 정해진 법으로 생겨나도록. 그러므로 맨 처음 달래지는 이도 그요, 맨 나중도 같은 그다. 위대한 아버지여, 죽을 자들에게 위대한 은혜의 샘이여, 더없이 오랜 자손이여, 그리고 무엇보다 감미로운 무사 여신들이여, 모두 함께, 내게 복이 있으라 일러 주소서. 그리고 내가 별들을 노래하는 동안, 신의 율법과 정의가 허락한다면, 긴 노래를 이끌어 주소서.
Ab
Jove Musarum primordia
Ab
Jove Musarum primordia: [semper in ore
plurimus
ille hominum est, qui compita numine magno,
conciliumque virum complet, pelagusque profundum,
et pelagi portus.
Fruimur Jove et utimur omnes.
Nos genus
illius; nobis ille omine laeto
5
dextera
praesignat, populumque laboribus urget,
consulat
ut vitae: quando sit terra ligoni
aptior aut bubus monet, et quo tempore par sit
aut serere, aut
septas lymphis adspergere plantas.
Ipse etiam in
magno defixit lumina mundo,
10
ordine
quaeque suo, atque in totum providus annum
astra
dedit, quae nos moneant, qua quaelibet hora
apta
geri, certa nascantur ut omnia lege.
Idem ergo primus placatur, et ultimus idem.
Magne pater, magnum mortalibus incrementum,
15
progenies
prior, et dulces ante omnia Musae,
cuncti
una salvete mihi, et dum sidera canto,
si jus
fasque sinunt, longum deducite carmen.]
2 곰자리(Arcti). 다른 모든 천체는 빠른 운동과 더불어 미끄러져, 하늘과 함께 밤도 낮도 한결같이 실려 간다. 그러나 굴대는 움직이지 않아, 결코 그 자리를 바꾸지 않고, 고른 무게로 균형 잡힌 땅을 떠받치며, 그 둘레를 하늘이 큰 소용돌이로 돈다. 그리고 두 지도리에서의 맨 끝 꼭짓점이 극(極)이라 불린다. 그중 하나는 보이지 않고, 다른 하나는 보레아스 쪽으로, 위 오케아노스의 경계에까지 뻗는다. 그것을 에워싸는 것이, 짐수레(플라우스트룸)라는 이름으로 이름난 곰들, 우리네가 흔히 ‘일곱 마리 소(트리오네스)’라 부르는 것이다. 하나의 머리는 다른 하나의 불타는 등을 바라보고, 도는 천개(天蓋)는 둘을 번갈아, 앞으로 기울어진 바로 그 어깨로 끌어당긴다. 크레타에서, 믿어도 좋다면, 그들은 집을 떠나, 하늘의 빛나는 성채로 왔다. 유피테르가 그것을 바랐으니—향기로운 풀 아래서 어려 노닐던 그를, 사람들은 딕테의 아늑한 동굴에 두어, 이다 산 곁에서 한 해 내내 길렀다, 딕테의 코리반테스들이 사투르누스를 속이는 동안에. 이 둘 가운데 하나는 그리스 사람들에게서 키노수라라 불리고, 다른 하나는 헬리케라 불린다—그것은 아카이아 사람들에게 바다에서 배를 어느 쪽으로 돌려야 하는지를 일러 주지만, 밤바다에서 이 헬리케를 길잡이로 믿는 것은 페니키아 사람들이다. 그러나 앞의 것이 더 밝은 별들로 꾸며져 한층 빛나고, 넓어, 밤이 시작되는 첫 시각에 곧바로 보인다. 뒤의 것은 작다. 그러나 뱃사람에게는 이것에 쓸모가 있으니, 안쪽 둘레를 짧은 행로로 돌아, 시돈의 뱃사람들에게 가장 확실한 징표를 보여 주기 때문이다.
Caetera
labuntur celeri caelestia motu,
cum
caeloque simul noctesque diesque feruntur:
20
[axis at immotus numquam vestigia mutat;
sed
tenet aequali libratas pondere terras;
quem
circum magno se volvit turbine caelum:]
extremusque adeo duplici de cardine vertex
dicitur
esse polus, [quorum hic non cernitur, ille
25
ad
Boream, Oceani supera ad confinia tendit.
Quem cingunt
Ursae celebres cognomine Plaustri],
quas
nostri Septem soliti vocare Triones.
[Alterius
caput alterius flammantia terga
adspicit, inque vicem pronas rapit orbis in ipsos
30
conversas
humeros.
Creta, si credere fas est,
Ad
caeli nitidas arces venere relicta.
Jupiter hoc voluit, quem sub beneolentibus herbis
ludentem
Dicti grato posuere sub antro,
Ideaum ad montem, totumque aluere per annum,
35
Saturnum fallunt dum Dictaei Corybantes.]
Ex his altera
apud Graios Cynosura vocatur;
altera
dicitur esse Helice, [que monstrat Achivis
in
pelago navis quo sit vertenda, sed illa]
hac fidunt duce
nocturna Phoenices in alto.
40
Sed prior illa
magis stellis distincta refulget,
et late
prima confestim a nocte videtur.
Haec vero parva est; sed nautis usus in hac est:
nam
cursu interiore brevi convertitur orbe,
[signaque
Sicloniis monstrat certissima nautis.]
45
3 용자리(Draco). 둘 사이를, 마치 거센 급류를 이루는 강처럼, 사나운 용이 아래로 기어가고, 위에서는 몸을 휘감아 몸으로 굽이진 굴곡을 여럿 만들어 낸다— 그것들에 북녘 못의 개들은, 제 몸은 젖지도 않은 채 닿는다. 그러나 헬리케는 그 꼬리 끝의 줄에 에워싸여 있다. 그 똬리의 굽이가 있는 곳, 거기에 곰 키노수라의 머리가 있다. 그러나 그 곰은 머리 꼭대기에서 옆구리까지, 발로 그 용에 닿는다. 여기서 뱀은 다시, 거꾸로 가는 행로로 방향을 바꾼다. 그 머리를 꾸미는 별은 하나만 빛나는 것이 아니다. 관자놀이는 두 겹의 섬광으로 새겨지고, 사나운 눈에서는 두 점 이글거리는 빛이 타며, 턱은 오직 하나의 빛나는 별로 빛난다. 기울어진 머리를, 둥근 목으로 뒤로 젖혀— 더 큰 곰의 꼬리로 그 눈길을 박았다고 그대는 말하리라. 머리의 끝에 마주하는 것이 꼬리의 오른쪽 부분이다. 여기서 머리는 조금 몸을 가라앉히고, 이내 숨는다, 뜸과 짐이 한 방향에 뒤섞이는 곳에서.
Has inter,
veluti rapido cum gurgite flumen,
torvu’
Draco serpit subter, superaque revolvens
sese,
conficiensque sinus e corpore flexos,
[quos cani tangunt immunes
gurgitis Arctoi.
Verum haec extremae circumdatur agmine caudae;
50
qua
spirae sinus est, involvitur altera caelo.
Nempe Helice extremae circumdatur agmine caudae;
qua
spirae sinus est, caput est Cynosuridos ursae:
quae
tamen usque pedes summo ilium a vertice tangit.
Retrogrado hic
iterum cursu convertitur Anguis.]
55
Huic non una modo caput ornans stella relucet;
verum
tempora sunt duplici fulgore notata,
e
trucibusque oculis duo fervida lumina flagrant,
atque
uno mentum radianti sidere lucet;
obstipum caput et tereti cervice reflexum
60
obtutum in caudam
majoris figere dicas.
[Opposita
extremae capitis sunt dextera caudae.]
Hoc caput hic
paullum sese, subitoque recondit,
ortus
ubi atque obitus parte admiscentur in una.
4 무릎 꿇은 자(Engonasin/헤르쿨레스). 곁에, 슬퍼하는 자의 지친 형상마냥, 한 모습이 돈다—이가 누구인지, 확실히는 아무도 말하지 못하리라, 어떤 노고에 지쳐 있는지도. 그러나 그를 엔고나신이라 부른다, 무릎에 기대어 실려 가는 까닭에. 그는 두 손을 서로 다른 쪽으로 뻗고, 어깨 위로는 팔을 펴 벌려 내밀며, 빈 콧구멍에서 불을 뿜는 뱀의 얼굴 위에 오른발 바닥의 자국을 박아 둔다.
Adtingens defessa velut moerentis imago
65
vertitur
: [hanc nemo certo tibi dicere possit,
aut quisnam, quo sit fessus, labor attamen illam]
Engonasin
vocitant, genibus quod nixa feratur.
[Illa
petit binis manibus diversa locorum,
atque
humeros supera tensis dispenditur ulnis,
70
et
super ora cavis spirantia naribus ignem
Serpentis
dextrae figit vestigia plantae.]
5 화관자리(Corona). 여기에 그 화관이, 비할 데 없는 광채로 놓여 있다. 그것을 바쿠스는, 아리아드네에 대한 사랑의 증표로 하늘로 들어 올렸다, 무릎 꿇은 자의 등이 벌어지는 어름에. 그 어깨 가까이에 화환이 놓여 있다. 뱀 부리는 자의 머리 곁,
Hic illa eximio
posita est fulgore Corona.
[Hanc
Ariadnaeum Bacchus testatus amorem
intulit
in caelum, qua Nixi terga fatiscunt.
75
Juxta humeros
sertum est. Propter caput Anguitenentis,]
6 뱀주인자리(Ophiuchus). 그리스 사람들이 밝은 이름으로 오피우쿠스라 부르는 이 곁에, 무릎 꿇은 자의 머리가 있고, 그 꼭대기 바로 위에서 그대는 다른 이의, 하얗게 빛나는 별들을 더없이 쉽게 가려내리라. 그 두 겹의 어깨 위에는, 박혀 보이는 반짝이는 별이—이러한 모습, 이러한 광택으로, 가득 찬 빛으로 달이 되비칠 때처럼 빛난다. 그 두 손의 힘은 같지 않으나, 두 손 또한 광채가 없지 않고, 그 부피도 아주 작지 않으되, 그래도 그 광채는 가늘어, 빛이 사방에 흩어져 있다. 그는 두 손바닥의 두 겹 누름으로 뱀을 단단히 누르고, 제 몸 전체가 뱀에 묶여 있다. 뱀이 사내의 허리를, 가슴 아래로 휘감고 있기 때문이다. 그러나 그는 무겁게 디뎌 발을 놓고, 두 발로 전갈의 눈과 가슴을 누른다. 오른손에 눌려, 화관은 떠오른다. 그러나 왼쪽에서는 미노스의 화환이 그의 뺨 위에 닿는다.
quem
claro perhibent Ophiuchon nomine Graii,
[est
caput illius, summoque ex vertice Nixi
perfacile
alterius candentia sidera nosces.]
Huic supera duplices humeros adfixa videtur
80
stella
micans tali specie, talique nitore,
[fulgeat
ut, pleno quum lumine luna refulget.
Non par est
geminis manibus vigor, et licet illis
nec
nullus splendor, nec sit parvissima moles,
attamen
est tenuis disperso lumine fulgor.]
85
Hic pressu
duplici palmarum continet Anguem,
atque eo ipse manet religatus corpore toto;
namque virum medium
Serpens sub pectore cingit.
Ille tamen
graviter nitens vestigia ponit,
atque oculos urget
pedibus pectusque Nepai.
90
[Hic
pressus dextra, surgit: sed parte sinistra
sertaque
supremae tangunt Minoia malae.
7 집게자리(Chelae/천칭). 그 똬리 아래, 그대는 큰 몸을 한 집게를 찾으리라. 그래도 그 부피에 견주면, 그리 큰 광채를 내지는 않는다.
Sub spira
quaeres immenso corpore Chelas,
quae
tamen haud magnum jactant pro moIe nitorem.
8 곰지기(Arctophylax/보오테스). 헬리케 그 자체를, 소치기와 다르지 않은 모습을 한 이가 따른다— 곰지기, 세상에서 보오테스라 불리는 이다, 마치 멍에에 맨 곰을 앞으로 모는 듯하기에. 밝은 이 사람의, 가슴께에 박혀 보이는 것이 빛을 뻗으며 빛나는 별, 밝은 이름의 아르크투루스다.
Ipsam Helicen
sequitur non dispar forma Bubulco,]
95
Arctophylax,
vulgo qui dicitur esse Bootes,
quod
quasi temone adjunctam prae se quatit Arcton.
[Clarus hic, et] subter praecordia fixa videtur
stella
micans radiis, Arcturus nomine claro.
9 처녀자리(Virgo). 여기, 보오테스의 발 아래, 유난히 두드러져 나타나는 것이 빛나는 이삭을 손에 들고, 반짝이는 몸을 한 처녀다. 그 아버지가 아스트라이오스인지—별자리와 별들의 아버지라고도 일컬어지는 그인지, 아니면 다른 누구인지— 어쨌든, 그 처녀에게 복이 있으라. 세상에 이 이야기가 이렇게 전해진다. 한때 아스트라이아는 하늘을 떠나 땅에 살며, 옛사람들의 모임을 마다하지 않았고, 여인들의 모임을 찾는 것을 업신여기지도 않았다. 죽음을 모르는 몸이면서도, 죽을 자들에 섞여 머물러, ‘정의’의 이름을 기쁨으로 삼고, 모인 노인들에게, 큰 광장에서든, 널찍이 트인 거리에서든, 정성껏, 백성에게 시민의 법을 일러 주었다. 아직 모진 송사도 없고, 불화도 알려지지 않았으며, 거친 소요가 변덕스러운 무리를 미치게 하는 일도 없었고, 사나운 해협이 대담한 용골에 눌리는 일도 없었다. 다만 소에 멍에 지운 쟁기로 땅을 갈며, 그들은 적은 살림에 만족하여 사는 것을 즐겼고, 여신은 올바른 자들에게 가득 찬 뿔에서 모든 것을 베풀었다. 그러한 동안에는, 황금의 종족이 거룩한 땅에 머물렀다. 그러나 그 처녀는 은(銀)의 금속의 종족을 그다지 기뻐하지 않았고, 사람의 습속이 바뀌자, 먼저 그 처녀의 마음도 바뀌어, 드물게만, 그 못한 종족에 제 신위를 맺었다. 홀로, 그 처녀는 험한 산에서 내려와 저물녘에 와서, 누구에게도 부드러운 말로 아첨하지 않았다. 그러나 사람들의 큰 도시에 이르자마자, 무서운 말로 그들의 불경한 죄를 꾸짖었다— “나는 이제, 나를 너희 눈에 보일 만하다고 여기지 않노라, 오, 타락한 종족이여, 이제 첫 세대의 못한 둘째 세대, 거듭 또 거듭, 더 타락한 자손을 낳을 자들이여. 그때 사람의 종족에는 사나운 전쟁이, 또 입에 담지 못할 살육이 걸리고, 죄에는 길동무인 벌이 뒤따르리라.” 이렇게 말하고 그 처녀는, 아직 얼굴을 그에게 돌려 멈추는 백성을 뒤로하고, 산과, 숲의 길 없는 깊은 곳으로 향했다. 이 시대를 그 처녀는 삶에서 떠나게 하고, 그 자손을 뒤에 남겼다. 그때 쇠(鐵)의 종족이 갑자기 솟아나, 맨 먼저 죽음을 부르는 칼을 벼리기를 감행하고, 길들이고 부린 어린 소를 손으로 잡아먹기를 감행했다. 그때 여신은 죽을 종족을 미워하여, 높은 곳으로 날아올라, 유피테르의 왕국, 하늘 한구석에 자리 잡았으니— 빛나는 자리를 받아, 맑은 밤에 거기서 처녀가 두드러져 빛난다, 보오테스의 이웃으로. 그 위로는 두 겹의 어깨가 돌고, 또 날개가—
[Hic
se] sub pedibus profert finita Booti
100
spicum
illustre tenens splendenti corpore Virgo.
[Sive
illi
Astraeus pater est, qui dicitur idem
sideribus
stellisque pater, seu quilibet alter,
sit
felix: sane haec narratur fabula vulgo.
Incoluit caelo
terras Astraea relicto,
105
conventusque hominum non dedignata priorum,
sed nec femineos spernens invisere coetus,
Leti expers,
generi mortali mixta resedit,
nomine Justitiae gaudens; senibusque coactis,
sive
foro in magno, seu latipatente platea,
110
civiles populis
dictabat sedula leges.
Nec mala lis
fuerat, necdum discordia nota,
nec
fera seditio furiarat mobile vulgus,
saeva
nec audaces fuerant freta pressa carinas:
sed bubus tracto sulcantes vomere terras,]
115
malebant
tenui contenti vivere cultu,
[sufficiente Dea justis pleno omnia cornu.
Haec manet, in sanctis dum gens manet aurea terris.
Sed non argenti
nimis est laetata metallo;
moribus
at versis, prior est quoque versa voluntas,
120
raraque
pejori junxit sua numina genti.
Sola sed ex
raucis descendens montibus ibat
sub
noctem, nulli teneris blandita loquelis.
Sed simul ac magnas hominum venisset ad urbes,
improba
terrificis sic ulta est crimina verbis:
125
“Non ego me
dignor posthac monstrare videndam,
degener
o primae proles nunc altera prolis,
degeneres
iterumque iterumque habitura nepotes.
Tunc fera bella hominum generi, caedesque nefandae
impendent,
culpamque comes sua poena sequetur”.
130
Sic ait, et
populos intenta etiam ora tenentes
linquit
et ad montes silvarumque avia tendit.
Haec aetas vitam liquit, sobolemque reliquit.]
Ferrea tum vero
proles exorta repente est,
ausaque
funestum prima est fabricarier ensem,
135
et
gustare manu victum domitumque juvencum.
[Tunc
mortale exosa genus Dea in alta volavit,]
et
Jovis in regno, caelique in parte resedit;
[illustrem sortita locum, qua nocte serena
Virgo conspicuo
fulget vicina Bootae.
140
Huic humeros
supera duplices convertitur, alam
10 포도 따는 철의 선보(Praevindemiator/프로트리게테르). 오른쪽으로, 그리스어 이름으로 프로트리게테르라 불리는, 반짝이는 별이—이러한 모습, 이러한 광택으로, 거대한 곰의 꼬리 아래를 도는 저 별처럼. 저 별은 참으로 타오른다. 그러나 이 처녀에게도, 더 타오르는 별들이 있어, 적은 수고로 그것들을 그대는 찾아내리라. 그 발 앞에도 큰 광채로 새겨진 별이 비치고, 다음으로 하나는 어깨께에 떠오르며, 또 하나는 허리에. 셋째는 꼬리 아래, 바로 무릎께에 그 빛을 펼친다. 다른 별들은, 여기저기 이름 없이 흩어져 빛난다.
ad
dextram, Graio Protrygeter nomine dicta,
stella
micans, tali specie, tatique nitore,
qualis
et immensae sub cauda volvitur Arcti.
Illa quidem flagrans; sed et huic flagrantia plura
145
sidera,
quae parvo poteris reperire labore.
Quin etiam ante
pedes magno fulgore notata
stella
nitet: dehinc prima humeros subit, altera lumbos].
Tertia sub
caudam ad genus ipsum lumina pandit.
[Caetera
sed certo passim sine nomine fulgent.]
150
11 쌍둥이자리(Gemini). 태어난 쌍둥이를, 그대는 곰의 머리 아래서 보리라. 그 한가운데 아래에는 게가 놓이고, 발께에는 큰 사자가 매여, 몸에서 떨리는 불꽃을 흔든다. 여기서 포이부스의 길은 그 가장 높은 더위를 펼친다. 그때 갈아 놓은 묵정밭 어디에도 이삭은 나타나지 않고, 또 해가 하늘의 푸름을 지나는 첫머리쯤, 이 빛나는 자의 운행으로, 에테시아 바람이 큰 바다의 여울로 무리 지어 엎드리고, 긴 내리불음으로 불어 댄다. 그때, 가난한 뗏목에 드는 노는 내 뜻에 맞지 않는다. 차라리 넉넉히 크고, 바람에 맞춤하며, 키가 곧은 배가.
At natos Geminos invises sub caput Arcti:
subjectus mediae est Cancer, pedibusque tenetur
magnu’
Leo, tremulam quatiens e corpore flammam.
[Explicat hic summos ardores semita
Phoebi:
tunc
nullae adparent per culta novalia spicae;
155
principioque adeo solis per caerula caeli]
hoc
motu radiantis, Etesiae in vada ponti
[procumbunt glomerati, et longo flamine spirant.
Tunc mihi non
remi placeat rati indiga, verum
Larga satis,
rectoque ad venti commoda clavo.
160
12 마차부자리(Erichthonius/Auriga). 그대가 마차부를, 또 마차부의 별들을 알고자 하고, 염소에 관한 어떤 소문이 그대의 귀에 닿으며, 새끼 염소들에 관해서도—그 두 빛을, 사람들은 흔히 미쳐 날뛰는 바다에 내던져진 주검들 사이에서 보거니와— 그때 그대는 마차부를 찾으리라, 거대한 이를. 그 온몸은 쌍둥이의 왼쪽에 가려 덮여 실려 간다. 그 머리에 마주하여, 사나운 눈의 헬리케가 지켜본다. 밝은 염소가 그의 왼쪽 어깨를 차지한다. 세상에 이르기를, 그 염소가 아직 어렸던 천둥신에게 젖을 물려 길렀다 한다. 유피테르의 시종들은 그 염소를 올레노스의 염소라 불렀다. 그러나 그 염소는 크고 빛나는 징표를 받았다. 이에 마주하여 새끼 염소들은 죽을 자들에게 작은 불을 던진다, 마차부의 손안에. 그리고 그 발자취를 지키며, 뿔 있는 황소가, 억센 몸으로 힘주어 버틴다, 그대가 어렵잖이 가려낼 그 황소가.
Si
cupis Aurigam atque Aurigae noscere stellas,
ullaque
fama tuas Caprae pervenit ad aures,
Haedorumque
simul, quorum duo lumina cernunt
saepe
per iratum jactata cadavera pontum:
Aurigam
invenies ingentem: corpore toto]
165
sub laeva
Geminorum
obductus parte feretur.
Adversum caput huic Helicae truculenta tuetur.
At Capra laevum humerum clara obtinet: [illa
putatur
ubera
adhuc parvo lactenda dedisse Tonanti;
hanc
Jovis Oleniam capram dixere ministri.]
170
Verum haec est magno atque illustri praedita signo.
Contra Haedi
exiguum jaciunt mortalibus ignem
[Aurigae
in manibus: cujus vestigia servans]
corniger
est valido connixus corpore Taurus,
[quem
non difficili ratione agnoscere possis.
175
13 황소자리(Taurus). 밖에서 빌린 징표를 들이지 않는 별들이 그를 꾸미고, 그것들이 두 쪽에서 그 살아 있는 머리를 본떠, 이마 온통에 이름난 빛을 흩뿌리기 때문이다. 이 별들을 그리스 사람들은 히아데스라 부르곤 했다. 그러나 마차부의 오른발과, 황소의 왼쪽 뿔은 오직 하나의 불로 반짝이고, 함께 실려 간다. 그러나 마차부가 앞서 갈 때, 수소는 넓은 오케아노스로 향한다, 둘이 잔잔한 바다 물결에서 함께 떠오르기는 하지만.
Namque illum
exornant externi haud indiga signi
sidera,
quae vivum caput olli utrimque figurant,
inclyta
per totam spargentia lumina frontem.]
Has Graeci
stellas Hyadas vocitare suerunt.
[Sed
pes Aurigae dexter, cornuque sinistrum
180
Tauri uno igne micant, pariterque feruntur uterque.
At prior Auriga latum petit Oceanum bos,
quum tamen e
placidis surgant simul aequoris undis.
14 케페우스(Cepheus). 더욱이, 이아소스의 아들 케페우스의 가장 오랜 집은 제 고난으로 알려진다—유피테르가, 그 종족의 조상인 이가, 갑자기 이를 이름난 별들 가운데로 들여놓았다. 그 자신은 곰 키노수라의 등 바로 곁을 돈다, 이아소스의 아들은, 편 손바닥으로 팔을 펴 벌리며. 그리고 곰의 끝 꼬리에서 곧은 자(尺) 같은 한 줄이 두 발을 가른다, 발과 발이 떨어진 만큼.
Quin etiam
Iasidae domus antiquissima
Cephei
aerumnis est nota suis, quam Jupiter, auctor
185
progenii,
subito praeclaris intulit astris.]
Namque ipsum ad tergum Cynosurae vertitur Arcti
[Iasides, pansis distendens brachia palmis;
tantaque
ab extrema cauda disterminat Arcti
regula
utrumque pedem, quanta pes a pede distat.
190
15 카시에페이아(Cassiepea). 그러나 그대가 케페우스의 띠에서 눈을 조금 옮겨, 사나운 용의 앞줄 쪽으로 향한다면, 거기에, 가득 찬 달로는 가려낼 수 없을 만큼, 흐릿한 별의 꼴을 한 카시에페이아가 있다. 그 별은 성기고, 잇닿은 별자리가 갖가지 불에서 하나의 두드러진 불을 짜내지도 않기 때문이다. 다만, 빗장이 두 짝 문의 문간을, 가로지른 가로목의 힘으로 굳게 닫아 빗장 지르듯, 그러한 별들이, 저마다 떨어져 놓여 그 처녀를 본뜬다, 저마다 따로. 그리고 그 처녀 자신, 팔을 펴 벌려 내밀고 있다, 마치 딸의 부당한 운명을 가엾이 여기듯.
Quod si a Cephaeo paulum tua lumina balteo
dimoveas,
versus saevi agmina prima Draconis,
hic erit, haud plena poteris quam cernere luna,]
obscura
specie stellarum
Cassiepea.
[Nam
non crebrae illi stellae, neque sidera juncta
195
egregium
ex variis componunt ignibus ignem:
sed
quali portas firmatas objice clavi
obcludit
vectis bifori vis obdita valvae,
talia
et hanc etiam prive disposta figurant
sidera
; et ipsa adeo passis distenditur ulnis,
200
non
secus ac sortem natae miseretur iniquam.]
16 안드로메다(Andromeda). 그 처녀 곁에, 빛나는 몸을 하고 도는 것이 안드로메다, 어머니의 눈길에서 슬퍼하며 달아나는 이다. 밤에 그를 찾는 데에는, 애타는 수고가 들지 않는다. 그만큼 그 머리는 밝고, 그만큼 큰 별로 두 어깨, 또 발 위쪽도, 흐르는 옷도 타오른다. 그도 또한 팔을 서로 다른 쪽으로 펴 벌리고, 예전과 같이, 이제도 이 큰 세계에서, 그 사슬은 무거운 짐에 지친 손바닥을, 조금도 가볍게 해 주지 않는다.
Hanc namque
illustri versatur corpore propter
Andromeda,
aufugiens conspectum moesta parentis:
[quam
non sollicitus noctu labor inquirendi;
tam clarum caput est, tam magno sidere flagrant
205
ambo humeri,
summique pedes, vestesque fluentes.
Haec etiam in
varias distendit brachia partes,
utque
prius, sic nunc in magno vincula mundo
non
relevant duro defessas pondere palmas.]
17 말자리(Equus/페가수스). 그 곁에, 그 말이 반짝이는 광채로 갈기를 떨치며, 배로 그 머리 꼭대기에 닿고, 하나의 별이 이어 묶어 두 모습을 한 빛 안에 지니며, 별들에서 영원한 매듭을 이으려 한다. 그러나 준마의 옆구리와 어깨를, 세 별이 그려 낸다— 서로 같은 간격으로 떨어져 선 별들이, 비할 데 없는 광채로. 그것들에는 높은 머리도 긴 목도 미치지 못한다. 그러나 타오르는 턱의 끝 별은 광채에서, 이 다른 네 별에 조금도 뒤지지 않고, 반짝이는 별들 한가운데서, 스스로 한가운데서 되비친다. 여기서는 네발짐승이 아니라, 배의 절반까지로 고귀한 말이, 눈을 끄는 그 존엄한 얼굴을 드러낸다. 전하는 말에, 한때 헬리콘의 높은 봉우리 곁에서 그가 우리에게 히포크레네의 물을 주었다 한다. 그때 아오니아 산의 푸름은 아직 열매 맺는 물에 젖지 않았다. 고귀한 망아지의 발굽이 땅을 치자마자, 곧바로 큰 샘이 솟구쳐 나왔다. 거기서 첫 소치기들은 그것을 ‘말의 샘’이라 불렀다. 그 샘은 바위에서 방울져, 그대의 들을 적신다, 테스피아의 땅이여. 그러나 말은, 그토록 큰 선물의 보답으로, 큰 하늘의 빛나는 깊은 곳을 꾸민다.
Huic Equus ille jubam quatiens fulgore micanti
210
summum contingit caput alvo, stellaque jungens
una
tenet duplices communi lumine formas,
aeternum ex astris
cupiens connectere nodum.
[Sed latus atque armos depingunt terna caballi,
aequali
a sese spatio quae sidera distant,
215
eximio
fulgore, quibus par nec caput altum,
nec
longa est cervix: flagrantis at ultima malae
quatuor
his aliis non cedat stella nitore,
fulgentes inter stellas
media ipsa refulgens.
Non equidem hic
quadrupes, verum media tenus alvo
220
conspicuus profert sonipes venerabilis ora.
Hunc fama est
olim propter juga summa
Heliconis
Hippocrenaeum
nobis donasse liquorem.
Tunc nondum
Aonii maduere virentia montis
fecundo
latice: ut generosi prima cabalii
225
ungula humum feriit, simul ingens prosiliit fons,
unde
caballinum primi vocitare bubulci.
Ille quidem stillans e saxis irrigat agros,
Thespia terra,
tuos; sed Equus, pro munere tanto,
exornat
magni penetralia lucida caeli.]
230
18 양자리(Aries). 다음으로, 비틀린 뿔을 가진 양이 붙어 있다. 그는 영원히 긴 궤도를 따라 몰려, 곰 키노수라의 별자리보다 더디 달리지 않으나, 그래도 나른하고 흐릿하여, 마치 달이 그 불꽃의 끝을 무디게 하듯, 안드로메다의 띠 곁을 돈다. 바로 곁에서, 그대는 이 받침으로 그를 가려내리라— 그가 하늘의 한가운데를 스치기 때문이니, 예전에 저 집게가, 또 오리온의 가슴이 보이는 가슴께가 그러했듯.
Exin contortis Aries cum cornibus haeret.
[Ille quidem aeternum longos agitatus in orbes
segnior haud currit signo Cynosuridos Arcti,
languidus
obscurusque tamen, ceu luna retundat
flammae
aciem, Andromedae se propter cingula volvit.]
Cominus hanc
subter possis cognoscere fultum:
235
nam caeli mediam partem terit, ut prius illae
Chelae, tum
pectus qua cernitur
Orionis.
19 삼각형자리(Deltoton). 그리고 바로 가까이, 그대는 안드로메다의 밝은 가슴 아래 작은 징표를 보리라. 그리스 사람들이 델토톤이라 부르곤 하는 것, 그 모습이 그 글자를 닮아 빛나기에. 그것에는 두 쪽에, 같은 길이로 그어진 변이 솟아 있다. 그러나 셋째 변은 그렇지 않으니—그것은 다른 둘보다 작다. 그래도 그것은, 훨씬 빽빽이 놓인 별들로 이름나 되비친다.
Et prope conspicies parvum, sub pectore claro
Andromedae,
signum, Deltoton dicere Graii
240
quod
soliti, simili quia forma litera claret.
Huic spatio
ductum simili latus exstat utrumque;
at non tertia pars lateris; namque est minor illis,
sed
stellis longe densis praeclara relucet.
20 물고기자리(Pisces). 양은 조금 아래에 있고, 아우스테르의 숨결 쪽으로 더 기울어 있다. 그리고 그보다 한층 거세게, 물고기들이—그 한쪽은 조금 앞서 미끄러지고, 요란하게 울리는 아퀼로의 날개에 한층 닿아 있다. 그리고 그 꼬리에서는, 청동의 사슬마냥, 오래 따로 갈라져, 별들 사이를 기어, 마침내 함께 하나의 별에 이어진다, 옛사람들이 ‘하늘의 매듭’이라 부르곤 한 별에.
Inferior paullo
est Aries, et flamen ad Austi
245
inclinatior, atque etiam vehementius illo
Pisces, quorum
alter paullum praelabitur ante,
et magis
horrisonis Aquilonis tangitur alis.
Atque horum e
caudis duplices velut aere catenae,
discessuque diu versae per lumina serpunt,
250
Atque una tandem in stella communiter haerent,
quam
Veteres soliti caelestem dicere Nodum.
21 페르세우스(Perseus). 안드로메다의 왼쪽 어깨에서, 그대가 찾기를 이어 간다면, 그 위에 놓인 물고기를 가려내리라. 그 발에서 태어난 이로서, 더없이 높은 유피테르의 아들 페르세우스를 보리라— 그 발을, 페르세우스는 어깨께에 지니고, 몸을 굳건히 박아, 아퀼로의 바로 그 영역에서 부는 바람이 칠 때에. 그는 오른손을 카시에페이아의 자리로 내밀고, 알맞은 날개 신을 신은 두 발을 서로 다른 쪽으로 벌리며, 마치 먼지를 뒤집어쓰고, 갑자기 땅에서 미끄러져 떠난 듯이, 제 몸을 나그네로 하늘로, 큰 꼭대기 아래로 실어 간다.
Andromedae
laevo ex humero si quaerere perges,
adpositum
supera poteris cognoscere Piscem:
e
pedibus natum
summo Jove Persea vises,
255
quos humeris retinet defixo corpore Perseus,
quum
summa ab regione Aquilonis flamina pulsant.
Hic dextram ad sedes intendit Cassiepeae,
diversosque pedes, vinctos talaribus aptis,
pulverulentus uti de terra elapsu’ repente,
260
in
caelum vector magno sub culmine portat.
22 플레이아데스(Vergiliae). 그러나 왼쪽 무릎 곁에, 온 사방에 놓인 작은 플레이아데스를, 그대는 가는 빛과 더불어 보리라. 이들은 옛 습속으로, 세상에 일곱이라 일컬어지나, 참으로 보이는 것은 여섯, 모두 작다. 그러나 하나가 스러졌다고 여김은 옳지 않다. 차라리, 까닭 없이 가벼이, 무리가 아무 근거도 없이 일곱이라 이른다, 옛 시인들이 정한 대로— 그들은 그 모두에게 영원한 이름을 주었으니— 알키오네, 메로페, 켈라이노, 타위게테, 엘렉트라, 스테로페, 함께 가장 거룩한 마이아. 이들은 가늘게, 작은 빛으로 미끄러지며 빛난다. 그러나 이 징표의 이름은 크고, 이름났다 불린다, 그것이 여름의 시작을 밝히고, 나중에는 또 겨울철의 뜸을 열어 알려, 죽을 자들에게, 씨를 땅에 맡기라 깨우치기 때문이다.
At propter
laevum genus omni ex parte locatas
parvas
Vergilias tenui cum luce videbis.
Hae septem vulgo perhibentur more vetusto
stellae,
cernuntur vero sex undique parvae.
265
At non
interiisse putari convenit unam;
sed
frustra temere a vulgo ratione sine ulla
septem dicier, ut veteres statuere poetae,
aeterno
cunctas aevo qui nomine dignant:
Alcyone,
Meropeque, Celaeno, Taygeteque,
270
Electra,
Steropeque, simul sanctissima Maia.
Hae tenues
parvo labentes lumine lucent:
at
magnum nomen signi, clarumque vocatur,
propterea
quod et aestatis primordia clarat,
et post, hiberni praepandens temporis ortus,
275
admonet, ut mandent
mortales semina terris.
23 리라자리(Lyra). 다음으로 리라가, 가벼이 놓여, 휘어 보인다. 그것을 메르쿠리우스가, 한때 작은 손으로 요람 안에서 만들어, 높은 자리에 두었다 한다. 그것은 미끄러져 내려, 무릎 꿇은 자의 왼쪽 무릎께에 자리 잡아, 무릎 꿇은 자의 굽은 무릎과, 새의 머리 사이에 걸렸다.
Inde Fides
leviter posita et convexa videtur;
Mercurius parvis manibus quam dicitur olim
in
cunis fabricatus in alta sede locasse;
quae
genus ad laevum Nixi delapsa resedit,
280
atque inter flexum
genus, et caput Alitis haesit.
24 백조자리(Cycnus). 날개 있는 새가 있어, 하늘의 넓은 덮개 아래를 날며, 미끄러져 두 날개로 공기를 가른다. 그 한쪽은 흐릿하고, 빛이 없다. 다른 쪽은, 작지도 밝지도 않은 빛으로 타며, 몸을 떨어, 어지간한 빛을 낸다. 그는 오른 날개로 케페우스의 오른 손바닥을 치려 한다. 그리고 이제, 억센 말의 발굽이, 그 깃 있는 몸의 날개 곁에서, 날카로이 아래로 기울어 있다.
Namque est Ales avis, lato sub tegmine caeli
quae volat, et
serpens geminis secat aera pennis.
Altera pars huic obscura est, et luminis expers:
altera nec parvis, nec claris lucibus ardet,
285
sed
mediocre jacit quatiens e corpore lumen.
Haec dextram
Cephei dextro pede pellere palmam
gestit
; jam vero clinata est ungula vemens
fortis
Equi propter pennati corporis alam.
25 말・염소・물병(Equus). 그러나 그 말 자신은, 미끄러지며 두 물고기에 붙들려 있다. 그 목을 오른쪽에서 물병이 어루만진다. 말의 힘이 땅의 짐(沈)을 찾는 것은, 억센 몸에서 찬 한기를 뿜는 염소보다 늦으니, 제 둘레 안의, 억센 털의 큰 염소보다도. 티탄이 이를 끊임없는 빛으로 입힐 때, 그는 겨울철에 수레를 굽혀, 방향을 돌려 돌아간다. 이 달에는, 제 몸을 바다에 맡기기에 힘쓰지 않도록 삼가라. 낮의 사이는 조금밖에 미끄러지지 않고, 겨울밤은 빠른 행로로 돌지 않기 때문이다. 젖은 새벽도, 밝은 해의 선보(先報)도, 그대의 한탄에 응하여, 더 빨리 나타나지 않는다. 그러나 아우스테르는 억센 힘으로 큰 바다를 친다. 그때 갈라진 몸은 떨리는 한기에 흔들리리라. 그래도 이제, 해는 그 철 내내 미끄러져 가며, 어느 별자리에도 굽히지 않고, 바람을 피하지도 않으며, 으르듯 우르릉대는 흰 물결을 두려워하지도 않는다. 그러나 뱃사람들은, 큰물닭과 헤엄치는 바다오리에 닮아, 바다 온통에 불안한 눈길을 던지며, 어디에도 순치 않는 물가를 헛되이 찾는다, 얇은 널빤지 하나가, 그들을 검은 오르쿠스에서 가르는 동안에.
Ipse autem
labens utrisque Equus ille tenetur
290
Piscibus; huic cervix dextra mulcetur Aquari.
Serius haec
obitus terrai visit Equi vis,
quam
gelidum valido de corpore frigus anhelans
corpore
setifero magno Capricornus in orbe;
quem
quum perpetuo vestivit lumine Titan,
295
brumali flectens
contorquet tempore currum.
Hoc cave te ponto studeas committere mense:
nam non
longinquum spatium labere diurnum;
non
hiberna cito volvetur curriculo nox:
humida
non sese vestris
aurora querelis
300
ocius
ostendet, clari praenuntia solis.
At validis aequor pulsabit viribus Auster:
tum
fissum tremulo quatietur frigore corpus.
Sed tamen anni
jam labuntur tempore toto,
nec cui
signorum cedunt, neque flamina vitant,
305
nec
metuunt canos minitanti murmure fluctus.
[At nautae, fulicae similes, mergoque natanti,
anxia
per totum jactantes lumina pontum,
necquidquam nusquam parentia litora quaerunt,
dum tenuis nigro
tabula hos distinguit ab
Orco].
310
26 궁수자리(Sagittipotens/Sagittarius). 더욱이, 위의 달에도—배도 바다도 다 건너고, 궁수가 해의 둘레를 떠받칠 때— 위험이 그리 가벼이 닥친다고 여기지 말고, 검은 어둠에 앞서, 조심스레 고물을 뭍으로 끌어올려라. 이제 바로 가까이, 잠깐 동안만 빛이 곁에 있기 때문이다. 뱃사람들은 이 징표를, 그것이 옴에 앞서 미리 알 수 있으리라. 밤이 막 떨어지려 할 무렵, 볼 수 있을 것이니, 전갈이 제 몸을 드러내며 높이 떠올라, 몸의 힘으로 굽은 활을 뒤로 끌고 가는 것을. 그러나 전갈은 그리 앞서지 않는다. 그래도 먼저 물결에서 나온다. 이제 위에서, 그대는 작은 곰의 머리가 거기 있음을 보고, 그것이 한층 곧게, 가장 높은 둘레로 방향을 바꿈을 보리라. 그때 오리온은 이제 온몸을, 밤의 끝 바로 가까이에 묻고, 케페우스는 허리께까지 깊이 숨는다, 손바닥에서 그늘로 떠밀려.
Atque etiam
supero, navi pelagoque vagato,
mense,
Sagittipotens solis quum sustinet orbem,
[non
multo leviora putes instare pericla,
ante nigras cautus
tenebras subducere puppim].
Nam jam
comminus exiguo lux tempore praesto est.
315
Hoc signum
veniens poterunt praenoscere nautae:
nam
prope praecipitante licebit visere nocte,
ut sese
ostendens emergit Scorpius alte,
posteriore trahens flexum vi corporis Arcum.
[Sed Nepa non multum prior, at prior exit ab undis.]
320
Jam supera
cernes Arcti caput esse minoris,
et magis erectum
ad summum versarier orbem.
Tum sese Orion
toto jam corpore condit
extrema
prope nocte, et Cepheus conditur alto
lumborum
tenus, a palma depulsus ad umbras.
325
27 화살자리(Sagitta). 여기에, 쏘는 이도 없이, 한 자루 반짝이는 화살이 누워 있고, 그 곁을, 빛나는 깃을 한 새가 돌고 돈다. 그리고 그것은 조금, 아퀼로의 숨결 쪽으로 기울어 있다.
Hic, missore
vacans, fulgens jacet una Sagitta,
quam propter nitens penna convolvitur Ales;
et
clinata magis paullo est Aquilonis ad auras.
28 독수리자리(Aquila). 그러나 그 곁에, 독수리가 타오르는 몸으로 제 몸을 실어 가며, 불을 머금은 에테르를 떨리는 깃으로 어루만진다— 그리 거대한 몸은 아니나, 슬퍼하는 자들에게 슬픈 징표를, 바다를 휘저으며, 뱃사람들에게 보인다.
At propter se
Aquila ardenti cum corpore portat,
igniferum mulcens tremebundis aethera pennis,
330
non
nimis ingenti cum corpore, sed grave moestis
ostendit
nautis perturbans aequora signum.
29 돌고래자리(Delphinus). 다음으로, 큰 염소의 뿔 곁에, 굽은 돌고래가 누워 있다, 그리 지나친 광채에 비치지는 않은 채. 그 이마에 놓인 네 줄의 별 말고는— 그것들을 하나의 사이가 둘씩으로 가르거니와— 다른 부분은 넓게, 가는 빛으로 기어간다. 그 반짝이는 입에서 빛나는 저 빛들은, 아퀼로 쪽의 찬 부분 안에 놓여 있고, 또 기쁜 해의 길과 그 사이에 놓여 있다. 그러나 돌고래의 아래쪽 부분은, 해의 길과 바람의 숨결 사이에 펼쳐져 보인다, 더없이 높은 아우스테르의 숨이 힘으로 솟구쳐 나오는 어름에.
Tum magni
curvus Capricorni cornua propter
Delphinus
jacet, haud uimio lustratu’ nitore;
praeter
quadruplices stellas in fronte Iocatas,
335
quas
intervallum binas disterminat unum:
caetera
pars lata tenui cum lumine serpit.
Illae quae
fulgent luces ex ore corusco,
sunt
inter partes gelidas Aquilone locatae,
atque
inter spatium et laeti vestigia solis.
340
At pars inferior Delphini fusa videtur
inter
solis iter, simul inter flamina venti,
viribus
erumpit qua summi spiritus Austri.
30 오리온(Orion). 그다음 오리온이, 비스듬한 몸으로 힘주어, 사나운 눈의 황소의 아래쪽 몸을 누른다. 맑은 밤에 하늘을 우러러보아, 넓게 펼쳐진 그를 보지 못한 자는, 다른 별자리를 알 수 있으리라고는, 참으로 도무지 바랄 수 없으리라.
Exinde Orion,
obliquo corpore nitens,
inferiora
tenet truculenti corpora Tauri.
345
Quem qui,
suspiciens in caelum nocte serena,
late
dispensum non viderit, haud ita vero
caetera
se speret cognoscere signa potesse.
31 개자리(Canis/시리우스). 그의 발 아래, 붉은 빛과 더불어 비치는 것이 저 타오르는 개, 그 별들의 빛으로 되비치는 이다. 흐릿한 배가 그 가슴 아래를 덮고, 또 미쳐 날뛰는 온몸에서 불꽃을 뿜으며, 그는 억센 내불음으로 더위를 부르는 불을 솟구치게 한다. 그 입에서, 빛나며, 모든 작열이 죽을 자들에게로 던져진다. 그리스 사람들은 이를 이름난 이름으로 시리우스라 부른다. 이 개가 해와 함께 하늘 꼭대기로 제 몸을 높이 들어 올릴 때, 그는 나무들이, 잎의 덮개 아래서 열매를 매단 채 헛되이 지님을 허락하지 않는다. 땅이 끌어안아 붙든 뿌리를 가진 것들에게는, 그가 그 삶을 더하여, 생명을 주는 불꽃으로 어루만지지만, 뿌리가 땅을 가르지 못하는 것들에게는, 가지를 잎에서, 줄기를 껍질에서 벗겨 발가벗긴다. 서녘 물가로 향할 때에도, 우리는 그를 느낀다. 다른 별들은 그 사지를 새기기에는 가냘프다.
Namque pedes subter rutilo cum lumine claret
fervidus
ille Canis, stellarum luce refulgens.
350
Hunc tegit
obscurus subter praecordia venter:
nec
toto spirans rabido de corpore flammam
aestiferos
validis erumpit flatibus ignes.
Totus ab ore micans jacitur mortalibus ardor:
[Sirion
hunc Graeci praeclaro nomine dicunt.]
355
Hic ubi se
pariter cum sole in culmina caeli
extulit, haud patitur foliorum tegmine frustra
suspensos
animas arbusta ornata tenere.
Nam
quorum stirpes tellus amplexa prehendit,
haec
augens anima, vitali flamme mulcet.
360
At quorum nequeunt radices findere terras,
denudat foliis ramos et
cortice truncos.
[Tendentem occiduas etiam hunc sentimus ad oras.
Caetera
signandis sunt languida sidera membris.]
32 토끼자리(Lepus). 그의 곁, 앞서 말한 오리온의 발 아래에, 발 빠른 토끼가 누워 있다. 그는 달아난다, 날카로운 주둥이의 무서운 일격을 두려워해 떨며. 개가 적의 어린 달음질로 그 발자취를 좇아, 곤두박질로 그를 몰며, 이제야 겨우 조금 떠오르면서, 지칠 줄 모르는 몸으로, 그 달음질을 결코 늦추지 않기 때문이다.
Hunc propter, subterque pedes, quos diximus ante,
365
Orioni’ jacet levipes Lepus. Hic fugit, ictus
horrificos metuens rostri tremebundus acuti:
nam
Canis infesto sequitur vestigia cursu
praecipantem agitans, oriens jam denique paullum,
curriculum numquam defesso corpore sedans.
370
33 아르고자리(Argo). 그러나 개의 꼬리께에, 미끄러지며 아르고가 나아간다, 방향을 바꾼 고물을, 빛과 더불어 앞으로 실으며— 다른 배가, 바다에서 뱃머리를 앞에 두고, 넵투누스의 들을 부리로 가르기를 일삼듯이가 아니라, 뒤로 돌아 제 몸을 하늘의 영역을 지나 실어 간다. 마치 안전한 항구에 다다르려 하기 시작할 때, 뱃사람들이 그 큰 무게와 더불어 배를 돌려, 방향을 바꾼 고물을 바라던 물가로 끄는 것처럼— 그렇게, 옛 아르고는 방향을 바꿔 에테르 위를 미끄러진다. 그리고 뱃머리에서 높은 돛대까지는 빛이 없고, 돛대에서 고물까지는, 밝은 광채와 더불어 보인다. 다음으로 키가, 흩어진 빛으로 빛나며, 밝은 개의 뒤 발자취에 닿는다.
At Canis ad caudam serpens prolabitur Argo,
conversam
prae se portans cum lumine puppim:
non
aliae naves ut in alto ponere proras
ante
solent, rostro
Neptunia prata secantes;
sed
conversa retro caeli se per loca portat.
375
Sicut quum
coeptant tutos contingere portus,
obvertunt
navem magno cum pondere nautae,
aversamque trahunt optata ad litora puppim;
sic
conversa vetus super aethera labitur Argo;
atque
usque a prora ad celsum sine lumine malum,
380
a malo
ad puppim clara cum luce videtur.
Inde
gubernaclum, dispersa lumine fulgens,
clari
posteriora Canis vestigia tangit.
34 바다 괴물(Pistrix/고래). 더 멀리, 아득히 안전한 곳에 놓인 안드로메다를, 그래도 사나운 바다 괴물은 찾으려 나아가, 아퀼로의 억센 숨결 쪽에 놓인 그를, 푸름 속에서, 아우스테르의 부분에 경계를 맞대어, 좇아 더듬는다.
Exin semotam
procul in tutoque Iocatam
Andromedam
tamen explorans fera quaerere Pistrix
385
pergit,
et usque sitam validas Aquilonis ad auras
caerula
vestigat, finita in partibus Austri.
35 강(Eridanus). 양이 그를 덮고, 또 비늘 있는 몸의 물고기들이 덮는다, 그가 몸으로 밝은 강의 기슭에 닿을 때에. 그대는 에리다누스도 하늘 한구석에 놓여 있음을 보리라, 큰 힘을 가진 슬픈 흐름을— 그것을, 슬퍼하는 파에톤의 누이들이 자주 눈물로 적셨으니, 슬픈 목소리로 그의 죽음을 노래하며. 이 뱀을, 그대는 오리온의 왼쪽 발바닥 아래서 볼 수 있으리라. 그리고 긴 결박을 보리니, 그것은 물고기들을 붙들어, 꼬리의 부분에 놓여, 강과 뒤섞여, 괴물의 등 쪽으로 뒤로 되돌아간다. 여기서 그것들은 하나의 별에 묶이니, 그 별을 괴물의 등뼈가 제게서 던져, 강한 빛으로 되비친다. 또, 가는 빛을 가진 많은 작은 별들이, 괴물 어름에 펼쳐져, 흩뿌려져 보이고, 또 토끼가, 날카로운 물림을 두려워해 덮어 가리는 모든 별들과, 키도. 이것들에 이름도, 확실한 꼴도, 옛사람들은 정하지 않은 듯하다. 자연이 밝은 별들로 갈고닦아, 갖가지 빛으로 그 꼴을 가르며 그린 것은, 저 별들의 지킴이가 헤아림으로 새기고, 하늘의 징표를 참된 이름으로 이름 지었거니와, 이것들, 적은 빛으로 펼쳐진, 닮은 꼴, 같은 광채의 별들을, 그는 우리에게, 알려진 형상으로 밝힐 수 없었던 것이다.
Hanc Aries
tegit, et squammoso corpore Pisces,
fluminis illustris
tangentem corpore ripas.
Namque etiam
Eridanum cernes in parte Iocatum
390
caeli,
funestum magnis cum viribus amnem,
quem lacrymis moestae
Phaethontis saepe sorores
sparserunt, letum moerenti voce canentes.
Hunc Orionis
sub laeva cernere planta
Serpentem
poteris; proceraque Vincla videbis,
395
quae
retinent Pisces, caudarum parte locata,
flumine
mixta retro ad Pistricis terga reverti.
Hic una stella
nectuntur, quam jacit ex se
Pistricis spina
valida cum luce refulgens.
Exinde exiguae
tenui cum lumine multae
400
inter
Pistricem fusae sparsaeque videntur
atque
gubernaclum stellae quas contegit omnes
formidans acrem morsum
Lepus. His neque nomen,
nec
formam Veteres certam statuisse videntur.
Nam quas
sideribus claris natura polivit,
405
et
vario pinxit distinguens lumine formas,
has ille astrorum custos ratione notavit,
signaque
signavit caelestia nomine vero.
Has autem, quae sunt parvo cum lumine fusae,
consimili
specie stellas, parilique nitore,
410
non
potuit nobis nota clarare figura.
36 남쪽물고기자리(Piscis Australis). 더 멀리, 세상에 남쪽 물고기라 부르곤 하는 것이, 염소보다 아래를, 아우스테르 쪽으로 돌며, 괴물을 지켜보며, 저 물고기들에게서 멀리 떨어져 걸려 있다.
Exinde,
Australem soliti quem dicere Piscem,
volvitur
inferior Capricorno versus ad Austrum,
Pistricem observans, procul illis Piscibus haerens.
37 물병자리(Aquarius). 그러나 바로 가까이, 그대는 모두 이름을 잃은 별들을 보리라, 괴물과, 남쪽의 것이라 한 물고기 사이에, 빛나는 물병의 발 아래 흩뿌려진 별들을. 그 곁에서, 물병은 오른손에서 흐릿한 흐름을 붓는다, 그것은 그 별들의 적은 흼으로 어렴풋이 빛난다. 그러나 많은 것 가운데, 두 빛이 멀리까지 빛난다— 하나는 물병의 큰 발 아래 보이리라. 다른 하나는, 샘의 찬 흐름에서 방울져 떨어져, 괴물의 가시 있는 꼬리 아래에 붙었다. 이 가는 별들은 ‘물(水)’의 이름으로 일컬어진다. 여기에 다른 별들이, 작은 빛으로 밝게 춤추며, 큰 활 가진 자의 발 앞 발자취 아래로 들어가, 흐릿한 채, 이름 없이 물러간다.
At prope conspicies expertes nominis omnes,
415
inter
Pistricem et Piscem quem diximus Austri,
stellas
sub pedibus sparsas radiantis Aquari.
Propter
Aquarius obscurum dextra nigat amnem,
exiguo
qui stellarum candore nitescit.
E multis tamen
his duo late lumina fulgent:
420
unum
sub magnis pedibus cernetur Aquari:
quod
superest, gelido delapsum flumine fontis,
spiniferam subter caudam Pistricis adhaesit;
hae
tenues stellae perhibentur nomine Aquai.
Hic aliae
volitant parvo cum lumine clarae,
425
atque
priora pedum subeunt vestigia magni
Arcitenentis,
et obscurae sine nomine cedunt.
38 제단자리(Ara). 다음으로, 빛나는 전갈의 침 끝 곁에, 그대는 보리라, 아우스테르의 숨이 그 내불음으로 어루만지는 제단을, 잠깐 동안 위의 문지방을 헤엄쳐 건너는 것을. 그것은 아르크투루스와 반대쪽, 멀리 놓여 있기 때문이다. 아르크투루스에게 유피테르는 위쪽에 큰 너비를 주었고, 이 제단에는 아래쪽에 작은 둘레를 떼어 주었다. 그래도 이 밤은, 영원한 행로로 이 영역을 찾으며, 뱃사람들에게, 모두가 알 수 있는 징표를 주었다, 사방에서 닥치는 사람들의 무서운 재앙을 가엾이 여겨. 어두운 구름도 없이, 하늘 한가운데 영역에 놓인 제단이, 위쪽을 흐릿한 안개에 덮인 채 빛나는 것을 그대가 볼 때, 그때는 억센 아우스테르를 피해 달아나라. 그것을 미리 살펴 피한다면, 모든 삭구(索具)를 꼼꼼히 제자리에 두어, 그대는 무사히 물결을 미끄러져 가리라. 그러나 무거운 바람이 거센 숨결로 덮쳐 온다면, 그 박힌 힘으로 높은 돛대를 부수어, 무엇도 사나운 폭풍을 누그러뜨릴 수 없게 되리라— 아퀼로 쪽에서 흐릿한 구름을 몰아내고, 갑작스러운 숨결로 제단이 그것을 갈라 흩기 시작하지 않는 한.
Inde Nepae cernes propter fulgentis acumen
Aram,
quam flatu permulcet spiritus Austri,
exiguo
superum quae limina tempore tranat:
430
nam
procul Arcturo est adversa parte locata.
Arcturo magnum
spatium supera dedit, orbem
Jupiter huic
parvum inferiore in parte locavit.
Haec tamen
aeterno invisens loca curriculo nox
signa
dedit nautis, cuncti quae noscere possent,
435
commiserans
hominum metuendos undique casus.
Nam quum
fulgentem cernes, sine nubibus atris,
Aram sub media
caeli regione locatam,
a summa
parte obscura caligine tectam,
tum
validis fugito devitans viribus Austrum:
440
quem si
prospiciens vitaveris, omnia caute
armamenta
locans, tuto labere per undas.
Sin gravis
inciderit vehementi flamme ventus,
perfringet celsos defixo robore malos,
ut res
nulla feras possit mulcere procellas,
ni
parte ex Aquilonis opacam pellere nubem
coeperit, et subitis
auris diduxerit Ara.
39 켄타우루스자리(Centaurus). 그러나 켄타우루스가 하늘 한가운데 어깨를 두고, 스스로 푸른 구름에 싸여 실려 가며, 제단을 흐려 가는 그림자로 입힌다면, 그때 별자리의 짐(沈)에 즈음하여, 파보니우스의 힘을 두려워해야 한다. 그러나 저 켄타우루스는, 높은 자리에 놓여, 밝게 되비치는 전갈이 제 몸을 들이미는 곳에서, 그 아래로, 제 사내의 부분을 앞으로 실으며 물러나, 서둘러 말의 부분을 집게 아래로 잇대려 한다. 여기서 오른손을 내밀어, 거대한 네발짐승이 붙들린 곳으로— 그리스 사람 누구도 확실한 이름을 주지 않은 짐승으로— 그는 손을 뻗어, 사납게, 밝은 제단으로 나아간다.
Sin humeros
medio in caelo Centaurus habebit,
ipseque caerulea contectus nube feretur,
atque
Aram tenui caligans vestiet umbra,
450
ad
signorum obitum vis est metuenda Favoni.
Ille autem
Centaurus in alta sede Iocatus,
qua
sese clarum collucens Scorpius infert,
hac subter partem praeportans ipse virilem
cedit,
Equi partes properans subjungere Chelis.
455
Hic dextram
porgens, quadrupes qua vasta tenetur,
quam
nemo certo donavit nomine Graium,
tendit,
et illustrem truculentus cedit ad Aram.
40 물뱀자리(Hydra). 여기서 물뱀이, 아래쪽 부분에서 제 몸을 일으킨다, 곤두박질로 미끄러지며, 굽은 몸으로 구불거리면서. 머리와 눈을 전갈의 등 쪽으로 비틀고, 활 같은 굽이로 사자의 아래쪽으로 파고들며, 그는 켄타우루스에, 매끄러운 꼬리로 매끄러이 닿는다. 그리고 그 굽이의 한가운데, 빛나는 술잔(크라테르)이 되비친다. 그 끝에, 깃 있는 몸으로 반짝이는 까마귀가 부리로 쫀다. 그리고 여기, 쌍둥이 바로 아래, 개의 앞에, 그리스어 이름으로 프로키온이라 불리는 이가 있다. 이것들이, 밤에 지켜보며, 세계의 영원한 운동을 알고자 한다면, 그대가 하늘을 올바른 행로로 도는 것을 보는 징표다. 열두 별자리의 둘레를 돌곤 하는 저 다섯 별은, 닮은 헤아림으로는 새길 수 없다. 그것들이 달리며 남기는 발자취가, 늘 같은 자리를 밟으며 실려 가지는 않기 때문이다. 그렇게 그것들은, 하늘의 구름을 지나 헤매 돌기를 즐기고, 제 둘레를 옮겨 가는 운동으로 재기를 즐긴다. 그것들은 긴 시간의 큰 해(年)를 이룬다, 하늘의 덮개 아래, 같은 별자리로 돌아올 때에. 그 온전한 행로를, 나는 이제 펼쳐 낼 수 없다. 그러나 이것들, 늘 확실한 둘레 안을 도는 움직이지 않는 것들을, 큰 둘레와 더불어, 나는 사람들에게 풀어 밝히리라.
Hic sese
infernis de partibus erigit Hydra
praecipiti lapsu, flexo cum corpore serpens.
460
Haec caput atque oculos torquens ad terga Nepai,
convexoque sinu subiens inferna Leonis,
Centaurum leni
contingit lubrica cauda:
in
medioque sinu fulgens Cratera relucet:
extremum
nitens plumato corpore Corvus
465
rostro tundit. Et hic,
Gemninis est ille sub ipsis
ante
Canis, Graio Procyon qui nomine fertur.
Haec sunt, quae
visens nocturno tempore signa,
aeternumque volens mundi cognosecre motum,
legitimo
cernes caelum lustrantia cursu.
470
Nam quae
per bis sex Signorum labier orbem
quinque
solent stellae, simili ratione notari
non
possunt; quia, quae faciunt vestigia cursu,
non
eadem semper spatio protrita feruntur.
Sic malunt
errare vagae per nubila caeli,
475
atque
suos vario motu metirier orbes.
Hae faciunt
magnos Ionginqui temponis annos,
quum
redeunt ad idem caeli sub tegmine signum:
quarum
ego nunc nequeo totos evolvere cursus.
Verum haec,
quae semper certo volvuntur in orbe,
480
fixa, simul magnos
edemus gentibus orbes.
41 하늘의 둘레들. 영원한 빛으로 세계를 도는 네 둘레가, 별을 지고, 제 징표를 실으며 실려 간다, 땅을 끌어안고, 하늘의 덮개 아래 떠받쳐져. 그것들에서, 그대는 해마다의 나는 빛을 알리라, 빽빽한 징표로 갈라져 가려낼 수 있는 그 빛을. 다음으로, 큰 빛으로 넓은 큰 둘레들이, 서로 묶이고, 하늘의 매듭으로 짜 맞춰져, 둘이 둘에게서 같은 간격에 놓여 있음을 그대는 보리라. 밤에 하늘을 알고자 하여, 흐릿한 안개가 별들을 닦아 내지 않고, 달도 가득 찬 빛으로 별들을 누르지 않았을 때, 그대가 큰 흰 둘레가 밝게 기는 것을 보았다면— 이것이 젖의 길로 새겨지니, 지나친 흼으로 빛난다. 그것은 끊임없는 둘레를 짜 닫지 않는다. 이와 닮은 부피로 빛나는 넷이 실려 간다. 그러나 그것은, 위의 둘을 너비에서 크게 앞선다고 일컬어지고, 하늘의 굴을 넓게 돈다 한다. 그중 하나는, 아퀼로의 숨결에 닿아 돌며, 쌍둥이의 밝은 얼굴을 겨눈다. 다음으로, 타오르는 무릎을 제 안에 지니며, 마차부의 두 어깨를 싣는다. 이에 페르세우스가 왼 정강이와 왼 어깨로 닿는다. 그러나 그것은 안드로메다의 오른쪽에 붙들려 있다. 그 손은 보레아스 쪽을, 팔꿈치는 아우스테르 쪽을 바라본다. 말은 두 발을 거기에 놓고, 함께 새가 머리를, 또 몸을 굽혀 등을 놓는다. 뱀 부리는 자는 어깨로 그것을 힘껏 누른다. 처녀는 물러나며 아우스테르로 향한다, 몸으로 그것을 피하면서. 그러나 온 공간을 큰 사자가 입히고, 또 밝은 빛으로 되비치는 게가 입히니, 그 게 안에 머물러, 여름의 해(솔)가 그 수레를 돌려 되돌리고, 제 몸 한가운데서 그 행로를 가른다. 여기서 게는 그대로 한가운데서 끊긴다. 저 하나는 껍데기의 빈 덮개 아래, 안도 밖도 빛을 지니나, 사나운 사자의 무서운 힘이 그 억센 가슴과 배로 둘레를 차지한다. 이 둘레를 여덟 부분으로 나누어 알 수 있다면, 그대는 위의 둘레에서 다섯이 같은 간격으로 돌고, 세 부분이 남겨짐을 찾아내리니, 밤의 때에 그 셋을 아래 세계의 힘이 찾는다. 하나는 보레아스의 숨결 쪽에서 게에 이어지고, 다른 하나는 반대로, 아래 세계의 아우스테르에서 힘껏 누른다. 한가운데를 가르며, 이것은 아래로 염소를 끊고, 또 찬 흐름을 붓는 물병의 발을 끊으며, 푸른 사나운 괴물의 꼬리를, 또 저 빛나는 토끼를 끊는다. 다음으로 개의 발을, 함께 밝은 빛으로 넓은 아르고의 배를 지니고, 켄타우루스의 등을, 또 전갈의 침 끝을 실으며, 다음으로 궁수의 박힌 활을 차지한다. 이 둘레는, 아퀼로의 맑은 숨결에서 아우스테르로 물러나며, 해의 타오르는 바퀴에 맨 나중에 닿는다. 거기서 겨울철에 굽어, 제 자리를 위쪽으로 도로 거둔다. 이 둘레에는 다섯 부분이 밤의 것으로, 셋은 위쪽 빛에 속한다고 일컬어진다. 이 둘 사이에, 그는 한가운데 부분을 지닌다고 보이니, 빛나는 젖의 둘레가 큰 것과 같은 만큼의 크기로. 그 안에서, 가을에, 또다시 봄빛에, 해는 낮의 길이를 밤의 시간과 같게 한다. 이를 지녀, 양은 온몸이 어렴풋이 빛나고, 무릎을 굽혀 거대한 황소가 힘껏 누른다. 오리온은 밝은 가슴으로 그것에 닿아 실려 간다. 물뱀이 굽이로 지니고, 술잔과 까마귀가 따라붙으며, 집게의 별도 조금. 마찬가지로 뱀 부리는 자의 무릎이, 또 천상의 유피테르의 날개 단 사자(使者)인 새가 들이닥친다. 그 곁에서 말이, 머리와 목의 빛으로 닿는다. 이것들을, 같은 간격으로 떼어 굴대가 떠받친다, 하늘의 바로 꼭대기에서, 그 한가운데를 꿰뚫으며. 그러나 저 넷째 둘레는, 그 밝은 빛으로 끝 부분에서 끝 둘레들을 지니고, 함께 한가운데에서, 제 한가운데 부분으로 끊기며, 비스듬히, 그 안에서 빛과 더불어 빛나며 실려 간다— 하여, 거룩한 손으로 더없이 학식 깊은 여신 팔라스가 몸소 장인의 이치에 능란한 솜씨를 준 이라 한들, 하늘에서 신의 힘으로 굽혀진 만큼 비틀린 둘레를 그토록 교묘히 깎아 낼 수는 없으리라— 땅을 에워싸고, 빛으로 세계를 꾸미며, 가로지른 꼭대기로, 떠받쳐진 별들을 지닐 만큼은. 이 넷은 모두 같은 운동으로 돈다. 그러나 오직 하나, 세 둘레 사이에 비스듬히 짜여 든 둘레만이, 제 행로를 이만큼 땅 위쪽에 지니니— 게가 염소에게서 떨어져 있는 너비만큼. 그리고 땅 아래서도, 그 사이는 반드시 같아야 한다. 그리고 우리가 제 눈에서 던지는 빛살— 그것으로 우리가 이 활 굽은 하늘의 둘레에 닿는 빛살— 그만큼의 여섯 부분이 그 아래에 들어맞으리라, 같은 간격으로 둘씩, 하늘의 징표를 지니면서. 이를 그리스 사람들은 조디아코스라 부르고, 우리 라틴 사람은 참된 이름으로 ‘징표를 진 둘레’라 일컬으리라. 그것이 돌며 열두 타오르는 징표를 지니기 때문이다. 더위를 부르는 것은, 타는 별들을 펼치는 게. 그 아래로, 빛나는 사자의 사나운 힘이 물러나고, 그것을, 붉은 몸으로 되비치는 처녀가 좇으며, 다음으로 밝은 빛으로 던져진 집게, 그리고 빛나는 전갈의 큰 힘 자체가 뒤따른다. 다음으로 궁수가 오른손에 굽은 활을 지닌다. 그 뒤, 염소가 얼굴을 앞으로 하여 나아간다. 다음으로 젖은 물병이, 둘레에 제 자리로 빛난다. 더 나아가 비늘 있는 물고기들이 뱀처럼 논다. 그것들의 길동무는, 흐릿한 빛으로 미끄러지는 양, 무릎을 굽혀, 몸을 앞으로 던진 황소, 그리고 빛으로 밝은 불을 던지는 쌍둥이. 이것들을 해가 영원한 빛으로 돌며, 도는 행로로 해마다의 철을 이룬다. 둘레 가운데, 이루어져 땅 아래로 몰리는 만큼, 그만큼이 위쪽에서 죽을 자들에게 열려 선다. 늘 여섯 징표가, 밤마다 미끄러져 물러나고, 그만큼의 빛나는 징표를, 하늘은 다시 본다. 이 공간을, 밤은 눈먼 그림자로 건너 다한다, 밤의 처음에 땅 위쪽에 남겨진 그 공간을, 징표를 진 둘레와, 징표의 차례로 떠받쳐진 그 공간을.
Quatuor,
aeterno lustrantes lumine mundum,
orbes
stelligeri portantes signa feruntur,
amplexi
terram, caeli sub tegmine fulti:
e
quibus annorum volitantia iumina nosces,
485
quae
densis distincta licebit cernere signis.
Tum magnos
orbes magno cum lumine latos,
vinctos inter se, et nodis caelestibus aptos,
atque
pari spatio duo cernes esse duobus.
Nam si nocturno
cognoscens tempore caelum,
490
quum neque caligans detersit sidera nubes,
nec
pleno stellas superavit lumine Luna,
vidisti
magnum candentem serpere Circum:
lacteus hic nimio
fulgens candore notatur.
Hic non
perpetuum detexens conficit orbem.
495
Quatuor huic
simili nitentes mole feruntur:
sed
spatio multum superis praestare duobus
dicitur,
et late caeli lustrare cavernas.
Quorum alter tangens Aquilonis vertitur auras,
ora
petens geminorum illustria; tum genus ardens
500
in sese
retinens Aurigae portat utrumque.
Hunc sura laeva
Perseus humeroque sinistro
tangit. At
Andromedae dextra de parte tenetur;
[cui manus ad Boream,
cubitus cuis spectat ad Austrum].
Imponitque pedes duplices Equus; et simul Ales
505
ponit avis caput, et
clinato corpore tergum.
Anguitenens
humeris connititur. Illa recedens
Austrum
consequitur devitans corpore Virgo.
At vero totum spatium convestiet orbis
magnu’
Leo, et claro collucens lumine Cancer,
510
in quo
consistens convertit curriculum Sol
aestivus,
medio distinguens corpore cursus.
Hic totus medius curco disjungitur: iste
subter
testarum cava tegmina, et intus et extra
lumen
habens: saevi sed vis horrenda Leonis
515
pectoribus validis, atque alvo possidet orbem.
Hunc octo in
partes divisum noscere circum
si
potes, invenies supero convertier orbe
quinque
pari spatio, partes tres esse relictas,
tempore
nocturno quas vis inferna frequentat.
520
[Ille
quidem a Boreae] Cancro connectitur [auris;]
alter
ab infernis [contra connititur] Austris.
Distribuens medium subter secat hic Capricornum,
atque pedes gelidum rivum fundentis Aquari,
caeruleaeque feram caudam Pistricis, et illum
525
fulgentem Leporem; inde pedes Canis, et simul
amplam
Argoam retinet
claro cum lumine Navem;
tergaque
Centauri, atque Nepai portat acumen:
inde
Sagittari defixum possidet arcum.
Hunc, a clarisonis auris Aquilonis ad Austrum
530
cedens,
postremum tangit rota fervida Solis;
exinde
in superas brumali tempore flexus
se
recipit sedes. Huic orbi quinque tributae
nocturnae
partes, supera tres luce dicantur.
Hosce inter
mediam partem retinere videtur
535
tantus quantus erit collucens lacteus orbis:
in quo
autumnali, atque iterum sol lumine verno
exaequat spatium lucis
cum tempore noctis.
Hunc retinens Aries sublucet corpore totus,
atque
genu flexo Taurus connititur ingens.
540
Orion claro
contingens pectore fertur.
Hydra tenet flexu; Cratera et Corvus adhaeret,
et
paucae e Chelis stellae: simul Anguitenentis
sunt genua, et summi Jovis Ales nuntius instat;
propter Equus capite,
et cervicum lumine tangit.
545
Hosce aequo spatio dejunctos sustinet axis,
Per medios
summo caeli de vertice tranans.
Ille autem
claro quartus cum lumine Circus
partibus extremis extremos continet orbes,
et
simul a medio media de parte secatur,
550
atque obliquus in his nitens cum lumine fertur:
ut
nemo, cui sancta manu doctissima
Pallas
solertem ipsa dedit fabricae rationibus artem,
tam
tornare cate contortos possiet Orbes,
quam
sunt in caelo divino numine flexi,
555
terram
cingentes, ornantes lumine mundum,
culmine
transverso retinentes sidera fulta.
Quatuor hi motu
cuncti volvuntur eodem.
Sed tantum
supera terras semper tenet ille
curriculum oblique implexus tribus orbibus unus,
560
quanto
est divisus Cancer spatio a Capricorno;
ac
subter terras spatium par esse necesse est.
Et quantos
radios jacimus de lumine nostro,
queis hunc convexum caeli contingimus orbem,
sex tantae poterunt sub eum succedere partes,
565
bina
pari spatio caelestia signa tenentes.
Zodiacum hunc
Graeci vocitant, nostrique Latini
orbem
signiferum perhibebunt nomine vero:
nam gerit hic
volvens bis sex ardentia signa.
Aestifer est
pandens ferventia sidera Cancer.
570
Hunc subter fulgens cedit vis torva Leonis,
quem
rutilo sequitur collucens corpore Virgo,
exin
projectae claro cum lumine Chelae;
ipsaque
consequitur lucens vis magna Nepai.
Inde
Sagittipotens dextra flexum tenet arcum.
575
Post hunc ore
fera Capricornus vadere pergit.
Humidus inde loci collucet Aquarius orbi.
Exin
squammiferi serpentes ludere Pisces;
queis
comes est Aries obscuro lumine labens,
inflexoque genu projecto corpore Taurus,
580
et Gemini clarum
jactantes lucibus ignem.
Haec Sol
aeterno convolvit lumine lustrans
annua
conficiens vertenti tempora cursu.
Hic quantum terris confectus pellitur orbis,
tantumdem
ille patens supera mortalibus exstat.
585
Sex
omni semper cedunt labentia nocte,
tot
caelum rursus fulgentia signa revisunt.
Hoc spatium tranans caecis nox conficit umbris,
quod
supera terras prima de nocte relictum
signifero
ex orbi’ et signorum ex ordine fultum.
590
42 별자리의 뜸과 짐. 그러나 해의 확실한 행로를 알고자 한다면, 그대는 밤의 때에 별자리의 뜸을 지켜보라. 떠오르는 티탄은 늘 하나의 별자리를 이끌고 오기 때문이다. 그러나 높은 산이 별자리를 가려 막거나, 구름이 눈먼 안개로 빛을 앗는다면, 하늘의 덮개에서 스스로 확실한 표를 취하여, 그대는 모든 뜸과 짐을 알 수 있으리라. 무엇이 함께 나타나는지를 그대는 보고, 무엇이 같은 때에 밤의 때에 짐으로 곤두박질하는지를, 그대는 알리라. 게가 위쪽 빛에 온몸을 들어 올리자마자, 이내 화관이 미끄러져 내려 물러나고, 물고기의 꼬리께까지, 아래 세계의 영역을 찾는다. 별들로 갈라진 화관은, 이제 위쪽에 절반을 지니고, 다른 절반은 물러나 있다. 그래도 물고기가 그것을 따른다, 온통 그늘로 끌리지는 않은 채, 위쪽 몸을 덮인 채 물러난다. 그리고 뱀 부리는 자는, 무릎에서 어깨까지, 제 억센 목에서, 큰 굽은 뱀을 숨긴다. 이제 곰지기는 같지 않은 부분으로 끊긴다. 하늘의 밝은 부분에서는 더 짧게 보이고, 더 큰 부분은, 물러나 아래 세계의 그늘을 차지하기 때문이다. 그는 네 별자리를, 지면서, 징표를 진 둘레에서 함께 이끌고 오곤 한다. 다음으로 늦게 그는 물러난다, 위쪽 빛으로 제 몸을 채운 뒤, 밤의 절반을 지나, 밝은 몸으로 미끄러지며. 이 흐릿한 별자리들을, 땅은 돌며 덮어 가린다. 그러나 다른 쪽에서는, 밝은 빛과 더불어 오리온이 헤맨다, 어깨와 넓은 가슴으로 빛나며, 오른손에 빛을 잃지 않은 칼을 지니고서. 그러나 사자의 힘이 땅에서 열려 나타나면, 게가 그 밝은 뜸으로 실어 올린 모든 것이, 흐려져 물러난다. 마찬가지로 독수리의 큰 힘이 쫓겨나고, 무릎 꿇은 자가 몸을 굽혀 가라앉으며, 이제 거의 위쪽 빛에서 쫓겨 물러난다. 그러나 그는 왼 무릎과, 밝은 발바닥을 위쪽에 남긴다. 그때, 그에 마주하여 물뱀의 밝은 머리가 떠오르고, 토끼와, 개의 앞에 타오르며 제 몸을 들이미는 프로키온이 떠오른다. 다음으로 개의 첫 발자취가 보인다. 하늘에서 적잖은 별자리를 쫓아내며, 갑자기 처녀가 떠오른다, 밝은 빛으로 붉어지며. 퀼레네의 밝은 리라가 물러나고, 돌고래가 물결 아래 가라앉으며, 마찬가지로 쫓긴 화살이 숨고, 새는 꼬리 끝과 앞 깃으로 물러나며, 큰 강도 마찬가지로 미끄러져 내린다. 여기서 말이 머리와 긴 목에서 어렴풋해진다. 더 멀리, 이제 밝은 몸으로 뱀이 떠오른다. 그리고 물뱀은 술잔께까지 죽을 자들에게 비친다. 다음으로 개가 이제 뒤 발을 드러내고, 그 뒤 스스로, 밝은 빛과 더불어 고물을 끈다. 배는, 하늘의 빛을 지나 미끄러지며 따른다. 그것은 한가운데 돛대를, 빛을 뻗는 줄기로 드러낸다. 그리고 이제 마침내 처녀가 온몸을 나아갔다. 그러나 집게가 흐릿한 몸으로 나아가면, 마찬가지로 넉넉한 빛과 더불어 보오테스가 떠오르니, 그 마주한 몸에 아르크투루스가 박혀 있는 이가. 그리고 이제, 위쪽에 빛나며 아르고가 온통 미끄러져 나아가고, 물뱀은, 하늘에 넓게 흩어져 지녀지기에, 아직 온통 열리지 않는다. 그늘이 그 꼬리를 덮기 때문이다. 그러나 뱀 부리는 자는, 다시 새로운 빛으로 되비친다. 이제 오른 무릎과, 빛으로 꾸며진 정강이를 저이가 들어 올린다, 세상에 알려진 이름을 잃고, 아르카디아의 리라의 경계에 늘 닿는 무릎 꿇은 자가. 그를 우리는 여러 번, 한 밤에 스러지고, 또 떠오르는 것을 보았으니, 건너며 제 작은 둘레를 두 번 거듭할 만큼. 그는 무릎과 정강이를, 집게와 더불어 높이 들어 올린다. 그러나 스스로는 곤두박질로, 흐릿한 밤에 붙들린다, 전갈과 궁수가 하늘의 빛을 찾는 동안에. 전갈은 제 몸과 더불어 한가운데를 펼치나, 활은 떠오르며, 온몸을 하늘로 실어 올리려 애쓰기 때문이다. 그는 세 징표와 더불어 들려, 온몸이 비친다. 그러나 화관은 그 한가운데 부분에서 떠오르고, 켄타우루스의 꼬리가 끝 광채로 되비친다. 여기서 이제 말이 온통, 제 몸을 눈먼 그늘에 숨기고, 그 말 곁을, 붉은 깃으로 빛나며 새가 날아 지난다. 안드로메다의 밝은 머리가 지고, 사나운 괴물이 미끄러져 내린다, 끔찍한 잔치를 찾으며, 재앙을 부르는 이가. 이에 마주하여 케페우스는 손바닥을 내밀기를 그치지 않는다. 그는 등뼈께까지, 푸름 속에 제 몸을 가라앉혀 숨는다. 그러나 케페우스는 머리와, 어깨와, 손바닥을 뒤로 젖힌다. 그러나 전갈의 거센 힘이 떠올라 서면, 넓게 펼쳐져 날며, 그는 땅으로 미끄러져 내린다. 그리고 오리온은 두려움에 맞아, 그와 함께 숨는다. 그대의 허락을 얻어, 처녀여, 이 두려움의 까닭을 펼치게 하라. 내게, 부디 누그러져 오소서, 디아나여. 이것이 사람들의 전함이요, 이 소문이 땅에 널리 헤맨다— 한때 오리온이, 이르기를, 디아나에게 난폭한 손을 댔다, 높은 언덕들을 미쳐 헤매면서— 그 언덕들을, 에게의 못에 박힌 키오스가 지니고, 키오스의 어깨를 푸른 포도 덩굴이 덮고 있다. 그는 정신이 뒤집혀, 미친 마음으로 들짐승을 잡고 있었다, 오이노피온의 빛나는 잔치를 꾸미려 열망하며. 느닷없이, 디아나의 발에 맞아 섬은 갈라져, 흩어진 바위를 뜯어내어 흔들고, 눈먼 우묵한 곳을 빛으로 비추어 냈다. 거기서, 거대한 몸으로 그의 앞에 나타난 것이 적의의 전갈, 슬픈 침 끝을 앞으로 싣는 이였다. 그는 먹이를 탐내 사냥하는 사냥꾼을, 억센 일격으로 치고, 죽음을 부르는 독을 상처를 지나 핏줄에 찔러 넣었다. 그이는 죽으며, 무거운 몸으로 땅을 덮어 쓰러졌다. 그러므로, 전갈이 제 몸을 큰 빛으로 들어 올릴 때, 오리온은 달아나, 그 몸을 땅에 맡긴다. 그때 또 안드로메다가 달아나고, 넵투누스의 괴물이 온통 숨는다. 물러나며, 몸을 돌려 케페우스가, 한가운데 몸으로 끝 땅에 닿는다. 그는 머리와 위쪽 부분을 가라앉힐 수는 있다. 그러나 아래쪽 그늘은 결코 그의 허리를 입히지 못한다. 빛으로 도는 곰들이 그의 정강이를 붙들기 때문이다. 그 처녀도 같은 때에 미끄러진다, 눈물에 젖어 딸을 찾으며, 카시에페이아가. 그리고 하늘에서 영예로운 모습으로 쫓기는 것이 아니라, 방향을 바꾼 꼭대기로, 먼저 땅에 닿고, 나중에 어깨로, 자리가 뒤집혀 실려 간다. 이 벌을 그 처녀에게, 자애로운 네레이데스들이 지웠으니, 전함에, 아름다움을 그 처녀가 그들과 겨루기를 감행했다 하여. 그 처녀는 기울어 진다. 그러나 화관의 다른 부분은 떠오르고, 이제 물뱀이 온통 꼬리와 더불어 펼쳐진다. 그러나 켄타우루스는 머리와 제 온몸을 어두운 그늘에서 끌어낸다, 앞발의 작은 발자취를 덮인 채 남기면서. 빛을 펼침과 동시에, 스스로는 오른손에 짐승을 지닌다. 그러나 나머지는 큰 활의 뜸을 기다린다. 다음으로 뱀 부리는 자가 머리와 손에서 미끄러져 나아간다. 함께 뱀이 이제 머리와, 그 굽은 몸의 끝 빛을 드러낸다. 여기서 저 무릎 꿇은 자가, 몸을 돌려 떠오른다, 배, 정강이, 어깨, 함께 가슴을 돌며, 오른손으로 기쁜 빛과 더불어 빛살을 던지며. 다음으로, 궁수가 위쪽 빛을 찾기 시작하면, 무릎 꿇은 자의 머리가 나타나고, 함께 밝은 리라가 제 몸을 들어 올리며, 케페우스가 몸으로 나아간다. 저 타오르는 개가 온몸과 더불어 물러난다. 오리온이 숨고, 토끼도 그늘에 숨어 진다. 마차부의 아래쪽 빛이, 미끄러지며 떨어진다. 다음으로 염소가, 지면서 높은 꼭대기에서 마차부를, 또 들이닥치는 암염소를, 함께 작은 새끼 염소들을 쫓고, 옛 이름을 가진 큰 배를 아래로 쫓아낸다. 프로키온이 덮인다. 날개 단 미끄러짐으로 땅에서 새들이 나타난다. 밝은 화살이 나타난다. 오른 정강이와 발을 남기고, 페르세우스가 아래 세계의 곳으로 진다. 다음으로, 물러나며, 아르고가 고물에서 뒤에 남겨진다. 그러나 물병이 위쪽 둘레를 찾은 뒤, 남쪽 제단의 더없이 거룩한 자리가 떠오르고, 말이 어깨와 앞발로 제 몸을 높이 내민다. 밤은, 켄타우루스의 맞은편 꼬리를 아래 세계로 굴려 떨어뜨려도, 그 머리, 넓은 어깨, 큰 가슴을 흐리게 할 수 없다. 또 목에 가장 가까운 물뱀의 똬리를 끌어내려, 그 붉은 입을 숨긴다. 그러나 나머지는 길게, 빛을 뻗는 빛과 더불어 머무르고, 반인반수의 얼굴과 더불어, 모두가 위쪽에서 물러나지 않는다, 물고기들이 그 두 겹의 몸으로 떠올라 서기까지는. 그리고 염소에 가까운 물고기가 바다에서 떠오른다, 다른 쪽에서, 들이닥치는 별의 뜸을 기다리며. 그렇게 안드로메다의 어깨와, 지친 손바닥을 가진 이름난 정강이가, 별자리의 갈라진 때에 떠오른다. 물고기들이 평평한 물결에서 처음 떠오를 때, 그대는 안드로메다의 오른쪽 부분을 볼 수 있으리라. 그러나 양은, 아래 세계의 곳을 떠나며, 그의 왼쪽 부분을 땅에 드러낸다. 그 무렵 거의 그대는, 바다의 서쪽 경계를 지키는 제단과, 동쪽에 페르세우스를 어깨까지 보리라. 양이 페르세우스의 가슴을 끄는지, 아니면 황소인지, 이는 확실치 않다. 황소와 더불어 그는 에테르를 돈다. 그러나 황소가 떠오를 때, 이것들이 그친다고는 나는 여기지 않는다. 그것들 가까이에 마차부의 별들이 빛나기 때문이다. 그 마차부를, 황소는 온통 밝은 빛의 숨결로 몰지는 않는다. 그것은 쌍둥이 한가운데서 온전해지나, 두 겹의 새끼 염소와, 왼발을 가진 암염소가 소와 더불어 떠오른다. 그때 괴물이 거대한 등을 들어 올리고, 하늘의 궁륭에 빛나는 꼬리를 들어 올린다. 보오테스 자신도 이제 첫 부분으로 진다. 네 별자리가 겨우 그를 넓은 바다에 묻고, 그는 서쪽 곰의 왼쪽 부분에서, 굳건히 제 몸을 일으킨다. 두 발은, 뱀 부리는 자의 두 겹 무릎께까지, 하늘에 물러나, 끝없는 큰 바다 아래로 미끄러져 내리며, 다른 곳에서 떠오르며, 쌍둥이를 드러낼 수 있으리라. 이제 어느 쪽에서도 괴물은 가까이 보이지 않는다. 그러나 곧 지켜봐야 할 것—강의 첫 줄이 한가운데로 나와, 깊음 속에서 뱃사람들에게 가려질 때. 그들은 그것을 기다리며, 큰 별자리 오리온을 기다린다— 곧, 배의 길과 밤의 자(尺)가 열려 나타나도록. 이러한 징표를, 신들은 사람의 종족에 많이 주었다.
Quod si Solis aves certos cognoscere cursus,
ortus Signorum nocturno temporer vises;
nam semper signum
exoriens Titan trahit unum.
Sin autem officiens signis mons obstruet altus,
aut adiment lucem caeca caligine nubes,
595
certas
ipse notas caeli de tegmine sumens,
ortus
atque obitus omnes cognoscere possis.
Quae simul exsistant, cernes; quae tempore eodem
praecipitent obitum nocturno tempore, nosces.
Nam simul ut supero se totum lumine Cancer
600
extulit,
extemplo cedit delapsa Corona;
et loca
convisit cauda tenus infera Piscis.
Dimidiam
retinet stellis distincta Corona,
partem
jam supera, atque alia de parte repulsa est:
quam
tamen insequitur Piscis, nec totus ad umbras
605
tractus, sed supero contectus corpore cedit:
atque
humeros usque a genibus, camurumque recondit
Anguitenens
validis magnum a cervicibus Anguem.
Jam vero
Arctophylax non aequa parte secatur:
nam
brevior clara caeli de parte videtur;
610
amplior
infernas depulsus possidet umbras.
Quatuor hic
obiens secum deducere signa
signifero
solet ex orbi; tum serius ille,
quum
supera sese satiavit luce, recedit,
post mediam labens
claro cum corpore noctem.
615
Haec obscura
tenens convertit sidera tellus.
At
parte ex alia claris cum lucibus errat
Orion, humeris et lato pectore fulgens,
et dextra retinens
non cassum luminis Ensem.
Sed quum de terris vis est patefacta Leonis,
620
omnia,
quae Cancer praeclaro detulit ortu,
cedunt
obscurata; simul vis magna Aquilai
pellitur,
ac flexo considens corpore Nisus
jam
supero ferme depulsus lumine cedit:
sed laevum genus, atque illustrem linquit in altum
625
plantam. Tum contra
exoritur clarum caput Hydrae,
et
Lepus et Procyon, qui sese fervidus infert
ante
Canem; inde Canis vestigia prima videntur.
Non pauca e
caelo depellens signa, repente
exoritur
candens illustri lumine Virgo.
630
Cedit clara
Fides Cyllenia, mergitur unda
Delphinus,
simul obtegitur depulsa Sagitta,
atque Avis ad summam caudam, primasque recedit
pinnas, et magnus
pariter delabitur Amnis.
Hic Equus a
capite, et longa cervice latescit.
635
Longius
exoritur jam claro corpore Serpens;
Crateraque
tenus lucet mortalibus Hydra.
Inde pedes
Canis ostendit jam posteriores,
et post ipse
trahit claro cum lumine puppim.
Insequitur
labens per caeli lumina Navis;
640
haec
medium ostendit radiato stipite malum;
et jamjam toto
processit corpore Virgo.
At quum
procedunt obscuro corpore Chelae,
exsistit
pariter larga cum luce Bootes,
cujus in adverso est Arcturus corpore fixus;
645
totaque
jam supera fulgens prolabitur Argo,
Hydraque, quod
late caelo dispersa tenetur,
nondum
tota patet; nam caudam contegit umbra.
[Anguitenens autem renovata luce refulget.]
Jam dextrum genus, et decoratam lumine suram
650
erigit
ille vacans vulgato nomine Nixus,
qui
Fidis Arcadicae semper confinia tangit:
quem nocte exstinctum atque exortum vidimus una
Persaepe, ut parvum tranans geminaverit orbem.
hic genus et suram cum Chelis erigit alte:
655
ipse
autem praeceps obscura nocte tenetur,
dum
Nepa et Arcitenens invisant lumina caeli.
Nam
secum medium pandet Nepa; tollere vero
in caelum totum
exoriens conabitur Arcus.
Hic tribus elatus cum signis corpore toto
660
lucet:
at exoritur media de parte Corona,
caudaque
Centauri extremo candore refulget.
Hic se jam totum caecas Equus abdit in umbras,
quem
rutila fulgens pluma praetervolat Ales.
Occidit
Andromedae clarum caput, et fera Pistrix
665
labitur, horribiles
epulas funesta requirens.
Hanc contra
Cepheus non cessat tendere palmas:
illa
usque ad spinam mergens se caerula condit.
At Cepheus caput atque humeros palmasque reclinat.
Quum vero vis est vehemens exorta Nepai,
670
late
fusa volans [in terras labitur unda;
Orionque metu
perculsus conditur una.
Pace hujus liceat causam explicuisse timoris,
Virgo, tua: mihi, quaeso, veni placata,
Diana.
Haec fama est
hominum, haec] per terras fama vagatur;
675
ut
quondam Orion manibus violasse Dianam
dicitur, excelsis errans in collibus amens,
quos
tenens Aegeo defixa in gurgite
Chius
brachia
cui viridi convestit tegmine vitis.
Ille feras
vecors amenti corde necabat,
680
Oenopionis avens epulas ornare nitentes.
At vero
pedibus subito perculsa Dianae
insula
discessit, disjectaque saxa revellens
perculit,
et caecas lustravit luce lacunas:
e
quibus ingenti exsistit cum corpore prae se
685
Scorpius
infestus, praeportans flebile acumen.
Hic valido
cupide venantem perculit ictu,
mortiferum in venas figens per vulnera virus:
ille
gravi moriens constravit. corpore terram.
Quare quum
magnis sese Nepa lucibus effert,
690
Orion fugiens
commendat corpora terris.
Tum vero fugit
Andromeda, et Neptunia Pistrix
tota
latet; cedit conversa corpore Cepheus,
extremas
medio contingens corpore terras.
Hic caput et superas potis est demergere partes;
695
infera
lumborum numquam convestiet umbra:
nam retinent Arctae
lustrantes lumine suras.
Labitur illa
simul gnatam lacrymosa requirens
Cassiepeia,
neque ex caelo depulsa decore
fertur
: nam verso contingens vertice primum
700
terras,
post humeris, eversa sede, refertur.
Hanc illi tribuunt poenam
Nereides almae,
cum
quibus, ut perhibent, ausa est contendere forma.
Haec obit
inclinata: at pars exorta Coronae est
altera,
cum caudaque omnis jam panditur Hydra.
705
At caput, et totum sese Centaurus opacis
eripit
e tenebris, linquens vestigia parva
antepedum
contecta: simul quum lumina pandit:
ipse
feram dextra retinet. [Sed caetera magni
exspectant
Arcus ortum.] Prolabitur inde
710
Anguitenens capite et manibus: profert simul Anguis
jam caput, et
summum flexo de corpore lumen.
Hic ille
exoritur conversas corpore Nisus,
alvum,
crura, humeros, simul et praecordia lustrans,
et
dextra radios laeto cum lumine jactans.
715
Inde
Sagittipotens superas quun visere luces
institit, emergit Nisi caput, et simul effert
sese clara Fides, et
prodit corpore Cepheus.
Fervidus ille
Canis toto cum corpore cedit.
Abditur Orion, obit et Lepus abditus umbra;
720
inferiora
cadunt Aurigae lumina lapsu.
Inde obiens
Capricornus ab alto culmine pellit
Aurigam, instantemque Capram, parvos simul Haedos,
et
magnam antiquo depellit nomine Navem.
Obruitur Procyon. Emergunt alite lapsu
725
e
terris volucres. Exsistit clara Sagitta.
Crus dextrumque
pedem linquens obit infera Perseus
in loca
; tum cedens a puppi linquitur Argo.
[At postquam superum convisit Aquarius orbem,
Australisque
Arae surgit sanctissima sedes;
730
seque
humero et pedibus primis Equus exserit alte.
Centauri
oppositam devolvit ad infera caudam
nox, caput, et latos humeros, et pectora magna
non
potis obscurare; et Hydrae, quae proxima collo est,
subducit
spiram, rutilantiaque ora recondit.
735
Caetera sed
longum radianti lumine perstant,
nec
prius a superis cedunt, cum semifero, oris
omnia,
quam surgant geminato corpore Pisces.
Surgit et
Aegoceri vicinus ab aequore Piscis,
parte alia exspectans instantis sideris ortum:
740
sic
humeri Andromedae, et cum lassis inclyta palmis
crura
bipartito signorum tempore surgunt.
Quum primum planis Pisces orientur ab undis,
Andromedes
dextras dabitur tibi cernere partes.
At laevas Aries, linquens inferna locorum,
745
ostendit
terris. Illo sub tempore ferme
Hesperii
servantem Aram confinia ponti,
Perseaque usque
humeros Eoa in parte videbis.
Hoc dubium est,
cessansne Aries praecordia Persei
adtrahat, an Taurus:
Tauro simul aethera lustrat.
750
Sed non
desinere haec, Tauro exoriente, putarim:
nam
vicina illis Aurigae sidera fulgent,
quem tamen haud totum dias in luminis auras
Taurus agit, Geminis sed enim completur in ipsis,
sed
duplices Haedi, et cum planta Capra sinistra
755
cum
Bove se tollunt: tunc terga immania Pistrix
erigit,
et caeli splendentem in fornice caudam.
Occidit ipse
etiam prima jam parte Bootes:
quatuor
hunc lato vix condunt sidera ponto,
laevaque in occiduae
constans subvolvitur Ursae.
760
Ambo pedes,
usque ad geminum genus Anguitenentis,
cedentes
caelo, atque immensa sub aequora lapsi,
surgentes alibi poterunt
monstrare Gemellos.
Jam lateri
Pistrix nulli vicina videtur,
mox
visenda tamen, quum jam Fluvii agmina prima
765
in
medio venient nautae cernenda profundo,
qui
signum exspectans magnum manet Oriona:
nempe iter ut ratis, et noctis mensura patescat,
qualia
plura hominum generi Di signa dederunt.]
43 전조(前兆, 날씨의 징표). 하나 끝없는 못에서 나오는, 염소에게서 난 무리의 지킴이.(프리스키아누스, 6) 둘 배를 실어, 떠도는 고물 장식을 찾기.(프리스키아누스, 7) 셋 폭풍도 멸하지 못하고, 긴 늙음도 멸하여 다하지 못하는 것—하늘의 이름난 표장(標章)을 지워 가며.(프리스키아누스, 10) 넷 달이 지나가 히페리온의 둘레를 가릴 때처럼, 빛살은 스러진다, 눈먼 어둠에 덮여.(프리스키아누스, 10) 다섯 그러나 또, 가는 빛으로 희게 비치는 구유.(프리스키아누스, 16) 여섯 더욱이, 바다는 자주 다가올 바람을 미리 보여 준다, 갑자기, 또 깊은 데서 부풀어 오를 때. 그리고 소금의 흰 바위들이, 눈 같은 물로 거품 일으키며, 슬픔을 부르는 목소리를 넵투누스에게 돌려주려 다툰다. 또는, 높은 산꼭대기에서 일어난 빽빽한 삐걱임이, 자주 바위의 되울림으로 한층 커질 때. 마찬가지로, 잿빛 큰물닭이 바다의 못에서 달아나, 무서운 폭풍이 닥친다고 외쳐 알린다, 떨리는 목구멍에서 적잖은 노래를 쏟아 내며.(키케로 『점술에 관하여』 1.8) 일곱 너희도 또한 징표를 본다, 단 물의 길러진 아이들이여, 울음과 더불어 빈 목소리를 쏟으려 채비하고, 얼토당토않은 소리로 샘과 못을 불러 깨울 때. 자주, 푸른 개구리가 가슴에서 몹시 슬픈 노래를 부르고, 새벽이면 작은 올빼미가 그 목소리로 다그치며, 목소리로 다그쳐, 입에서 끊임없는 한탄을 던진다, 아우로라가 찬 이슬을 처음 돌려보낼 때에. 그리고 이따금, 거뭇한 까마귀가 물가를 내달리며, 머리를 담그고, 물결을 목에 받았다.(키케로 『점술에 관하여』 1.8, 9) 여덟 그리고 발 부드러운 소들이, 하늘의 빛을 우러러보며, 콧구멍으로, 공기 속의 물 머금은 방울을 빨아들였다.(키케로 『점술에 관하여』 1.9) 아홉 이제 또, 늘 푸르고, 늘 열매에 무거운 유향나무는, 세 겹의 열매로 부풀곤 하여, 세 번 열매를 쏟으며, 갈이의 세 철을 보여 준다.(키케로 『점술에 관하여』 1.9)
FRAGMENTA
1 Caprigeni pecoris custos de gurgite
vasto. (Prisc., 6)
2 Navibus assumptis fluitantia
quaerere aplustra. (Prisc., 7)
3 Quem neque tempestas perimet,
neque longa vetustas
Interimet, stinguens praeclara insignia caeli.
(Prisc., 10)
4 Ut quum Luna means Hyperionis
officit orbi,
Stinguuntur radii caeca caligine tecti.
(Prisc., 10)
5 Ast autem tenui quae candet
lumine Phatne. (Prisc., 16)
6 Atque etiam ventos praemonstrat
saepe futuros
Inflatum mare, quum subito penitusque tumescit,
Saxaque cana salis niveo spumata liquore
Tristificas certant Neptuno reddere voces;
Aut densus stridor quum celso e vertice
montis 5
Ortus adaugescit scopulorum saepe repulsu.
Rana/Rava fulix itidem fugiens e gurgite ponti
Nuntiat horribiles clamans instare procellas,
Haud modicos tremulo fundens e guttere cantus.
(Cic., Divin., I, 8)
7 Vos quoque signa videtis, aquai
dulcis alumnae,
Quum clamore paratis inanes fundere voces,
Absurdoque sono fontes et stagna cietis.
Saepe etiam pertriste canit de
pectore carmen
Et matutinis acredula vocibus
instat, 5
Vocibus instat, et assiduas jacit ore querelas,
Quum primum gelidos rores Aurora
remittit.
Fuscaque nonnumquam cursans per litora cornix
Dermersit caput et fluctum cervice recepit.
(Cic., Divin., I, 8, 9)
8
Mollipedesque boves spectantes lumina caeli
Naribus humiferum duxere ex aere succum.
(Cic., Divin., I, 9)
9 Jam
vero semper viridis semperque gravata
Lentiscus triplici solita grandescere fetu,
Ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi.
(Cic., Divin., I, 9